शब्दबाट फैसला खोज्‍नुहोस्

निर्णय नं. ८६३० - गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन गरी भ्रष्टाचार गरेको

भाग: ५३ साल: २०६८ महिना: असोज अंक:

ने.का.प. २०६८,           अङ्क ६

निर्णय नं. ८६३०

 

सर्वोच्च अदालत, संयुक्त इजलास

सम्माननीय प्रधानन्यायाधीश श्री खिलराज रेग्मी

माननीय न्यायाधीश श्री सुशीला कार्की

संवत् २०६२ सालको फौ.पु.नं.३६१७, ३६८४, ३६८५, ३६८६ र ३६८७

फैसला मितिः २०६८।५।२१।४

मुद्दा :गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन गरी भ्रष्टाचार गरेको 

पुनरावेदक वादीः अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका तर्फबाट अनुसन्धान अधिकृत चेतनाथ घिमिरेको प्रतिवेदनले नेपाल सरकार

विरुद्ध

प्रत्यर्थी प्रतिवादीः पर्सा जिल्ला सिर्सिया ३ घर भै काठमाडौं महानगरपालिका वडा नं. ७ चावहिल बुलबुले बस्ने, शाही नेपाल वायुसेवा निगमको कार्यकारी अध्यक्ष रामाज्ञा चतुर्वेदी समेत

 

पुनरावेदक प्रतिवादीः रामाज्ञा चतुर्वेदीको श्रीमती जिल्ला पर्सा, सिर्सिया गा.वि.स.वडा नं. ३ घर भै हाल काठमाडौं जिल्ला, काठमाडौं महानगरपालिका वडा नं. ७ चावहिल बुलबुले    बस्ने बर्ष ४९ की आशा चतुर्वेदी

विरुद्ध

प्रत्यर्थी वादीः अख्तियार दुरुपपयोग अनुसन्धान आयोगका अनुसन्धान अधिकृत चेतनाथ       घिमिरेको प्रतिवेदनले नेपाल सरकार

 

पुनरावेदक प्रतिवादीः पर्सा जिल्ला सिर्सिया गा.वि.स. वडा नं. ३ घर भई हाल काठमाडौं जिल्ला, काठमाडौं महानगरपालिका, वडा नं. ७ चावहिल बुलबुले बस्ने बर्ष ५५ को रामाज्ञा चतुर्वेदी

विरुद्ध

प्रत्यर्थी वादीः अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका अनुसन्धान अधिकृत चेतनाथ घिमिरेको प्रतिवेदनले नेपाल सरकार

 

पुनरावेदक प्रतिवादीः रामाज्ञा चतुर्वेदीको छोरा हाल संयुक्त राज्य अमेरिकामा अध्ययनरत       जिल्ला पर्सा गा.वि.स. सिर्सिया वडा नं ३ घर भै काठमाडौं जिल्ला काठमाडौं महानगरपालिका वडा नं.७ चावहिल बुलबुले बस्ने अभिषेक चतुर्वेदीको अधिकृत वारिस ऐ. बस्ने रामाज्ञा चतुर्वेदी

विरुद्ध

प्रत्यर्थी वादीः अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका अनुसन्धान अधिकृत चेतनाथ घिमिरेको प्रतिवेदनले नेपाल सरकार

 

पुनरावेदक प्रतिवादीः रामाज्ञा चतुर्वेदीको छोरी भारत कर्नाटकको मेङ्गलोर स्थित मणिपाल कलेजमा अध्यनरत जिल्ल्ला पर्सा सिर्सिया गा.वि.स. वडा नं. ३ घर भई काठमाडौं    जिल्ला काठमाडौं महानगरपालिका वडा नं. ७ चावहिल बुलबुले बस्ने वर्ष २४ की सुश्री    अदिती चतुर्वेदी

विरुद्ध

प्रत्यर्थी वादीः अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका अनुसन्धान अधिकृत चेतनाथ घिमिरेको प्रतिवेदनले नेपाल सरकार

 

शुरु फैसला गर्नेः

विशेष अदालत, काठमाडौं

अध्यक्ष श्री गोबिन्दप्रसाद पराजुली

सदस्य श्री रणबहादुर वम

सदस्य श्री भूपध्वज अधिकारी

 

§  जुन सम्पत्तिको स्रोत पुष्टि हुन नसकेको हो त्यस्तो सम्पत्ति आर्जन गर्दा हालको मूल्य तिरिने नभई तत्काल प्रचलित मूल्य नै लगानी भएको हुन्छ । तत्समयको आयस्रोतका आधारमा आर्जित सम्पत्तिको स्रोत पुष्टि भए नभएको कुरालाई नै ऐनले कानूनी र गैरकानूनी आर्जन छुट्याउने मापदण्ड मानेको हुँदा त्यस्तो सम्पत्ति आर्जन गर्दा स्रोत कति थियो र कति लगानी गरेको हो भन्ने कुराबाटै कसूर निर्धारण हुने र विगो कायम गर्नुपर्ने 

(प्रकरण नं.१५)

§  अभियोग दावीमा स्रोत खुलेको र नखुलेको सम्पत्तिका सम्बन्धमा किटान नभएको अवस्थामा अदालतले न्यायिक विवेक प्रयोग गरी त्यस्तो वर्गीकरण गर्नुको विकल्प नभएकोले सो कुरामा प्रश्न उठाउनु उचित हुन नसक्ने 

(प्रकरण नं.१९)

§  अनुसन्धानको प्रक्रियामा रहन गएका भनिएका र सम्बन्धित अदालतबाट मौकैमा सुपरिवेक्षण भएका प्राविधिक प्रकृतिका अति सूक्ष्म विषयहरूलाई जुनसुकै तहसम्म उठाइएकै कारणबाट मुद्दाको विषयवस्तुभित्र अन्तर्निहीत रहेका मुख्य कानूनी र तथ्यगत प्रश्नहरू ओझेलमा परेको वा तिनको सान्दर्भिकता कम भएको सम्झन र अर्थ गर्न नमिल्ने 

§  बकसपत्रबाट सम्पत्ति प्राप्त गर्न सामान्यतया बकसपत्र पाउनेले दातालाई निजको व्यवहारमा कुनै तरहले सहयोग पुर्‍याएको वा सेवा गरी रिझाएको हुनु पर्ने स्थिति र अवस्थाको विद्यमानता अपरिहार्य हुने 

(प्रकरण नं. ३७)

§  देवानी मुद्दामा सम्पत्ति हस्तान्तरणको क्रियाबाट कसैको हक गए नगएको कुरालाई मुख्य रुपमा हेर्ने गरिन्छ । साथै सम्पत्ति प्राप्त गर्ने कुरामा प्राप्तकर्ताको निजी ज्ञान, सीप वा प्रयासले सो सम्पत्ति प्राप्त गरेको हो, होइन र अन्य कसैलाई बण्डा गर्नुपर्ने नपर्ने विषयमा सम्म निर्णय निरोपण हुने गर्दछ । तर बकसपत्र प्राप्त गर्ने कार्य कानूनविपरीत हुँदैन भन्ने कुराको आडमा गैरकानूनी आर्जनलाई लुकाउने माध्यमको रुपमा यस्तो व्यवहारलाई सदैब मान्यता दिइनु पर्दछ भन्ने तर्क न्यायोचित हुन नसक्ने 

(प्रकरण नं. ३९)

§  विगत लामो अवधिको कृषि आयको दावी लिइएको स्थितिमा प्रतिवादीका के कुन जग्गामा के कुन सालमा के कस्तो प्रकृतिको बाली लगाइएको थियो, त्यसबाट के कति परिमाणमा उब्जनी भएको थियो र निजले सोबापत के कति रकम प्राप्त गरेको हो भन्ने कुरा हाल आएर ठोस रुपमा यकीन गर्ने कार्य सजिलो नभए तापनि स्रोत देखिन्छ भने त्यसबाट आय प्राप्त हुने कुरालाई सहजै इन्कार गर्न न्यायोचित नहुने 

(प्रकरण नं. ४२)

§  न्यायिक प्रक्रियामा प्रमाण बुझ्ने तथा प्राप्त प्रमाण ग्रहण गर्ने सम्बन्धमा निश्चित् कानूनी आधार र न्यायिक मापदण्डहरू रहेका छन् । त्यसको विपरीत जुनसुकै प्रक्रियाबाट मिसिलमा समावेश हुन आएका कुरालाई प्रमाणको रुपमा मान्न र त्यसको आधारमा कुनै पनि न्यायिक निष्कर्षमा पुग्न सम्भव नहुने 

(प्रकरण नं. ४४)

§  शपथपत्रको माध्यमबाट विदेशमा सम्पत्ति पाएको भनी जिकीर लिने पक्षले त्यस्तो सम्पत्ति आफ्नो मुलुकमा के कुन मितिमा, के कुन माध्यमबाट आएको, जम्मा भएको, सटही भएको हो सो सबै कुराको कारोवार (Transaction) प्रमाणित हुने आधारसहित पुष्टि गर्नुपर्ने 

(प्रकरण नं. ५१)

§  अमूर्त रुपमा कसैलाई उच्च जीवनशैली बिताएको भनी आरोप लगाउनु मात्र पर्याप्त हुँदैन । यस्तो आरोप प्रमाणित हुनका लागि निश्चित वस्तुगत आधारहरूको उपस्थिति पनि अपरिहार्य हुन्छ भन्ने कुरामा विमति हुन सक्दैन 

(प्रकरण नं. ५४)

§  गैरकानूनी आर्जन वा भ्रष्टाचारको सन्दर्भमा उच्च जीवन यापन गरेको भन्ने प्रश्न उठ्छ भने निःसन्देह रुपमा त्यसको प्रत्यक्ष सम्बन्ध अन्य कुरामा भन्दा मौद्रिक वा आर्थिक गतिविधि वा क्रियाकलापसँग जोडिएको भौतिक विषयसँग रहेको मान्नु पर्ने 

§  अस्वाभाविक तथा उच्च जीवनस्तर यापन गरेको भनी ऐनमा प्रयुक्त भएको उक्त वाक्यांशले कुनै राष्ट्रसेवकले प्राप्त गर्ने वैध आयस्रोतको तुलनामा अमिल्दो वा नसुहाउने तथा धान्न नसक्ने जीवनस्तर यापन गर्ने वा गरेको कुरालाई ईंगित गरेको सम्झनु पर्ने 

(प्रकरण नं. ५५)

§  हाल साथमा नरहेको (Non-possession) भन्नेसम्मकै आधारमा विगतमा अस्तित्व प्रमाणित भई राष्ट्रसेवको आयको तुलनामा अमिल्दो र अस्वाभाविक तथा निजको जीवनस्तर उच्च बनाउने स्रोतहरूको खोजी गर्न नमिल्ने 

(प्रकरण नं. ५९)

§  कर फर्छ्यौट वा लगतकट्टा प्रयोजनको लागि मौकामा कर कार्यालयमा पेश गरेको विवरण मौजुद हुँदाहुँदै सोको विपरीत हुने गरी पछिबाट पेश गरिएका लेजर वा वासलातबमोजिमको कारोवारको अङ्कलाई मान्यता दिन नमिल्ने 

(प्रकरण नं. ७६)

§  खाताको रकम ब्याजबापतको भएकोले त्यसको स्रोत दिनुपर्ने होइन भनी जिकीर लिनको लागि त्यसको मूलधन बैध थियो भन्ने तथ्य पुष्टि गर्न सक्नुपर्ने हुन्छ । तत्काल खातामा नरहेको कारणले मूलधनउपर दावी भएन भन्दैमा ब्याज स्वतः बैध भएको भनी अर्थ गर्न नमिल्ने 

(प्रकरण नं. १००)

 

पुनरावेदक वादीतर्फबाटः सहन्यायाधिवक्ता श्री कृष्णप्रसाद पौडेल

प्रत्यर्थी प्रतिवादीतर्फबाटः वरिष्ठ अधिवक्ता श्री हरिहर दाहाल, विद्वान अधिवक्ताहरू श्री केशवप्रसाद भट्टराई, श्री कृष्णप्रसाद सापकोटा र श्री शंकरकुमार श्रेष्ठ

अवलम्बित नजीरः

§  नेकाप २०६६, नि.नं.८२००, पृ.१२६६

§  नेकाप २०६७, नि.नं.८४५२, पृ. १४४५

§  नेकाप २०६७, नि.नं.८५१९, पृ. २००७

सम्बद्ध कानूनः

§  नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३ को धारा २४

§  नेपाल अधिराज्यको संविधान, २०४७ को धारा १४

§  अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग नियमावली, २०४८ को दफा १६(२), (३), (४), (५)

§  अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग नियमावली, २०५९ को नियम १३

§  भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा ७(२), १४क., १५ र १६ग.

§  भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१),(२), २४ र ४७

§  आर्थिक ऐन, २०५८ को दफा १०, ४२(१) र (३),

§  दान बकसको १ नं.

§  लेनदेन व्यवहारको १० नं.

§  अंशबण्डा महलको १८ नं.

 

आदेश

            प्र.न्या.खिलराज रेग्मीः विशेष अदालत काठमाडौंको मिति २०६१।१०।८ को फैसलाउपर विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा १७ बमोजिम वादी र प्रतिवादी दुवै पक्षको तर्फबाट यस अदालतमा पुनरावेदन दायर हुन आएको प्रस्तुत मुद्दाको संक्षिप्त तथ्य र ठहर यस प्रकार छ :

उजूरी वा जानकारीको व्यहोरा

एन.सी.सी.एन.का तत्कालीन महाप्रवन्धक रामाज्ञा चतुर्वेदीले गैरकानूनी तवरले आफ्नो हैसियतभन्दा अत्याधीक बढी सम्पत्ति आर्जन गरी सो सम्पत्ति लुकाउने छिपाउने र कृत्रिम माध्यमबाट सो सम्पत्तिको स्रोत खडा गर्ने कार्य गरिरहेको र तत्काल निजको चल अचल सम्पत्तिका सम्बन्धमा तलासी लिई अग्रिम कारवाही नगरे सम्पत्ति पछि फेला पार्न नसकिने भनी विभिन्न स्रोतबाट जानकारी हुन आएपछि आवश्यक कारवाही गर्न तोकआदेश भई अनुसन्धान शुरु गरिएको 

प्रारम्भिक छानबीन

            विभिन्न स्रोतबाट प्राप्त भएको सूचनाको आधारमा कानूनबमोजिम खानतलासी लिनेलगायतका अन्य आवश्यक कार्य गर्ने भन्ने मिति २०५९।७।८ को आदेशानुसार खानतलासी लिई मुचुल्कामा उल्लेख भएबमोजिम नगद, गरगहना र कागजाताहरू बरामद गरिएको छ । सूचना संकलन गर्ने क्रममा निज एवं निजका परिवारहरूका नाममा रहेको बैंक खाताहरू रोक्का राख्ने, निजहरूका विभिन्न जिल्लाहरूमा रहेका घर जग्गाको वेचविखन, नामसारी इत्यादि रोक्का राखिएको र बैंक स्टेटमेण्टहरू समेत मगाउने कार्यहरू भएको थियो । निजहरूको नाममा रहेको नेपाल बैंक लिमिटेड, बैंकिङ्ग अफीस काठमाडौंमा रहेको लकर खोली गरगहनाहरू आयोगले कव्जामा लिएर छानबीन गरिएको छ 

रामाज्ञा चतुर्वेदी तथा निजको परिवारका नाउँमा रहेको चल अचल सम्पत्तिको विवरणः

            हाल निजसँग नेपालभित्र रहेको खुद सम्पत्ति रु.५,९९,८५,९७०।०९ र सेवामा प्रवेश गरेपश्चात् आर्जन गरेको कुल चल अचल सम्पत्ति रु.७,७१,६५,५७३।२९

 

रामाज्ञा चतुर्वेदीले अनुसन्धानको क्रममा गरेको बयान

            सम्झना भएसम्म विदेशमा कुनै खाता र लकर छैन, नेपालमा नेपाल बैक लिमिटेड नयाँ सडक, भूगोलपार्कमा नं. ६५२१८, एस.वी.आई. बैंक दरवारमार्गमा नं. ०१५३००१९१६, रा.वा.बैंक विशालनगरमा नं. ४६४२४, हिमालय बैंक न्यरोडमा नं. १५५३३ जे, ओ खाताहरू रहेको छ । नेपाल एस.बी.आई. बैंक काठमाडौंमा मिति २०५८।४।२ मा जम्मा भएको रु.१,१०,०००।को स्रोतमा कृषिजन्य आय, तलवभत्ता आदिको रकम र मिति २०५९।११।१६ मा रु.३२,०००। जम्मा भएको स्रोतमा भारतीय जीवन बीमाबाट पाएको रकमहरू हुन् । उक्त बैंकबाट निकालिएको रकम रु.१ लाख सम्झना भएसम्म बच्चाहरूको पढाई खर्च र घरायसी प्रयोजनको लागि झिकी घर खर्चहरूमा प्रयोग गरेको हो । नेपाल बैंक लिमिटेड, काठमाडौं शाखामा बचत हि.नं.६५८१८ मा मिति २०५४।५।११ देखि २०५८।७।३ सम्म रु.४७ हजारभन्दा माथिका रकमहरू विभिन्न मितिमा (रु.१०,७०,०७६।२५) जम्मा भएको स्रोत सम्बन्धमा सम्झना भएसम्म मेरो श्रीमती आशा चतुर्वेदीले आ.व.२०४४।०४५ मा कमला कार्पेटमा २५ प्रतिशत लगानी गरेकोमा सोबाट प्राप्त मुनाफाको रकम, पैतृक सम्पत्ति, कृषिजन्य आय, जग्गा भाडा, घर भाडा र गाउँघरमा लगानी गरेको रकमबाट प्राप्त लाभ एवं मुद्दतीको ब्याज तथा स्त्रीधनबाट प्राप्त रकमहरू राखिएका हुन् 

            नेपाल बैंक लिमिटेड काठमाडौंबाट बिभिन्न मितिमा निकालिएको कुल रु.१५,४०,०००।मध्ये रु.२ लाख श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नाममा वहुअरी२ कि.नं. २१३ को क्षेत्रफल ० ।।। जग्गा खरीद गर्न र श्रीमती आशा चतुर्वेदीको हिमालयन बैंक वीरगञ्जमा जम्मा गर्न, घरायसी प्रयोजन एवं अध्ययनरत छोरी अदितीको पढाई एवं निर्वाह खर्चबापत पटकपटक गरी पठाएको हुनु पर्दछ 

            नेपाल मेडिकल कलेजमा रु.३०,००,०००।लगानी गरेको शेयरको सम्बन्धमा कृषिजन्य आय र चावहिलको घरभाडा, तलवभत्ता, भ्रमणभत्ता, जग्गा भाडा एवं माछापालन, तरकारी विक्री, आँपका रुखहरू विक्री, श्रीमती आशा चतुर्वेदीले कृषि विकास बैंक चावहिलबाट झिकेको रकम, कृषि विकास बैक न्यूरोड र हिमालयन बैंक वीरगञ्ज खाताबाट झिकेको रकम तथा वीरगञ्ज उपमहानगरपालिका८ वस्ने अभयकुमार सर्राफबाट रु.११,५०,०००। ऋण लिई लगानी गरेको हो । ओम हस्पिटल एण्ड रिसर्च सेन्टरमा लगानी गरेको शेयर सम्बन्धमा आफ्नी श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नाममा हिमालयन बैंक वीरगञ्जमा रहेको बचत खाताबाट झिकिएको रकमबाट रु.५,००,०००।र सोही बैंक खाताबाट रु.२५,००,०००।गरी रु.३०,००,०००।लगानी गरेको हो । शिखर पेन्टस्‌को रु.५,००,०००।को शेयरमा पत्नी आशा चतुर्वेदीको नाममा कृषि विकास बैक न्यूरोड शाखामा रहेको बचत खाताको रकम, श्रीपुर वीरगञ्जको जग्गामा रहेका सिसौ, आँप, लिचीका रुखहरू बिक्री गरेको रकम र अन्य स्रोतबाट लगानी गरेको हो 

            छोरा रितेशलाई अमेरिकाको टेक्सास ए. एण्ड एम. विश्वविद्यालयमा वार्षिक ट्यूशन र शुल्क गरी अमेरिकी डलर ८९५०.०० लाग्ने गरेको र दुई वर्षको अवधिमा अन्दाजी २३,०००.०० अमेरिकी डलर पठाएको हुनुपर्छ । ट्यूशन तथा केही निर्वाह खर्च हामी अभिभावकले दिएको हो । निर्वाह खर्चबापतको रकम पटकपटक श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नेपाल बैंक लिमिटेड न्यूरोड खाता नं.६२३००५ बाट झिकेर करीव ७,००,०००। र बाँकी हाम्रो विभिन्न स्रोत कृषिजन्य आय, व्यवसाय, गाउँघरमा लगानी गरेको रकम र सोबाट बढेबढाएको आम्दानी, वीरगञ्ज श्रीपुरको घर भाडा एवं बैंकमा लगानी गरी प्राप्त गरेको ब्याज रकम समेत मध्येबाट पठाएको हुनु पर्दछ । छोरा अभिषेक अल इण्डिया इन्स्टिच्यूट अफ मेडिकल साइन्समा निजी खर्चमा पढिरहेका छन् । कलेज शुल्क र निर्वाह खर्च मासिक औसत रु.४,८००।लाग्ने तथा स्रोत हामी अभिभावक नै भएको, हाम्रो कृषिजन्य आय, तलवभत्ता, भ्रमणभत्ता, वैठकभत्ता आदि बचत रकममध्येबाट पढाई खर्च व्यहोरिएको हो । छोरी अदिती मणिपाल मेडिकल कलेजमा निजी खर्चमा अध्ययनरत रहेको र एक वर्षको भा.रु.१,७६,०००।र दोस्रो वर्षमा भा.रु.१,७५,०००।तथा निर्वाह खर्च प्रति महिना अन्दाजी औसत भा.रु.२,५००।पठाउनु पर्ने र यो रकम हामी अभिभावकले नै विभिन्न स्रोतबाट बचत भएको रकममध्येबाट पठाउने गरेको हो 

            छोरी अदितीको नाममा रु.३,४५,०००।मा आशा चतुर्वेदीको नेपाल बैंक लि.न्यूरोडको खाताबाट झिकिएको रकममध्येबाट गाडी खरीद गरिएको हो । श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नामको चावहिल स्थित घर २०४१ सालमा शुरु भई २०४३ सालमा सम्पन्न भएको र निर्माण लागत रु.५,५०,०००।सगोलको परिवारको कृषिजन्य आम्दानीबाट भएको बचत रकम, स्व.आमा यशोदादेवीले दिएको, आफ्नो तलवभत्ता, योजनाभत्ता आदिबाट भएको बचत एवं श्रीमती आशा चतुर्वेदीको दाइजो, टिकाटालोबाट प्राप्त रकम, कृषिजन्य आय समेतबाट निर्माण भएको हो 

            कमलेश तिवारीलाई दिएको ऋण रु.७ लाख कमला कार्पेटको मुनाफामध्येबाट र कृषिजन्य आयबाट दिएको र निज साडुभाई भएको तथा निजलाई दिएको रकम फिर्ता भैसकेको तथा सोही रकम हिमालयन बैंक वीरगञ्जको खाता नं.००७१००९ मा जम्मा गरेको । आफ्नो र आफ्नो परिवारको नाममा रहेको विभिन्न जिल्लाको घर जग्गाहरू अंशबण्डा हुँदा प्राप्त जग्गाहरू, विभिन्न व्यक्तिहरूबाट प्राप्त बकसपत्रहरू एवं कुनै कुनै खरीद भएको हो 

कमला कार्पेटमा श्रीमती आशा चतुर्वेदीको २५ प्रतिशत साझेदारी रहेको र भैरहवा वडा नं.८ को कि.नं.१६३६ को जग्गा धितो राखी रु.३,५६,०००।ऋण लिई सोमध्ये रु.३,५०,०००।कमला कार्पेटमा लगानी गरेको हो । उद्योगले आर्जन गरेको मुनाफामध्ये श्रीमती आशा चतुर्वेदीको भागको रकम अन्दाजी रु.३७/३८ लाख प्राप्त गरेको । यसमध्ये कृषि विकास बैंक, पुतली सडकको साँवा र ब्याज चुक्ता गरेको । आ.व. २०४६/०४७ देखि २०५४/०५५ को मुनाफा २६,१०,०००।तथा २०५५।०५६ र २०५६।०५७ भित्र मौज्दात रहेको गलैचा बिक्री एवं कारखाना सामान विक्रीबाट रु.७,००,०००।प्राप्त गरेकोमा आ.व.२०५२।०५३ देखि घाटा भई २०५३ साउनदेखि गलैचाको उत्पादन बन्द गरी फेक्ट्री समेत बन्द गरिसकेको र मौज्दात रहेको गलैचा बिक्री भैसकेको छ 

आयका स्रोतहरूमा तलवभत्ता, विदेश भ्रमण, कृषिआय लगानी, आदि उल्लेख गरेकोमा सो शीर्षकहरूमा सेवा प्रवेश गरेपछि हालसम्ममा भएको आम्दानी, पत्नीको दाइजो १,७३,७५०।–, बुवाको देहान्त पश्चात् मुमाबाट पाएको २०३३ देखि २०४५ सम्म रु.१९,४०,०००।–, अंशबण्डा हुँदा घरसारमै प्राप्त रु.११,००,०००।–, अंशबण्डापश्चात् कृषिजन्य आयबाट रु.१७,३०,०००।–, कमला कार्पेटबाट रु.३३,००,०००।–, श्रीमती आशा चतुर्वेदीले आफ्नो माइतबाट विभिन्न रुपमा पाएको रु.२२,००,०००।–, भारतमा बस्ने अम्बिका तिवारीबाट बकस पाएको रु.१३ लाख २०४८ सालदेखि अधिकतम् ब्याजमा लगाउँदा आएको ३१,८०,०००।–, अंशबण्डा पछि काकी राजपतीदेवीले दिनु भएको रु.१५ लाख २०४९ सालदेखि विभिन्न बैंक तथा गाउँमा लगानी गर्दा हुन आएको रु.३५,००,०००।–, बीमा पोलिसीबाट प्राप्त रु.१,००,०००।–, रितेश चतुर्वेदीको पारिश्रमिक रु.१,६०,०००।–, म लगायत मेरा परिवारको सदस्यहरूका नाममा विभिन्न बैंकहरूमा गरेको लगानीबाट आएको ब्याज (२०३३ देखि) ४०,००,०००।–, वीरगञ्ज बस्ने श्री अभयकुमार सर्राफबाट लिएको ऋण ११,५०,०००।–, भारतीय बीमा पोलिसीबाट आएको रु.३२,०००।–, जग्गा भाडामा दिएबापत पाएको रकम रु.८,०३,२८०।–, कृषिजन्य आम्दानी रु.१५,६०,०००।–, घर भाडाबाट रु.१०,७६,२५०।तलवभत्ताबापत प्राप्त रु.२४,५८,०००।–, विदेश भ्रमणबाट प्राप्त रु.२,००,०००।–, खेत बिक्रीबाट रु.३,२८,०००।समेतको जम्मा रु.२,९०,७५,०८०।र यू.एस. डलर २,१००।प्राप्त भएको हो भन्ने समेत व्यहोराको प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीले अनुसन्धानको क्रममा गरेको बयान 

 

आशा चतुर्वेदीले अनुसन्धानको क्रममा गरेको बयानः

            कृषि विकास बैक वानेश्वरमा बचत हिसाव नं.१४०२१० को खाता रहेको र लगभग रु.१३,०००।जति हुनसक्ने तथा सो खाता बन्द भइसकेको, कृषि विकास बैक नयाँसडकको खातामा रु.२३,०००।जति हुन सक्छ । हिमालयन बैंक वीरगञ्जको खाता र नेपाल बैंक लि. काठमाडौंमा कति रकम छ सम्झना भएन । नेपाल बैंक लि. काठमाडौंमा जम्मा भएका रकमहरू विवाह हुंदाको दाइजो पेवा, स्वर्गीय सासूले दिनु भएको रु.२० लाख, अंशबण्डा हुँदा घरसारमा पाएको करीव रु.१२ लाख र आमाबाट पाएको भा.रु.८ लाख र कृषि आयबाट आएको आम्दानीको स्रोतको हो । नेपाल बैंक लिमिटेड काठमाडौंमा जम्मा भएको रकमबाट वहुअरी गा.वि.स.मा रु.२ लाखको जग्गा र चपली भद्रकाली गा.वि.स.मा रु.३,०६,०००। मा जग्गा किनेको, उक्त दुवै जग्गा खरीद गर्दा रजिष्ट्रेशन फी समेतको रु.५,५६,०००। भएको छ । उक्त खर्च बाहेक नेपाल राष्ट्र बैंकको रु.२० लाखको ऋणपत्र खरीद गरेको, छोरा रितेशलाई अमेरिका पठाउन रु.७ लाखको ड्राफ्ट नेपाल राष्ट्र बैंक मार्फत् वनाएको, उक्त नेपाल बैंकबाटै निकालेको रकमबाट रु.४ लाख बराबरको खर्च चावहिलको घर थप्न वनाउँनमा लागेको छ । विदेशी बैंकमा खाता रहेको नरहेको बारे मेरो र छोरा अभिषेकको नाममा युनाइटेड बैंक अफ इण्डियामा खाता र लकर थियो, जुन बन्द भइसकेको छ । छोरी अदितीका नाममा मणिपालमा खाता छ , अरुको हकमा मलाई थाहा छैन । राजेन्द्र अग्रवाललाई चिन्दिन निजको नाममा २२।७।२००२ मा रु.६,००,०००।को चेक काटिएको सम्बन्धमा अहिले सम्झना भएन । कृषि विकास बैकको नयाँ सडकमा विभिन्न मितिमा रु.१४,९५,०००।राखेको रकमको स्रोतहरू माथि उल्लेख भएबमोजिम नै रहेको र रु.१४,९५,०००।को खर्चको हकमा गृहिणी भएको नाताले हिसाव किताव राखेको छैन 

हिमालयन बैंकको वीरगञ्ज शाखामा जम्मा गरेको रकमको हकमा वहिनीज्वाईबाट फिर्ता पाएको रु.७ लाख, नेपाल राष्ट्र बैंकको रु.२० लाखको ऋणपत्र वेची आएको रकम र अन्य विभिन्न बैंकबाट निकालिएको रकम समेत रु.६१,५०,०००।राखेको, सो रकममध्येबाट रामगढवाको जग्गा खरीद गरेको, औषधि उपचारमा रु.५ लाख खर्च गरेको, स्वयं आयकर घोषणा गर्दा रु.१२ लाख तिरेको, छोरा छोरीको नेपाल तथा विदेश बैकमा रहेको खाताको रकमको हकमा एस.वी.आई. बैंक नेपालमा रहेको रकम छोरी अदितीको आफ्नै विभिन्न स्रोतबाट आएको रकम मध्येको हो, छोरी अदितीको पढाई वारे कलेज कोर्ष वाहेक उसको निर्वाह खर्च ७/८ लाख जति पठाएको छ र अरुहरूको पढाई एवं खर्च वारे मेरो श्रीमानलाई थाहा छ । आफ्नो र छोराको युनाइटेड बैंक अफ इण्डियामा रहेको रकमका हकमा दान दक्षिणा, टिकाटालो, उपहार, सहयोग एवं गाउँघरमा लगानी गरेको रकमबाट आएको ब्याज समेत जम्मा गरेको हो भन्ने व्यहोराको प्रतिवादी आशा चतुर्वेदीले अनुुसन्धानको क्रममा गरेको

बयान कागज 

 

स्रोत खुलेको स्थापित भएको सम्पत्तिको विवरण :

क्र.स.

स्वामित्ववाला र सम्बन्धित व्यक्तिको नाम

सम्पत्तिको विवरण

रकम रु.

आशा चतुर्वेदी

तालिका नं. ३ को सि.नं. १ का.जि.का.म.न.पा. वडा नं. ७ ग कि.नं. ५० को जग्गा मात्र

४९,६२,५००।

रामाज्ञा चतुर्वेदी

तालिका नं. ४ को क्र.सं. ३ र ४ बमोजिमको बैंक मौज्दात

,२६,७०७।९०

रामाज्ञा चतुर्वेदी

अभिषेक चतुर्वेदी, अदिती चतुर्वेदीलाई भारतमा पढाउँदाको खर्च तालिका नं. १० क्र.सं. २ र ३

,९०,४००।

 

 

जम्मा

६१,७९,६०७।९०

 

 

स्रोत खुलेको सम्पत्तिको विश्लेषणः

            आशा चतुर्वेदीको नाममा खरीद गरेको जग्गाको स्रोतको विषयमा रामाज्ञा चतुर्वेदीको बयान कथनमा आफ्नो पारिवारिक पृष्ठभूमिका कारण विवाहको समयमा ससुरालीतर्फबाट प्राप्त भएको नगदले विवाह खर्च जुटाई केही रकम बचत भएको थियो, सोही रकमले का.जि.का.म.न.पा. वडा नं.७ (ग) कि.नं.५० को जग्गा खरीद गरेको भनी उल्लेख गरेकोमा विवाह गर्दाको खर्च कटाई बचत भएको आम्दानीबाट खरीद गरेको भन्ने निजको भनाइ मान्न सक्ने कारण, आधार र अवस्था देखिदैन । २०३२ सालमा विवाह गर्दा ससुरालीबाट प्राप्त गरेको नगद सम्पत्तिले विवाह गरेको ५ वर्षपछि २०३७ सालमा जग्गा खरीद गरेको भन्ने निजको जिकीरमा विश्वास गर्ने आधार समेत पाइएन । तर रामाज्ञा चतुर्वेदीले २०३२ सालदेखि एन.सी.सी.एन.को असिष्टेण्ट इन्जिनियर पदबाट सेवा शुरु गरेको र खरीद गर्दाको समय २०३७ साल रहेको हुँदा सो समयसम्म छोरा/छोरीहरूको पढाईका लागि खर्च गर्नुपर्ने स्थिति नदेखिएकोले साधारणतया कर्मचारीले काठमाडौंमा एउटा घडेरी खरीद गर्न चाहना राख्ने तथा ५ वर्ष अवधिभित्रको तलव/भत्ताबाट बचत भएको रकम र आफन्तहरूले सरसापटमा दिएको केही रकम र घरबाट सहयोग लिई खरीद गरेको हुन सक्ने अवस्था, कारण र आधार भएकोले २०३७ सालमा लिई हाल मूल्याङ्कन भएको रु.४९,६२,५००। बराबरको उक्त जग्गालाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिको रुपमा लिइएको छ 

रामाज्ञा चतुर्वेदीले नेशनल कन्सक्ट्रक्शन कम्पनी नेपाल, नेपाल आयल निगम र शाही नेपाल वायुसेवा निगम जस्ता सार्वजनिक संस्थाहरूको संस्था प्रमुखको हैसियतले पटक/पटक वैदेशिक यात्रा गरेको देखिएकोले वैदेशिक यात्रा गर्दा बचत रहेको परिवर्त्य वैदेशिक मुद्रालाई हिमालयन बैंकमा रहेको अमेरिकी डलर २,१००.०० को प्रति डलर विनिमय दर रु.७७।७५ ले हुने रु.१,६३,२७५। रकमलाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिको रुपमा गणना गरिएको छ । त्यसैगरी राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक मुख्य शाखा कार्यालयमा रहेको बैंक मौज्दात रु.६३,४३२।९० को रकम शाही नेपाल वायुसेवा निगममा कार्यरत् रहेको समयमा निजको तलवभत्ताबापत जम्मा भएकोले उक्त दुवै बैंकहरूमा रहेको जम्मा रु.२,२६,७०७।९० बैंक मौज्दातलाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिको रुपमा गणना गरिएको छ 

छोरी अदितीलाई निजी खर्चमा मणिपाल कलेज बेङ्लोरमा वि.डी.एस. पढाउंदा लागेको खर्च भा.रु.४,३९,०००।को हुने ने.रु.७,०२,४००।र छोरा अभिषेक चतुर्वेदीलाई अल इण्डिया मेडिकल इन्स्टिच्यूटमा छात्रवृत्तिमा पढ्दा निर्वाह खर्चमा लागेको खर्च भा.रु.१,८०,०००।को हुने ने.रु.२,८८,०००।रकम समेत जम्मा रु.९,९०,४००।रकमको स्रोतको सम्बन्धमा रामाज्ञा चतुर्वेदीको जिल्ला पर्सा, सिर्सिया गा.वि.स.मा ४१५१४ विगाहा ससाना टुक्रा टुक्रा र विभिन्न स्थानमा छरिएका जग्गा पैतृक सम्पत्तिको रुपमा प्राप्त गरेको देखिएको छ । निजका छोराछोरी भारतीय विश्वविद्यालयअन्तर्गत उच्च शिक्षा हासिल गरिरहेको कुरा प्राप्त कागजातबाट देखिदा र निजहरूको खर्चिलो अध्ययनका लागि प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीले मासिक रुपमा पाउने गरेको निश्चित् पारिश्रमिक र नगन्य मात्रामा रहेको कृषि आय मात्र पर्याप्त नहुने कुरालाई समेत मनन् गर्दा उक्त रकम समेत निजहरूको अध्ययनका अवस्थामा खर्च भइसकेको हुन सक्ने देखिएकोले सो रकमको सम्बन्धमा दावीमा उल्लेख गरिएको छैन 

 

 

 

 

स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको विवरण (तालिका नं.१३) :

क्र. सं

तालिका नं ३ को सि. न.

स्वामित्ववालाको नाम

सम्पत्तिको विवरण

स्रोत नखुलेको सम्पत्ति रकम रु.

जम्मा रकम रु.

 

आशा चतुर्वेदी

का.जि.,का.म.न.पा. वडा नं. ७ ग. कि.नं. ५० मा बनेको घर मात्र

२८,०२,८४३।४१

२८,०२,८४३।४१

,

रितेश चतुर्वेदी

पर्सा, श्रीपुर वडा नं. ६ कि.नं. ८१४ र ८१७ को जग्गा र घर

,३०,०००।,१५,००,०००।२०,७१,५१३।२८

,३८,०१,५१३।२८

अदिती चतुर्वेदी

जि.पर्सा, नौतन गा.वि.स. वडा नं. ६ क कि.नं. १६१ को जग्गा

,००,०००।

,००,०००।

,

रितेश चतुर्वेदी

पर्सा, श्रीपुर गा.वि.स. वडा नं. ६ को कि.नं. ९१० र ९११ को जग्गा

,५०,०००।

,५०,०००।

१०,००,०००।

,

रामाज्ञा चतुर्वेदी

पर्सा, श्रीपुर गा.वि.स. वडा नं. ६ कि.नं. ९०१ र ९०२ को जग्गा

,००,०००।

९०,०००।

,९०,०००।

, १०, ११, १२

अभिषेक चतुर्वेदी

का.जि. धापासी गा.वि.स. वडा नं. ८(क) कि.नं. ८७०, ८७५,८७३,८६७ को जग्गा

,००,०००।

,७५,०००।

,००,०००।

१३,००,०००।

२८,७५,०००।

१३

आशा चतुर्वेदी

का.जि. चपली भद्रकाली गा.वि.स. वडा नं. ५ ख को कि.नं. ४४२, ४४६ को जग्गा

,३१,२५०।

१०,६८,७५०।

१८,००,०००।

१४

आशा चतुर्वेदी

जि.पर्सा वहुअरी २ को कि.नं. २११ र ११२ को जग्गा

,००,०००।

,००,०००।

,००,०००।

१५

रामाज्ञा चतुर्वेदी

जि.पर्सा, सिर्सिया ७ को कि.नं. २१७ को जग्गा

४०,०००।

४०,०००।

१०

१६

रामाज्ञा चतुर्वेदी

जि. पर्सा सिर्सिया गा.वि.स. वडा नं.१ को. कि.नं. ४१२ को जग्गा

,२५,०००।

,२५,०००।

११

१७

रामाज्ञा चतुर्वेदी

जि पर्सा, सिर्सिंया गा.वि.स. वडा नं. ७, कि.नं. २१६ को जग्गा

४०,०००।

४०,०००।

१२

१८

रामाज्ञा चतुर्वेदी

जि.पर्सा वैरियाबिर्ता ७ को कि.नं. २१७ को जग्गा

,३६,०००।

,३६,०००।

१३

१९

रामाज्ञा चतुर्वेदी

जि. पर्सा वैरियाबिर्ता ७ को कि.नं. ३५५ र ३५६ को जग्गा

४०,०००।

४०,०००।

८०,०००।

१४

२०

रामाज्ञा चतुर्वेदी

जि. पर्सा वैरियाबिर्ता ७ को कि.नं. ३५७ को जग्गा

१०,०००।

१०,०००।

१५

२१

रामाज्ञा चतुर्वेदी जीवन सिंह

रिता चालीसे

राजेन्द्र दाहाल

का.जि. सुन्ताखान वालुवा वडा नं. ६(क) कि.नं. २ को जग्गा

,२८,२०३।१२

,२८,२०३।१२

१६

२२

आशा चतुर्वेदी

जि. पर्सा रामगढवा गा.वि.स.वडा नं. ४ को कि.नं. ६२८ को जग्गा

,२०,०००।

,२०,०००।

१७

२३

रामाज्ञा चतुर्वेदी

जि. पर्सा रामगढवा गा.वि.स.वडा नं.४ को कि.नं. ३२ को जग्गा

५२,६०,०००।

५२,६०,०००।

१८

२४, २५

रामाज्ञा चतुर्वेदी

जि.पर्सा रामगढवा गा.वि.स. वडा नं. ४ कि.नं. ७१९, ७२०

,१०,०००।

,५०,०००।

,६०,०००।

१९

२६, २७

रामाज्ञा चतुर्वेदी

जि. पर्सा रामगढवा गा.वि.स. वडा नं. ७ को कि.नं. ११० र श्रीपुर गा.वि.स.वडा नं. ६ को कि.नं. ७४१ को जग्गा

,००,०००।

,००,०००।

,००,०००।

२०

२८

रितेश चतुर्वेदी र दीपेन्दनाथ टण्डन

का.जि.का.म.न.पा. वडा नं. ३५ कि.नं. ६५ र का.म.न.पा.वडा नं. ७ ख को कि.नं. ७९१ को जग्गा

१५,५३,९०६।२५

 ८४,३७५।

१६,३८,२८१।२५

२१

२९

रितेश चतुर्वेदी

जि. पर्सा वहुअर्वाभाठा गा.वि.स. वडा नं. ७ को कि.नं. १३० को जग्गा

,००,०००।

,००,०००।

२२

३०

अभिषेक चतुर्वेदी

जि. चितवन भरतपुर न.पा. वडा नं. ६ को कि.नं. ३६९ को जग्गा

१९,५०,०००।

१९,५०,०००।

२३

३१

रामाज्ञा चतुर्वेदी र वीरेन्द्रनाथ टण्डन

का.जि. का.म.न.पा.का साविक वडा नं. ७(ख) को कि.नं. १९६, १९७, १९८, १९९, २०१, २०३, २०४, २०५, २०६, २०७, २०८, २२१, २२२ को कित्ताबाट हाल का.जि.का. म. न.पा. ३५को कि.नं. ५१ र ६४ कायम हुन आएको जग्गा

,०३,१२५।

१०,९४,५३१।२५

११,९७,६५६।२५

२४

३२

आशा चतुर्वेदी

वीरेन्द्रनाथ टण्डन

माला यादव

निर्मला लाभ

जि. चितवन कल्याणपुर गा.वि.स. वडा नं.३ को कि.नं. ८६० र ८६२ को जग्गा

,९३,७५०।

,९३,७५०।

२५

३३

आशा चतुर्वेदी

जि. पर्सा सिरसिया गा.वि.स. वडा नं.१ को कि.नं. ३१९ को जग्गा

,२५,०००।

,२५,०००।

२६

३४

आशा चतुर्वेदी

जि. रुपन्देही, भैरहवा न.पा. ८(क) को कि.नं. १६३६ को जग्गा

४९,९०,०००।

४९,९०,०००।

२७

३५

रामाज्ञा चतुर्वेदी

जि.पर्सा वहुअरीभाठा गा.वि.स. वडा नं. ७ को कि.नं. ५६० को जग्गा

२०,००,०००।

२०,००,०००।

२८

३६

रामाज्ञा चतुर्वेदी

जि. मकवानपुर हेटौंडा न.पा. वडा नं. ९ को कि.नं. ४७७ र १०५१ को जग्गा

,५०,०००।

,५०,०००।

२९

३७

आशा चतुर्वेदी

जि.पर्सा वहुअरी गा.वि.स.वडा नं. २ कि.नं. २१३ को जग्गा

,७५,०००।

,७५,०००।

३०

 

रामाज्ञा चतुर्वेदी

तालिका नं. ४ को क्र.सं. १ र २

८९,७८८।९९

८९,७८८।९९

३१

 

आशा चतुर्वेदी अभिषेक चतुर्वेदी

अदिती चतुर्वेदी

 

तालिका नं. ४ को क्र.सं. ६, , , १० र ११ बमोजिमको बैंक मौजदात

१२,३६,८६६।६८

१२,३६,८६६।६८

३२

 

रामाज्ञा चतुर्वेदी

घरबाट बरामद भएको नगद रु.

,१३,०००।

,१३,०००।

३३

 

अभिषेक चतुर्वेदी

ॐ हस्पिटल एण्ड रिसर्च सेन्टर प्रा.लि.को खरीद गरेको शेयर

३०,००,०००।

३०,००,०००।

३४

 

रामाज्ञा चतुर्वेदी

नेपाल मेडिकल कलेज, काठमाडौँको खरीद गरेको शेयर

३०,००,०००।

३०,००,०००।

३५

 

,,

शिखर पेन्टस प्रा.लि., काठमाडौँको खरीद गरेको शेयर

,००,०००।

,००,०००।

३६

 

अभिषेक चतुर्वेदी

रामाज्ञा चतुर्वेदी

स्टेट बैंक अफ इण्डिया, अन्सारीनगर, नईदिल्लीमा जम्मा गरेको भा.रु.६०,८९,८५२।०० को हुने रु.

९७,४३,७६३।२०

९७,४३,७६३।२०

३७

 

अभिषेक चतुर्वेदी

युनाइटेड बैंक अफ इण्डिया लाजपदनगर, नईदिल्लीमा जम्मा गरेको भा.रु.१४,६२,५००।को हुने ने.रु.

२३,४०,०००।

२३,४०,०००।

३८

 

आशा चतुर्वेदी

युनाइटेड बैंक अफ इण्डिया लाजपदनगर, नईदिल्लीमा जम्मा गरेको भा.रु.१५,०१,०००।को हुने ने.रु.

२४,०१,६००।

२४,०१,६००।

३९

 

आशा चतुर्वेदी

बैंक लकरबाट वरामद भएका सुनका गहनाहरू

,२३,८५९।२१

,२३,८५९।२१

४०

 

रितेश चतुर्वेदी

अमेरिकाको टेक्ससमा सन् २००० देखि २००२ सम्म अध्ययन गराउँदाको अमेरिकी डलर २३,०००.०० को औसत प्रति १ डलर को रु.७४।०८ ले हुने ने.रु.

१७,०३,८४०।

१७,०३,८४०।

४१

 

रामाज्ञा चतुर्वेदी

रामाज्ञा चतुर्वेदीले कमलेश तिवारीलाई चलन चल्तीको ब्याज लिई ऋण सापट दिएको रु.

,००,०००।

,००,०००।

४२

 

अदिती चतुर्वेदी

अदिती चतुर्वेदीका नाममा दर्ता रहेको वा. २ च ५२७६ को मारुती गाडीको बयानबमोजिमको मूल्य रु.

,४५,०००।

,४५,०००।

 

 

 

जम्मा

,०९,८५,९६५।३९

,०९,८५,९६५।३९

 

 

स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको विश्लेषणः

 

श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नाममा कायम रहेको जि रुपन्देही भैरहवा न. पा. वडा नं. ८ (क) कि.नं.१६३६ को क्षे.फ.०१२ को जग्गा मिति २०४०।४।१९ मा खरीद भएको देखिन्छ । स्रोतको रुपमा २०३२ सालमा विवाहमा भा.रु.२,२५,०००।दाइजो पाएकोमध्येबाट भा.रु.१,००,०००।विवाह खर्च भएको र बँकी रहन गएको रकमबाट सो जग्गा खरीद गरेको भनी निजका पति रामाज्ञा चतुर्वेदीले बयानमा उल्लेख गरेका छन् । २०३२ सालमा विवाहमा आफूले दाइजो पाएको रकम बचत रहेको र सोही बचत रकमबाट ८ वर्ष पछि अर्थात् २०४० सालमा आएर सो जग्गा खरीद गरेको भन्ने कथन पत्याउन सकिने अवस्था छैन । सो जग्गा खरीद गर्दाको अवस्थामा रामाज्ञा चतुर्वेदी एन.सी.सी.एन. अन्तर्गत लुम्बिनी योजना भैरहवाको योजना प्रमुखमा कार्यरत् रहेको र उक्त योजनामा काम गर्दा गैरकानूनी रुपमा आर्जन गरेको रकमबाट सो जग्गा खरीद गरेको कुरा निर्विवाद रुपमा स्थापित भएको छ । तसर्थ हालको मूल्याङ्कन अनुसार रु.४९,९०,०००।मूल्यको उपरोक्त जग्गालाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिको रुपमा मान्ने अवस्था छैन 

प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीले मिति २०४९।६।२५ देखि २०५१।११।३० सम्ममा हालको मूल्याङ्कन अनुसार रु.२,४२,७६,७४७।६५ निम्न अनुसारका जग्गाहरू खरीद गरेको र त्यसमा पनि निज पहिलो पटक नेशनल कन्स्ट्रक्शन कम्पनी नेपाल लि. (एन. सी. सी. एन.) को महाप्रबन्धक भएको मिति २०५०।४।१ देखि २०५१।११।३० सम्म अर्थात् १ वर्ष ७ महिनाको अवधिमा मात्र हाल मूल्याङ्कन भएको रु.२,२६,३८,४६६।४० बराबरको देहायका जग्गाहरू खरीद र घर निर्माण गरेको कुरा पुष्टि हुन आएको छ :

क्रमसंख्या १५ मा उल्लिखित जि. काठमाडौं सुन्तखान वालुवा गा.वि.स. वडा नं. ६ (क) को कि.नं.२ क्षेत्रफल ८० रोपनी जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.१,२८,२०३।१२) रामाज्ञा चतुर्वेदी, जीवन सिंह, रिता चालिसे र राजेन्द्र दाहालको नाममा मिति २०५१।१।१५ मा खरीद गरेको देखिन्छ । सो जग्गाको खरीद गरेको स्रोतमा कमला कार्पेट इण्डष्ट्रीजको मुनाफाबाट खरीद गरेको बयान कथनमा उल्लेख गरेको,

क्रमसंख्या २० मा उल्लिखित जि.काठमाडौं महानगरपालिका हाल वडा नं. ३५ कि.नं. ६५ को क्षेत्रफल २३ रोपनी, र वडा नं. ७(ख) कि.नं.७९१ को क्षेत्रफल ०० को जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.१६,३८,२८१।२५ दामासाहीले) दीपेन्द्रनाथ टण्डन र रामाज्ञा चतुर्वेदीको छोरा रितेश चतुर्वेदीको नाममा मिति २०४९।६।२६ मा खरीद गरेको देखिन्छ । सो जग्गाहरू खरीद गरेको स्रोतमा २०४९।५।२१ देखि २०४९।६।२५ मा कमला कार्पेट इण्डष्ट्रीजको मुनाफा रकम मध्येबाट व्यहोरिएको बयानमा उल्लेख गरेको,

क्रमसंख्या २७ मा उल्लिखित, जि.पर्सा, वहुअरी भाठा गा.वि.स. वडा नं.७ कि.नं.५६० क्षेत्रफल ०१५१६ विगाहा जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.२०,००,०००।–) रामाज्ञा चतुर्वेदीको नाममा मिति २०५१।२।८ मा खरीद गरेको देखिन्छ । सोको खरीद स्रोतको रुपमा कमला कार्पेट इण्डष्ट्रिजबाट आ.व.२०५०।०५१ को प्राप्त मुनाफा रकममध्येबाट खरीद गरिएको भन्ने बयानमा उल्लेख गरिएको,

क्रमसंख्या २४ मा उल्लिखित जि. चितवन, कल्याणपुर गा.वि.स. वडा नं.३ को कि.नं.८६० र ८६२ को क्षेत्रफल ०१३५ विगाहा जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.९,९३,७५०।दामासाहीले) कमला कार्पेट र आशा चतुर्वेदी, वीरेन्द्रनाथ टण्डन, माला यादव, निर्मला लाभको नाममा मिति २०५१।३।२७ मा खरीद गरेको देखिन्छ । सोको खरीद स्रोतको रुपमा कमला कार्पेट इण्डष्ट्रिजको पूँजीबाट सम्पत्तिको रुपमा जग्गा खरीद गरेको र कमला कार्पेटमा आफ्नी पत्नी आशा चतुर्वेदीको २५ प्रतिशत साझेदारी भएको र साझेदारी लगानीको स्रोतको रुपमा आशा चतुर्वेदीको नाममा भैरहवा वडा नं.८ को कित्ता नं.१६३६ को जग्गा मिति २०४५।१।१४ मा कृषि विकास बैंक, पुतली सडक शाखामा धितो राखी रु.३,५६,०००।०० ऋण उठाई सो मध्ये रु.३,५०,०००।लगानी गरेको भनी बयान कथनमा उल्लेख भएको देखिन्छ 

            यसरी हेर्दा उल्लिखित हालको मूल्याङ्कन रु.४७,६०,२३४।३७ का उपरोक्त जग्गाहरू निजले कमला कार्पेट इण्डष्ट्रिजको मुनाफा र पूँजीबाट खरीद गरेको भने तापनि लगानी रकम हेर्दा भैरहवा स्थित उपरोक्त जग्गा धितो राखी प्राप्त ऋणबाट कमला कार्पेटमा लगानी गरेको कुरा बयान कथनमा उल्लेख गरेको तर भैरहवामा रहेको उपरोक्त जग्गा नै स्रोत नखुलेको सम्पत्ति देखिएको हुँदा त्यसरी स्रोत नखुलेको सम्पत्ति धितो राखी प्राप्त ऋणबाट गरिएको शेयर लगानी र सो लगानीको प्राप्त विवादास्पद मुनाफाबाट खरीद गरिएको वा बढेबढाएको जग्गाहरू पनि अवैध नै हुने हुँदा उल्लिखित जग्गाहरू स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा दावी लिइएको छ 

रामाज्ञा चतुर्वेदीका छोराहरू रितेश चतुर्वेदी, अभिषेक चतुर्वेदी, तथा छोरी अदिती चतुर्वेदीको नाममा रहेको क्र.सं. २, मा उल्लिखित जि. पर्सा, श्रीपुर गा.वि.स. वडा नं. ६ कित्ता नं.८१४ र ८१७ को क्षे.फ.०।।। विगाहा जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.१,३८,०१,५१३।२८), १०१५१३ विगाहा, क्र.सं.६ जि.काठमाडौं धापासी गा.वि.स. वडा नं. ८(क) कि.नं.८७०, ८७५, ८७३, ८६७ जम्मा क्षे.फ.०१४२ रोपनी जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.२८,७५,०००।–) तथा क्र.सं. २२ जि. चितवन, भरतपुर नगरपालिका वडा नं.६ कित्ता नं. ३६९ क्षे.फ.०४ विगाहा जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.१९,५०,०००।–), क्र.सं.३ जि. पर्सा नौतन गा.वि.स. वडा नं. ६(क) कि.नं.१६१ को क्षे.फ. ०।।। जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.५,००,०००।–) क्रमशः मिति २०५१।३।२ तथा २०५१।९।१ र २०५१।९।१९ मा क्रमशः प्रशान्त सम्शेर, प्रल्हाद शेरचन र देवेन्द्रकुमार, पञ्चकन्या तेलमील (तेजप्रसाद भटृराई) र रामहरि शर्माबाट बकस पाएको र बकस दिने व्यक्तिहरूसँग मित्रतापूर्ण पारिवारिक सम्बन्ध रहेको तथा सेवा, घर व्यवहार, भैपरी आएको कार्यमा सहयोग पुर्‍याई रिझाए बापत आफ्ना छोराछोरीले उल्लिखित व्यक्तिहरूबाट बकस पाएको कुरा रामाज्ञा चतुर्वेदीले बयानमा उल्लेख गरेको देखिन्छ । यसरी बयानमा उल्लिखित कुरा र नेपालको पारिवारिक संरचना एवं सम्बन्धलाई केलाउँदा बकस दिने र बकस लिने बीच प्रत्यक्ष रुपमा कुनै सम्बन्ध देखिदैन भने अर्का तिर अध्ययनमा रहेका छोराछोरीहरूले कसरी र कुन कुन समयमा के कस्तो कार्य गरी बकस पत्र दाताहरूलाई रिझाए सो स्पष्ट छैन । सो अवधिमा निज एन.सी.सी.एन. कम्पनीको महाप्रबन्धक पदमा कार्यरत् रहेको र सोही अवधिमा गैरकानूनी रुपमा आर्जित रकमबाट खरीद गरेको र सो लुकाउने, छिपाउने मनसायले हालैको बकस पत्रको लिखत तयार गरेको कुरा देखिन आएको हुँदा हाल मूल्याङ्कित रु.१,९१,२६,५१३।२८ का जग्गाहरूलाई वैधानिक स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा पाइएको छ 

क्रमसंख्या ५ मा उल्लिखित रामाज्ञा चतुर्वेदीको नाममा कायम रहेको श्रीपुर गा.वि.स.वडा नं.६ को कि.नं.९०१ को क्षे.फ.०१५१२ विगाहा र ९०२ को क्षे.फ.०४ विगाहा जग्गा मिति २०५१।९।२१ मा खरीद गरेको देखिन्छ । स्रोतको रुपमा कल्याणी साहलाई आफ्नो केही जग्गा दिई सटृापटृाको रुपमा प्राप्त भएको भनी निजले बयानमा उल्लेख गरे तापनि कल्याणी साहबाट के कति सटृापटृा गरेको हो त्यसको कुनै लिखत प्रमाण पनि नभएको र सटृा दिएको सम्पत्ति के हो सोको स्रोत के हो सोको प्रमाण समेत पेश नगरेको हुँदा हालको मूल्याङ्कनअनुसार रु.३,९०,०००।पर्ने उल्लिखित जग्गाहरूको वैधानिक स्रोत खुल्न सकेको छैन 

यसरी उल्लिखित जग्गाहरू एन.सी.सी.एन.को प्रवन्धक र महाप्रबन्धक पदमा कार्यरत् रहेको अवधिमा खरीद गरेको देखिन्छ । ती पदहरूमा रहँदा पदको दुरुपयोग गरी गैरकानूनी रुपमा रकम आर्जन गरी हाल मूल्याङ्कन भएको कुल २,४२,७६,७४७।६५ बराबरको घर तथा जग्गा खरीद गरेको देखिँदा उल्लिखित घर तथा जग्गाहरूलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा लिइएको छ 

प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदी दोस्रो पटक मिति (२०५५।१०।२० देखि २०५७।१२।२२ सम्म) एन.सी.सी.एन.को महाप्रबन्धक भएको अवस्थामा रकम रु.२१,११,०००।मूल्य बराबरको निम्नअनुसारका जग्गाहरू खरीद गरेको देखिन्छ :

क्रमसंख्या ७ मा उल्लिखित का.जि.चपली भद्रकाली गा.वि.स. वडा नं.५ को कि.नं.४४२ र ४४६ को क्रमशः क्षे. फ. १० र ११२० रोपनी जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.१८,००,०००।–) मिति २०५६।११।१६ मा राजीनामाको लिखत गरी लिएको,

क्रमसंख्या २९ को जि.पर्सा वहुअरी गा.वि.स. वडा नं.२ को कि.नं. २१३ को क्षे.फ.०।।। रोपनी जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.१,७५,०००।–) मिति २०५६।११।८ मा राजीनामाकै लिखतबाट निजकी पत्नी श्रीमती आशा चतुर्वेदीका नाममा पास गरी लिएको देखिन्छ 

उल्लिखित जग्गाहरू कुन आयस्रोतबाट खरीद गरी लिएको हो भन्ने सन्दर्भमा निजहरूको बयान हुँदा ती जग्गा बैंकमा जम्मा गरिएका रकमहरू झिकी खरीद गरेको भन्ने जवाफ रहेको र बैंकमा उक्त रकम के कसरी जम्मा हुन आएका हुन् भनी प्रश्न गर्दा सासूबाट आएको, जग्गाको आय, अंशबण्डाका अवस्थामा पाएको, कृषि आयबाट जम्मा हुन आएको भन्ने जवाफ दिइएको छ 

प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदी र निजको पत्नीले अंशबापत करीव ४१५१४ विगाहा जग्गा मात्र पाएको देखिन्छ । स्वयंले कृषि कार्य नगरेको र बयानमा उल्लेख गरेको सो आय कुन समयदेखि कुन समयसम्मको कृषिजन्य आय हो सो समेत केही कुरा नखुलाई केवल कृषिजन्य आय बैंकमा जम्मा भएको र त्यसैबाट लाखौं मूल्य पर्ने जग्गा खरीद गरेको भन्ने भनाइमा कुनै सत्यता र तालमेल देखिदैन 

क्रमसंख्या १२ को पर्सा जिल्ला वैरियाबिर्ता गा.वि.स.वडा नं.७ को कि.नं.२१७ को क्षे.फ. ०१६.५ जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.१,३६,०००।–) मिति २०५७।३।१४ मा निज रामाज्ञा चतुर्वेदीले गोविन्दलाल के.सी.बाट आफ्नै नाममा हालैको बकसपत्रको लिखत गरी लिएको देखिन्छ । जि. पर्सा सिर्सिया गा. वि. स. वाड नं.७ को कि.नं.२१७ को जग्गा रामाज्ञा चतुर्वेदीले मिति २०५६।१।१५ मा आफ्नै दाजु राम सिंहासन चौवेबाट हालैको बकसपत्रबाट प्राप्त गरेको देखिन्छ । सामान्य नागरिकको जीवनयापन गरिरहेको दाजुले रामाज्ञा चतुर्वेदी जस्तो सरकारी संस्थानको महाप्रबन्धक रही रहेको भाइलाई बकस गरी जग्गा दिनुपर्ने युक्तिसंगत कारण र औचित्य नदेखिएबाट पहिले उक्त सम्पत्ति दाजुका नाममा खरीद गरी पछि निजबाट आफ्नो नाममा सारेको देखिएबाट हालको मूल्याङ्कनबमोजिम रु.४०,०००।पर्न सक्ने सो जग्गा स्रोत नखुलेको सम्पत्ति देखिएको छ 

मिति २०५२।१।२४ देखि २०५२।११।१६ सम्म करीव ११ महिनाको अवधिमा रु.२२,१०,०००।को निम्नअनुसारको जग्गा खरीद गरेको देखिन्छ भने मिति २०५२।१।२४ देखि २०५२।४।२३ सम्मको २ महिनाको अवधिमा मात्र रु.२२,००,०००।मूल्य पर्ने ५ कित्ता जग्गा खरीद गरेको देखिन्छ जुन निम्नानुसार छन् :

क्रमसंख्या ८ मा उल्लिखित जि.पर्सा वहुअरी गा.वि.स. वडा.नं.२ का कि.नं.२११ र २१२ को क्रमशःक्षे.फ.०।।। र ०।।। को जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.८,००,०००।–) मिति २०५२।२।२१ मा निजको पत्नी आशादेवी चतुर्वेदीका नाममा कुनै पारिवारिक सम्बन्ध नै नरहेको व्यक्तिहरू चन्द्रावतीदेवी कोइरी र शम्भुप्रसाद मानन्धरबाट हालैको बकसपत्रको लिखत गरी लिएको देखिन्छ । साथै एन.सी.सी.एन.को महाप्रवन्धक पदमा कार्यरत् व्यक्तिको श्रीमतीले बकस दिने व्यक्तिहरूको सेवा सुश्रुषा गरेको भन्ने कुरामा कुनै विश्वसनीयता देखिदैन । रामाज्ञा चतुर्वेदीले पदमा रही गैरकानूनी रुपमा आर्जन गरेको रकमबाट जग्गा खरीद गरेको कुरालाई ढाकछोप गर्न मात्र हालैको बकसपत्रको लिखत गरी जग्गा खरीद गरेको हुँदा सो जग्गाहरूलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा लिइएको छ 

रितेश चतुर्वेदीको नामको क्र.सं.४ मा रहेका श्रीपुर गा.वि.स. वडा नं.६ को कि.नं.९१० र ९११ को क्रमशः क्षे.फ.०१५ र ०५ विगाहा जग्गाहरू (हाल मूल्याङ्कित रु.१०,००,०००।–) मिति २०५२।४।९ र १० मा खरीद गरेको र स्रोतको रुपमा श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नाममा श्रीपुर गा.वि.स. वडा नं.८ मा रहेको जग्गा कि.नं.४९२, ५१४ र ५१५ बिक्री गर्दा आएको रकममध्येबाट खरीद गरेको भनी रामाज्ञा चतुर्वेदीले बयानमा उल्लेख गरेको देखिन्छ । तर बिक्री गरिएको भनिएको जग्गा आशा चतुर्वेदीको नाममा कसरी प्राप्त हुन आएको थियो सोको विवरण पेश नगरेकोले स्रोत नै वैधानिक नदेखिएको हुँदा सो जग्गालाई स्रोत खुलेको मान्न सकिने अवस्था देखिदैन 

रितेश चतुर्वेदीकै नाममा रहेको क्र.सं.२१ मा उल्लिखित वहुअर्वा भाठा गा.वि.स. वडा नं.७ को कि.नं.१३० को क्षे.फ.०० विगाहा जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.४,००,०००।–) मिति २०५२।४।२३ मा खरीद गरेको देखिन्छ । सो जग्गा प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीले कृषिजन्य आयमध्येबाट खरीद भएको भनी बयानमा उल्लेख गरेको देखिन्छ । कृषिजन्य आय कुन सालको के कति आय थियो र कति खर्च भई के कति बचत भएको रकममध्येबाट खरीद गरेको हो, सोको तथ्यगत विवरणसहित सोलाई पुष्टि गर्ने कागज प्रमाण समेत पेश हुन नआएकोले स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा पाइएको छ 

प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीको नाममा रहेको क्र.सं. १४ को वैरियाबिर्ता गा.वि.स. वार्ड.नं.७ को कि.नं.३५७ को क्षे.फ.०१० विगाहा जग्गा (हाल मूल्याङ्कित रु.१०,०००।–) मिति २०५२।११।१६ मा खरीद गरेको देखिन्छ । निजले बयान गर्दा अंशबाट पैतृक रुपमा पाएको भनी उल्लेख गरे तापनि पेश हुन आएको बण्डापत्रलगायतका कुनै पनि कागजातबाट सो जग्गा पैतृक हो भन्ने कुरा पुष्टि नहुँदा सोलाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिको रुपमा मान्न मिल्ने देखिएन 

यस प्रकार हालको मूल्याङ्कनअनुसार रु.२२,१०,०००।मूल्य पर्ने उपरोक्त जग्गा आफ्नो र आफ्ना परिवारका नाममा आउन सीमित मासिक पारिश्रमिक पाउने सरकारी संस्थानको सेवामा रहेको व्यक्तिका लागि स्वभाविक देखिदैन । अचल सम्पत्तिको स्रोत उल्लेख गर्ने क्रममा जतिसुकै पैतृक सम्पत्तिको आय वा कृषिजन्य आय भने पनि ती सवै कुराहरू गैरकानूनी सम्पत्तिलाई वैध हो भनी देखाउन खोजिएको असफल प्रयास मात्र हो । तसर्थ, सबै सम्पत्तिलाई वैधानिक स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा दावीमा लिइएको छ 

मिति २०४८।२।३० देखि २०५०।३।२१ अवधिमा मात्र हालको मूल्याङ्कनअनुसार रु.७३,०७,६५६।२५ पर्ने निम्न अनुसारका जग्गाहरू रामाज्ञा चतुर्वेदीले बकस पत्रको लिखत गरी खरीद गरेको देखिन्छ :

क्रमसंख्या १७ मा उल्लिखित हालको मूल्य रु.५२,६०,०००।पर्ने जि. पर्सा, रामगढवा गा.वि.स. वडा नं.४ को कि.नं.३२ को क्षे.फ.१० विगाहा जग्गा मिति २०४८।२।३० मा रामाज्ञा चतुर्वेदीले हालैको बकसपत्रको लिखत गरी लिएको देखिन्छ । वेसरोकार व्यक्ति महमद मियाँ अन्सारीबाट बकस प्राप्तकर्ता र बकसदाताका बीच बकस लिनु दिनुपर्ने कारण र औचित्य देखिंदैन । सो जग्गा प्राप्त गर्दा हालैको बकस पत्र भन्ने व्यहोरा भएको लिखत र बकसदाताले स्वामित्व हस्तान्तरण गर्दा बकस भने पनि निजहरू बीच खरीद बिक्री भएको स्पष्ट हुन्छ । सो जग्गा खरीद गर्दा बुझाएको मूल्यको वैधानिक स्रोत उल्लेख गर्न नसेकेको हुँदा स्रोत नखुलेको सम्पत्तिमा गणना गरिएको छ 

क्रमसंख्या २३ मा उल्लिखित का.जि.का.म.न.पा.वडा नं.३५ को कि.नं.५१ र ६४ का क्षे.फ. ११३३ रोपनी जग्गाहरूको हालको मूल्याङ्कन रु.२३,९५,३१२।५० भएकोमा उक्त जग्गा रामाज्ञा चतुर्वेदी र वीरेन्द्रनाथ टण्डनको नामको रहेको हुँदा सो मूल्याङ्कन रकमलाई २ भाग लगाई १ भाग निज रामाज्ञा चतुर्वेदीको हिस्सामा राख्दा रु.११,९७,६५६।२५ हुन आउँछ । निजहरूले मिति २०४९।७।५ देखि २०४९।१०।१५ सम्म विभिन्न मितिमा कृष्णदेवी साँय, राजमान वाँडे, भक्तबहादुर दुगु, जगतबहादुर प्रजापती, कृष्णबहादुर प्रजापती, ज्यानबहादुर प्रजापती, तुइसीं दुगु, ध्रुवप्रसाद ढुंगाना, कमला ढुंगाना, रामेश्वरी ढुंगाना र काजीबहादुर तकोबाट बकसपत्र पाएको निजको बयान र लिखतबाट देखिन्छ । बकस दिने व्यक्तिहरू र बकस प्राप्त गर्नेहरू बीच कुनै प्रकारको सम्बन्ध रहेको पाइदैन । आफू कार्यरत् रहेको पदको पदीय दुरुपयोग गरी गैरकानूनी रुपमा आय आर्जन गरेको रकम लुकाउने, छिपाउने र रजिष्ट्रेशन दस्तूर थोरै बुझाउने मनसायले बकसको लिखत मात्र गरेको कुरा स्पष्ट हुन आएको छ । यसरी खरीद भएका जग्गाको वैधानिक स्रोत खुल्न सकेको छैन 

क्रमसंख्या २८ मा उल्लिखित जिल्ला मकवानपुर हेटौंडा न.पा. वडा नं.९ को कि.नं.४७७ र १०५१ को क्षे.फ. क्रमशः०१४.५ र ०१६ विगाहा जग्गा रामाज्ञा चतुर्वेदीको नाममा मिति २०५०।३।२१ मा श्रीमती पुष्पादेवी महत क्षेत्रीबाट बकस पाएको भनी बयान गरेको र लिखतबाट देखिए तापनि बकस दिने र पाउने बीच कुनै प्रकारको सम्बन्ध देखिदैन । सरकारी कम्पनीको प्रवन्धक जस्तो उच्च तहमा कार्यरत् व्यक्तिलाई वर्ष ३३ की महिलाले दानपुण्य गर्नुपर्ने कुनै कारण समेत नदेखिएको हुँदा सो जग्गाको पारीत लिखतमा हालैको बकसपत्र भनी लेखिए पनि सो जग्गा खरीद गरेको नै पुष्टि हुन्छ । तसर्थ हालको मूल्याङ्कित रु.८,५०,०००।को सो जग्गालाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा लिइएको छ 

क्रमसंख्या १० मा उल्लिखित जि.पर्सा सिर्सिया गा.वि.स.वडा नं. १ को कि. नं. ४१२ को क्षे.फ.०१६ विगाहा र क्रमसंख्या २५ मा उल्लिखित जि. पर्सा, सिर्सिया गा.वि.स. वडा नं.१ को कि.नं.३१९ को क्षे.फ.०१६ विगाहा जग्गाहरू क्रमशः रामाज्ञा चतुर्वेदी र श्रीमती आशा चतुर्वेदीका नाममा कायम रहेको र ती जग्गाहरू एउटै मिति २०४५।४।२३ मा खरीद गरेको देखिन्छ । जग्गा खरीदको स्रोतका रुपमा रामाज्ञा चतुर्वेदीले बयान गर्दा सगोलको सम्पत्तिबाट खरीद गरेको भनी बयानमा उल्लेख गरे तापनि मिति २०४६।४।१६ मा निजहरूको दाजुभाइ बीच भएको अंशबण्डामा सो जग्गाको कहिंकतै उल्लेख नहुनुबाट निजको सो बयान सरासर झूठो देखिएको छ । उल्लिखित जग्गाहरूको हालको मूल्याङ्कन क्रमशः रु.१,२५,०००।र १,२५,०००।गरी जम्मा रु.२,५०,०००।को उपरोक्त जग्गाहरूलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा दावीमा समावेश गरिएको छ 

क्रमसंख्या ११ मा उल्लिखित जि. पर्सा, सिर्सिया गा.वि.स. वडा नं. ७ को कि.नं. २१६ को क्षे.फ. ०१७ जग्गा रामाज्ञा चतुर्वेदीको नाममा मिति २०५०।३।१६ मा दाजु रामाधार चतुर्वेदीबाट खरीद गरेको भनी निजले बयानमा उल्लेख गरेको र स्रोतको रुपमा कुनै कुरा उल्लेख नगरेबाट सो स्रोत नखुलेको प्रष्ट नै हुन्छ । सो अवधिमा निज एन.सी.सी.एन. अन्तरगत यान्त्रिक बिभागको कार्य सञ्चालन गर्नको साथै योजना प्रवन्धक रहदा गैरकानूनी रुपमा आय आर्जन गरी खरीद गरेको देखिँदा हाल मूल्याङ्कन भएको रु.४०,०००।को सो जग्गालाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा लिइएको छ 

क्रमसंख्या १३ मा उल्लिखित जि.पर्सा वैरियाबिर्ता गा.वि.स. वडा नं. ७ कि.नं. ३५५ र ३५६ को क्रमशः क्षे.फ.०० र ०० जग्गा मिति २०५२।१।२४ र २०५२।१।२५ मा क्रमशः आफ्नै दाजु रामसिंहसन चौवे र भाई रामअयोध्या चतुर्वेदीबाट रामाज्ञा चतुर्वेदीले हालैको बकसपत्र लिखत गरी लिएको देखिन्छ । यस सम्बन्धमा मिति २०४६ सालमा अंशबण्डा भई सकेको र सो अंशबण्डा पछि रामाज्ञा चतुर्वेदीका दाजुभाइहरूले आफ्नो सामान्य जीवन यापन गरिरहेको र रामाज्ञा चतुर्वेदीले दाजु भाइहरूलाई कुनै आर्थिक सहयोग नगरेको अवस्थामा सरकारी संस्थानको प्रबन्धकको हैसियतमा पुगी सकेको व्यक्तिलाई दाजु भाइले जग्गा बकस गरी दिनुपर्ने कुनै आधार र अवस्था देखिन्न । हाल मूल्याङ्कन भएको रु.८०,०००।को उपरोक्त जग्गाहरूलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा दावी लिएको छ 

क्रमसंख्या १६ मा उल्लिखित आशा चतुर्वेदीको नाममा कायम रहेको रामगढवा गा.वि.स. वडा नं.४ को कि.नं.६२८ को क्षे.फ.०४.५ जग्गा मिति २०५८।२।३० मा खरीद गरेको र जग्गा खरीद गर्दाको स्रोतको वारेमा निजकै बयान कथनमा आशा चतुर्वेदीको हिमालयन बैक वीरगञ्ज शाखास्थित खातामा रहेको रकम झिकी खरीद गरेको भनी उल्लेख गरेको देखिन्छ । तर निजले सो बैंकमा जम्मा गरेको रकमको स्रोत खुलाउन नसकेको हुँदा उक्त रकम समेत झिकी सो रकममध्येबाट लगानी गरी जग्गा खरीद गरेको देखिएको हुँदा उक्त जग्गाको हाल मूल्याङ्कन भएको रु.१,२०,०००।०० लाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिमा गणना गरी दावीमा लिइएको छ 

क्रमसंख्या १८ मा उल्लिखित रामाज्ञा चतुर्वेदीको नाममा कायम रहेको रामगढवा गा.वि.स. वडा नं.४ कि.नं. ७१९ र ७२० को क्रमशः क्षे.फ.०७ र ०० जग्गा मिति २०५८।६।९ मा खरीद गरेको देखिन्छ । सो जग्गा खरीद गर्दाको आयस्रोतका सम्बन्धमा निज रामाज्ञा चतुर्वेदीले बयान गर्दा कृषिजन्य आय, विदेश भ्रमणबाट आएको आम्दानी, गाउँघरमा लगानी गरेको रकमबाट बढेबढाएको, घर भाडा, तलव आदिको बचतबाट भएको भनेको भए तापनि कुन क्षेत्रबाट कति बचत भएको स्पष्ट नखुलाई हचुवाका भरमा दिएको बयान पत्यारिलो र औचित्यपूर्ण नदेखिनुको साथै सो अवधिमा निज एन.सी.सी.एन.को प्रबन्धक पदमा रहेको र सो पदमा रहँदा पदीय दुरुपयोग गरी आर्जन गरेको रकमबाट जग्गा खरीद गरेको देखिदा हाल मूल्याङ्कन भएको रु.७,६०,०००।को सो जग्गालाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा दावी लिइएको छ 

क्रमसंख्या १९ मा उल्लिखित जि. पर्सा रामगढवा वडा नं.७ को कि.नं.११० को जग्गा र सोही जिल्लास्थित श्रीपुर गा.वि.स. वडा नं.६ को कि.नं.७४१ को क्षे.फ.०५ र ०० जग्गा मिति २०४८।३।४ मा खरीद गरेको देखिन्छ । एकै दिन हाल मूल्य रु.५,००,०००।पर्ने ती जग्गाहरू खरीद गरेको स्रोत सम्बन्धमा प्रश्न गर्दा निजले कृषि आयबाट खरीद गरेको भन्ने जवाफ दिएको भए पनि उक्त जग्गा प्राप्त गर्दाको समयलाई विचार गर्दा निज रामाज्ञा चतुर्वेदी तत्काल सिनियर रेसिडेन्सियल इन्जिनियर भई निजलाई कोहलपुर महाकाली राजमार्ग योजनाको योजना प्रवन्धकको रुपमा खटाएको एवं निजलाई ववइ वियरकम ब्रिज योजना र भादा पुल योजनाको समेत कार्य सञ्चालन गर्ने गरी तोकिएको अवस्था देखिँदा निजले पाएको पदीय जिम्मेवारी र अधिकारको दुरुपयोग गरी गैरकानूनी रुपमा प्राप्त सम्पत्तिबाट ती जग्गाहरू खरीद गरेको प्रष्ट देखिएकोले ती जग्गाहरूलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिमा गणना गरी दावी लिइएको छ 

रामाज्ञा चतुर्वेदीको पैतृक सम्पत्तिबाट प्राप्त भएको जग्गाको कृषि उपजको के कति खपत वा उपभोग गरी के कति बचत भयो सो समेत उल्लेख नभएको, निज रामाज्ञा चतुर्वेदीले २०३२ सालदेखि श्री ५ को सरकारको पूर्ण स्वामित्व भएको सार्वजनिक संस्थामा प्रवेश गरेदेखि हालसम्म अविछिन्न रुपले सेवामै रहेको, आफू र आफ्ना परिवारले कृषकको हैसियतले खेतीपातीको जग्गामा अहोरात्र बसी खेतीको काम गर्ने कुरा बयान कथनमा कतै पनि उल्लेख नभएको अबस्थामा निजले अत्यन्त सरलताका साथ फलफूल बिक्री गरी, आँपको रुख बिक्री गरी तथा अन्नपात बिक्री गरी प्रशस्त आय आर्जन हुने भनी देखाउन खोजेका सबै कुरामा कुनै तार्किक आधार र तथ्यगत अवस्था नरही आफ्नो अपराध लुकाउन रचिएको झूठा कुराहरू मात्र हुन् भन्ने देखिन्छ 

क्रमसंख्या १ मा उल्लिखित श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नाममा कायम भएको का.जि.का.म.न.पा. वडा नं. ७ग को कि.नं. ५० को मिति २०३७।२।३ मा खरीद गरेको जग्गामा २०४१ देखि २०४३ सालसम्ममा घर निर्माण भएको कुरा रामाज्ञा चतुर्वेदीको बयानमा देखिन्छ । सो घर के कुन आयस्रोत खर्च गरी बनाइएको भन्ने सम्बन्धमा सोधनी गर्दा प्र. रामाज्ञा चतुर्वेदीले रु.५,५०,०००।खर्च भएको र सो खर्चमध्ये रु.३,००,०००।सगोल परिवारको कृषि आम्दानीबाट आमाले दिनु भएको रकम र बाँकी रु.२,५०,०००।आफ्नो तलव, भत्ता आदि र श्रीमती आशा चतुर्वेदीको दाइजो, टिकाटालोबाट र कृषिजन्य आयबाट प्राप्त रकमबाट खर्च भएको भनी उल्लेख गरेको पाइन्छ । निजले आमाबाट पाएको भनिएको रु.३,००,०००।रकम २०३३ सालमा रु.१,२५,०००।पाएको भन्दै २०४१ सालसम्ममा रु.३,००,०००।भएको भन्ने व्यहोरा उल्लेख गरिएको बयानबाट देखिन्छ । तर २०४६।४।१९ मा निजहरूको अंशबण्डा हुँदा आफ्ना भागमा धेरैवटा टुक्राटुक्री कित्ता जोड्दा जम्मा ५ विगाहाभन्दा केही कठृा र धुर मात्र पाउने व्यक्तिले २०३३ सालमा नै रु.१,२५,०००।पाएको सो पछि क्रमशः सालैपिच्छे सोही क्रममा त्यो बेलाको त्यति ठूलो रकम पाएको भनी पत्याउन सकिने अवस्था छैन 

            त्यस बेलाको रु.२,५०,०००।रकमलाई फेरि कृषिजन्य आय देखाई बयान लेख्दै अरु स्रोतमा तलवभत्ताको बचत र टिकाटालोबाट पाएको रकम भनी उल्लेख गर्नु आफैमा हास्यास्पद देखिन्छ । त्यसमा पनि करीव ४ वर्षअघि मात्र निजले आफ्ना विभिन्न आयस्रोतबाट जग्गा खरीद गरेकोलाई लुकाउन छिपाउन २०३२ सालमा दाइजो पाएको सम्पत्तिबाट खरीद गरेको भनी उल्लेख गर्नुले निजको बयानमा कुनै सत्यता नरहेको अझ प्रष्ट हुन्छ । यस प्रकार निजले उल्लेख गरेको स्रोतलाई स्थापित गर्ने आधार नदेखिएकोले हालको मूल्याङ्कित रु.२८,०२,८४३।४१ को सो घरलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिबाट निर्माण भएको हुँदा दावीमा लिइएको छ 

 

नेपालको बैंक खाता

क्रमसंख्या ३० मा उल्लिखित रामाज्ञा चतुर्वेदीको नामको नेपाल एस.वि.आइ बैक (खाता नं. ०१५३१००१९१६) मा स्रोत खुल्न नसकेको रु.१,४२,०००।–, नेपाल बैंक लिमिटेड बैकिङ्ग अफीस धर्मपथ (खाता नं.६५८१८) मा रहेको स्रोत खुल्न नसकेको तथा अस्वाभाविक परिमाणको रकम रु.२०,४७,५७३।जम्मा गरेको देखिएको छ । तिनीहरूको जम्मा हुने स्रोत सम्बन्धमा निजले बयान गर्दा कृषिजन्य आय, तलवभत्ता आदिबाट जम्मा भएको भनी बयान गरेको हुँदा सो कथन पत्यार लायक देखिंदैन । यसरी ती खाताहरूमा रहेको जम्मा रकम रु.८९,७८८।९९ स्रोत नखुलेको सम्पत्ति देखिएकोले दावीमा लिइएको छ 

            क्रमसंख्या ३१ मा उल्लिखित विभिन्न बैंकहरूमा रामाज्ञा चतुर्वेदीका परिवारका सदस्यहरू मध्ये श्रीमती, छोरा र छोरीका नाममा रहेको कुल रु.१२,३६,८६६।६८ बैंक मौज्दातलाई स्रोत नखुलेको हुँदा ती सम्पत्तिलाई देहायबमोजिम दावीमा लिइएको छ :

आशा चतुर्वेदीको नाममा नेपाल बैंक लिमिटेड धर्मपथ, काठमाडौं खाता नं.८४५२१५० र कृषि विकास बैक, वत्तीसपुतली खाता नं.१४०२१० खातामा जम्मा गरेको जम्मा रु.८८,७६६।६० मौज्दात रहेको देखिएको छ । निजले बयान गर्दा स्वर्गीय सासूले दिनु भएको रकम, कृषि आय, अंशबण्डा हुँदा प्राप्त गरेको भनी बयानमा उल्लेख गरेको देखिन्छ । तर ती दुवै बैंक खाताहरूमा अपत्यारिलो र अस्वाभाविक परिमाणको रकम क्रमशः रु.६६,१५,४३०।३४ (बन्द गरेको खाता नं.६२३००५० मा जम्मा गरेको) र रु.८,९५,०००।पटकपटक जम्मा भएको देखिएकोले ती खाताहरूमा रहेको जम्मा रु.८८,७६६।६० बैंक मौज्दातलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिमा गणना गरी दावी लिइएको छ । सम्पत्ति न्यायिक जाँचबुझ आयोग गठन हुंदा साथै आशा चतुर्वेदीले नेपाल बैंक लिमिटेड काठमाडौंमा मिति २०५९।१।२४ मा खाता नं.६२३००५० बन्द गरी सोही मितिमा खाता नं.८४५२१५० नयाँ खाता खोलेबाट आफ्नो अपराध लुकाउने प्रयास गरेको देखिन्छ 

त्यसैगरी हिमालयन बैंक, शाखा कार्यालय वीरगञ्ज स्थित आशा चतुर्वेदीको खाता नं. १३१४० J. मा रहेको रु.७४,९६१।३६ रकम रामाज्ञा चतुर्वेदीको छोरा अभिषेक चतुर्वेदीको नाममा मिति २०५०।९।१९ मा खरीद गरेको रु.१,३५,७१,५१३।२८ मूल्यको घरजग्गा समेतको नै स्रोत नखुलेकोले दावीमा लिएको हुँदा सो घर वहालमा लगाई भाडा बापत उक्त बैंक खातामा जम्मा भएको रु.७४,९६१।३६ रकमलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिबाट बढेबढाएको सम्पत्ति देखिएको हुँदा दावीमा लिइएको छ 

त्यसैगरी कृषि विकास बैक चावहिलस्थित अभिषेक चर्तुवेदीको नामको खाता नं.२७२७१६ मा रु.५०,१०८।२४ मौज्दात रहेको देखिएको छ । उक्त बैंकबाट पटकपटक गरी अस्वाभाविक परिमाणको रु.१६,७५,०००।रकम जम्मा भएको देखिन्छ । सो रकमवारे प्र. रामाज्ञा चतुर्वेदीले केही उल्लेख गर्न नसकेको तर निजकी पत्नी आशा चतुर्वेदीले सो रकम परिवारको विभिन्न स्रोतबाट आएको भनी बयान गरेको भए पनि के कुन स्रोतबाट आएको हो सो स्पष्ट गरेको छैन । त्यसैले उक्त खातामा रहेको रु.५०,१०८।२४ मौज्दात रकमलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्ति देखिएको हुँदा दावीमा लिइएको छ 

एभरेष्ट बैंक, शाखा कार्यालय न्यूरोडस्थित अदिती चतुर्वेदीको नामको खाता नं.०२७६७ मा रहेको रु.१०,२३,०३०।४८ मौज्दात रकमको विषयमा छोरीको दक्षिणा आदिबाट जम्मा भएको भनी रामाज्ञा चतुर्वेदीले बयान कथनमा उल्लेख गरेको देखिन्छ । तर त्यत्ति ठूलो परिमाणको रकम केवल दान दक्षिणाबाट जम्मा हुन सक्ने कुरामा सत्यता रहेको पाइदैन । उक्त बैंक खातामा रहेको बैंक मौज्दात रु.१०,२३,०३०।४८ लाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा लिई दावी गरिएको छ 

क्रमसंख्या ३२ मा उल्लिखित रामाज्ञा चतुर्वेदीको घरमा वरामद भएको रु.१,१३,०००।रकमको स्रोत खुल्न नसकेको हुँदा स्रोत नखुलेको सम्पत्तिमा दावीको रुपमा लिइएको छ 

 

शेयर

क्रमसंख्या ३३ मा उल्लिखित ओम हस्पिटल एण्ड रिसर्च सेन्टरमा रु.३०,००,०००।शेयर श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नाममा रहेको हिमालयन बैंक, वीरगञ्जबाट झिकेको रकमबाट लगानी गरेको भनी बयानमा उल्लेख गरेको पाइन्छ तर श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नाममा रहेको हिमालयन बैक वीरगञ्जमा एकै दिन (२०५७।४।२ मा) रु.६८,५०,०००।जम्मा गरेको रकम मध्ये रु.२५,००,०००।मिति २०५८।५।१५ मा चेक मार्फत् शेयर खरीदका लागि भुक्तानी गरेको देखिन्छ । उक्त रु.६८,५०,०००।०० रकमको नै स्रोत खुल्न आएको छैन । निजको बयानमा ऋणपत्रको कुरा उल्लेख भएको तर सो ऋणपत्र कहिले र कुन स्रोतबाट शेयर खरीद गर्न बैंक चेक मार्फत् रु.२५ लाख भुक्तानी दिएको अतिरिक्त थप रु.५ लाख शेयर खरीद गरेको रकमको समेत स्रोत खुल्न सकेको छैन 

हिमालयन बैंक वीरगञ्ज, शाखामा जम्मा गरेको रकमको सन्दर्भमा कुन कुन बैंकबाट झिकिएको हो सो समेत कुनै कुरा स्पष्टसँग उल्लेख हुन नआएकोले हिमालयन बैंक वीरगञ्जमा जम्मा हुन गएको रकम रु.६८,५०,०००।आफैमा स्रोत खुल्न सक्तैन 

यस प्रकार कुन स्रोतबाट प्राप्त रकम कमा जम्मा गरिएको हो सो प्रमाणित गर्ने आधारभूत सवूद प्रमाण सहित पेश हुनु पर्नेमा सो नगरी बैंकबाट रकम झिकी भुक्तानी गरिएको भन्नु नै स्रोत खुल्न नसकेको स्पष्ट हुन्छ । विद्यार्थी अवस्थामा रहेको छोरो अभिषेकको नाममा शेयर खरीद गरेको समयमा निज रामाज्ञा चतुर्वेदी एन.सी.सी.एन.को उच्च ओहदामा रहेको देखिन्छ । सोही पदमा रही पदीय दुरुपयोग गरी गैरकानूनी रुपमा आय आर्जन गरी प्राप्त आयबाट सो शेयर लगानी भएको रकमको स्रोत नखुलेको हुँदा उक्त शेयरलाई दावीमा लिइएको छ 

क्रमसंख्या ३४ मा उल्लिखित नेपाल मेडिकल कलेजमा रु.३०,००,०००।लगानी गरेको शेयरको स्रोतका सम्बन्धमा निजको बयान हुँदा निजले कृषिजन्य आय, घरभाडा, तलव, भत्ता, भ्रमण भत्ता, आँपका रुखहरू बिक्री तथा श्रीमतीको नाममा हिमालयन बैंकमा रहेको मौज्दातबाट रु.१०,००,०००।समेत रकम झिकी लगानी गरेको उल्लेख गरेको छ । सो रकम बैकमा जम्मा गर्दाको वैधानिक स्रोत समेत पेश गर्न नसकेको हुँदा उक्त शेयर लगानीको स्रोतका सम्बन्धमा कुनै वैधानिकता देखिदैन । यस्तो लगानी गरेको रकम पदीय दुरुपयोग गरी गैरकानूनी रुपमा आर्जित रकम नै भएको कुरा देखिन आएको हुँदा उक्त रु.३०,००,०००।बराबरको शेयरलाई दावीमा लिइएको छ 

क्रमसंख्या ३५ मा उल्लिखित शिखर पेन्टस्‌मा रु.५,००,०००।को शेयर खरीदको स्रोतका सम्बन्धमा रुख विक्रीबाट रु.२,५०,०००।–, कमला कार्पेटबाट रु.१ लाख, कृषिजन्य आयबाट रु.१ लाख र श्रीमतीको बैंक खाताबाट रु.५०,०००।उल्लेख गरेकोमा रुख कहिले र कसलाई बिक्री गरेको हो सो कुराको कुनै प्रमाण पेश हुन सकेको छैन र यस सम्बन्धी कुनै प्रमाण आउन सकेको पनि छैन । सो पेन्टस्‌मा लगानी गरिएको अर्को स्रोतको रुपमा कमला कार्पेटको आय भनी बयानमा उल्लेख भए पनि निज रामाज्ञा चतुर्वेदीको बयानको क्रममा कमला कार्पेट २०५३ सालदेखि नै बन्द गरेको भनी उल्लेख गरेको देखिन्छ । त्यसमा पनि कमला कार्पेट स्थापना गर्दाको स्रोत नै अवैधानिक रहेको स्थितिमा सोबाट बढेबढाएको सम्पत्ति वैधानिक सम्पत्ति हुन सक्ने देखिदैन । त्यसै गरी अर्को स्रोतको रुपमा निजले कृषिजन्य आय भनेको पाइन्छ सो पुष्टि हुन आएको देखिदैन । स्रोतलाई पुष्ट्याई गर्ने कागजात प्रमाण पेश नभई बयानलाई मात्र आधार र प्रमाण मान्न नसकिने हुँदा रु.५,००,०००।बराबरका शेयर स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा दावी लिइएको छ 

 

भारतीय बैंक खातामा रहेको रकम

क्रमसंख्या ३६ मा उल्लिखित भारतको नयाँदिल्ली, अन्सारीनगर स्थित स्टेट बैंक अफ इण्डियाको (खाता नं.०११९०/०४५८९३) शाखा कार्यालयमा रामाज्ञा चतुर्वेदी र अभिषेक चतुर्वेदीको नाममा रहेको खातामा मिति १९९७, अक्टुवर २१ देखि २००२ नोभेम्वर २० सम्म भा.रु.६०,८९,८५२।०० जम्मा भएको देखिएको छ । उक्त खातामा जम्मा भएको रकममध्ये मिति २०५५।१।९ देखि २०५८।१०।२९ सम्ममा नेपाल अधिराज्यमा दर्ता भएको नेपाल एस.वी.आइ.बैंक दरवारमार्ग शाखा कार्यालयबाट मात्र भा.रु.३५,३४,०००।०० रामाज्ञा चतुर्वेदीले र अन्य व्यक्तिहरूले ड्राफ्ट गरी पठाएको तथ्य नेपाल एस.बि.आई. बैंक लि.को सन् २०//२००३ को पत्रबाट यकीन भएको छ । तसर्थ उक्त खातामा जम्मा भएको भा.रु.६०,८९,८५२।ले हुने ने.रु.९७,४३,७६३।२० लाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिका रुपमा गणना गरी दावी लिइएको छ 

क्रमसंख्या ३७ मा उल्लिखित भारतको युनाइटेड बैंक अफ इण्डिया, लाजपदनगर, नयाँदिल्लीस्थित (खाता नं. एस.वी.२९३२४५) अभिषेक चतुर्वेदीको नामको खातामा सन् २००२।४।११ देखि २००२।४।१७ सम्म भा.रु.१४,६२,५००।–(ने.रु.२३,४०,०००।–)जम्मा गरी मिति २००२।११।६ मा खाता बन्द गरेको सम्बन्धमा अभिषेक चतुर्वेदी आयोगमा उपस्थित भई बयान गरी प्रतिवाद गर्ने मौका हुँदाहुँदै पनि निजले उक्त अवसरलाई उपयोग समेत नगरेको तथा निजले वावु रामाज्ञा चतुर्वेदीलाई आयोगले अनुसन्धानको सिलसिलामा नियन्त्रणमा लिएपश्चात् बैंक खातामा रहेको सम्पूर्ण रकम झिकी खाता बन्द गरेको देखिएको छ । तसर्थ, अभिषेक चतुर्वेदीको खातामा जम्मा भएको भा.रु.१४,६२,५००।ले हुने ने.रु.२३,४०,०००।रकमलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा गणना गरी दावीमा लिइएको छ 

क्रमसंख्या ३८ मा उल्लिखित भारतको युनाइटेड बैंक अफ इण्डिया, लाजपदनगर, नयाँदिल्लीस्थित (खाता नं. एस. वी. २९३२६१) आशा चतुर्वेदीको नामको खातामा सन् २००२।४।१५ देखि २००२।४।१७ सम्म जम्मा ३ (तीन) दिनभित्रमा भा.रु.१५,०१,०००।जम्मा गरी सन् २००२।११।६ अर्थात् रामाज्ञा चतुर्वेदीलाई हिरासतमा राखिएपछि खाता बन्द गरेको सम्बन्धमा निजले उक्त रकम आफ्ना माइतीले दिएको दाइजो भएकोले बैंकमा राखेको तर पछि बैंकबाट झिकी माइतीलाई नै फिर्ता दिएको भनी बयान कथनमा उल्लेख गरेको भए तापनि सो भनाइमा कुनै सत्यता रहेको देखिदैन । रामाज्ञा चतुर्वेदीलाई आयोगले अदालतको अनुमति लिई हिरासतमा राखेपछि बैंक खातामा रहेको सम्पूर्ण रकम झिकी खाताबन्द गरेको देखिँदा उक्त खातामा जम्मा भएको भा.रु.१५,०१,०००।ले हुने ने.रु.२४,०१,६००।रकमलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा दावी लिइएको छ 

 

लकरबाट बरामद गरगहना

क्रमसंख्या ३९ मा उल्लिखित निजहरूको घरमा खानतलासी लिएको अवस्थामा करीव २० तोला जतिका सुनका गहना पाइएको र ती सवैलाई दावीमा नलिई स्वाभाविक रुपमा माइतबाट पाएको र घरबाट दिएको हुनसक्ने मानी छोडिएको छ । त्यसैगरी आशा चतुर्वेदीले मित्रराष्ट्र भारतको नयाँदिल्लीस्थित युनाइटेड बैंक अफ इण्डिया लाजपतनगरमा बैंक लकर समेत रहेको कुरा निजले बयान गरेको तथ्यलाई समेत दृष्टिगत गर्दा नेपाल बैंक लिमिटेडको लकरबाट बरामद भएका रु.३,२३,८५९।२१ मूल्य बराबरका गहनाहरू स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा लिइएको छ 

 

रितेश चतुर्वेदीको अध्ययन खर्च

क्रमसंख्या ४० मा उल्लिखित ३ (तीन) जना छोराछोरीमध्ये रितेश चतुर्वेदीलाई संयुक्त राज्य अमेरिकामा पढाउँदा अमेरिकी डलर २३,०००।खर्च पठाएको कुरा निजले बयान कथनमा उल्लेख गरेको र उक्त रकमको स्रोतको विषयमा रामाज्ञा चतुर्वेदीले श्रीमती आशा चतुर्वेदीका नामको ने.बै.लि. न्यूरोड बैक खाताबाट करीव रु.७,००,०००।०० र बाँकी हाम्रो विभिन्न स्रोत, कृषिजन्य आय व्यवसाय, गाउँघरमा लगानी गरेको रकम र सोबाट बढेबढाएको आम्दानी, वीरगञ्ज श्रीपुरको घरभाडा एवं बैंकमा लगानी गरी प्राप्त गरेको ब्याज रकम समेतबाट पठाएको भनी बयान गरेको भएपनि उक्त बैंक खाताको रकमको स्रोत नै खुलेको नहुँदा रु.२३,०००।अमेरिकी डलरको औसत प्रति १ डलरको औसत सटही दर रु.७४।०८ ले हुने ने.रु.१७,०३,८४०।को स्रोत खुल्न नआएकोले स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा गणना गरी दावीमा लिइएको छ 

 

ऋण सापटी

क्रमसंख्या ४१ मा उल्लिखित रामाज्ञा चतुर्वेदीले कमलेश तिवारीलाई मिति २०५२।१।२२ मा चलन चल्तीको ब्याजमा रु.७,००,०००।ऋण सापटी दिएको रकमको कपाली तमसुक निजको घरबाट बरामद भएको हुँदा उक्त रकम हालसम्म पनि लगानीमा रही रहेको देखिएको छ । उक्त रकमको स्रोत खुल्न सकेको छैन र कपाली तमसुक रामाज्ञा चतुर्वेदीले सुरक्षित साथ आफैसँग राखेको हुँदा उक्त रु.७,००,०००।०० को विषयमा राखेको भनाइमा सत्यता रहेको देखिएन 

मारुती गाडी

क्रमसंख्या ४२ मा उल्लिखित रामाज्ञा चतुर्वेदीकी छोरी अदिती चतुर्वेदीको नाममा दर्ता रहेको वा. ३ च. ५२७६ को गाडी मिति २०५७।५।१२ मा खरीद गरेको स्रोतको विषयमा रामाज्ञा चतुर्वेदीले बयान कथनमा नेपाल बैंक लि.मा जम्मा गरेको खाताबाट झिकी खरीद गरेको भनी उल्लेख गरेको तर बैंक खातामा जम्मा गरेको रकम आफैं स्रोत हुन नसक्ने र सोको स्रोत के हो सो केही उल्लेख गरेको नदेखिएकोले बयानबमोजिम लागत मूल्य रु.३,४५,०००।लार्ई स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको रुपमा गणना गरी दावीमा लिइएको छ 

सरकारले सुम्पेको महत्वपूर्ण सार्वजनिक जिम्मेवारी र जवाफदेहीका उच्च पदहरूको दुरुपयोग गरी भ्रष्टाचारलाई संस्थागत गर्ने निज चतुर्वेदीले सार्वजनिक सेवाको कार्यकालमा हिमालयन बैंक, वीरगञ्जमा एकै दिनमा रु.६८,५०,०००।सम्म रकम श्रीमतीको नाउँमा जम्मा गराएको, ६५ लाख रुपैयाभन्दा बढीको शेयर खरीद गरेको, आफू स्वयं र छोरा अभिषेक चतुर्वेदीका नाउँमा एस.बी.आई.बैंक, नयाँदिल्लीमा २०५४।६।८ देखि यता भा.रु.६०,८९,८५२।—(ने.रु. ९७,४३,७६२।२०) जम्मा गरेको, श्रीमती आशा चतुर्वेदी र छोराको नाउँमा युनाइटेड बैंक अफ इण्डिया नयाँदिल्लीमा २०५९ सालमा मात्रै भा.रु.२९,६३,५००।— (ने.रु.४७,४१,६००।—) जम्मा गरी आयोगबाट कारवाई शुरु गरिएपछि रकम झिकी खाता शून्य गरेको, छोरा रितेश चतुर्वेदीलाई निजकै बयानअनुसार रु.२३,०००।अमेरिकी डलरको खर्चमा अमेरिकाको टेक्सासमा निजी खर्चमा अध्ययन गराएको, साथै नेपाल स्थित बैंकहरूमा करीव रु.१६ लाख मौज्दात रहेका सम्पत्तिको स्रोत खुलाउन सकेको देखिदैन । यसरी २०५० सालपछि निजले गैरकानूनी रुपमा रु.२ करोड ३७ लाख बराबरको तरल सम्पत्ति (नगद, शेयर, सुन आदि समेत) जोडेको पाइन्छ 

 

माग दावी

उल्लिखित तथ्य विवरणको मूल्याङ्कन समेतका आधारमा प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीको तालिका नं. १३ मा उल्लिखित स्रोत नखुलेको अस्वाभाविक सम्पत्ति गैरकानूनी आर्जन हो भन्ने निर्विवाद निष्कर्ष निस्कन्छ । स्रोत खुल्ने वैध आम्दानीको अनुपातसँग अमिल्दो र अस्वँभाविक उच्च जीवनस्तर देखाउने सम्पत्ति भ्रष्टाचारजन्य क्रियाकलापको परिणाम हो । साविक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ ले अनुमानित कसूरसम्बन्धी व्यवस्था गरी दफा १६(ग) ले जफतसम्बन्धी तथा दफा ७(२) ले दण्ड सजाय सम्बन्धी व्यवस्था गरेकोमा सोही कानूनी व्यवस्था एवं अवधारणालाई अझ बढी प्रभावकारी र क्रियात्मक बनाउने उद्देश्यले भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) ले यस्ता सम्पत्तिहरू गैरकानूनी रुपमा आर्जन गरेको मान्दै ऐ. ऐनको दफा २०(२) र दफा ४७ समेतले जफत समेतका दण्डनीय प्रावधानको व्यवस्था गरेका हुँदा निजले आर्जन गरेको सम्पत्ति र यापन गरिरहेको जीवनशैलीको अन्तर सम्बन्धको तथ्यपरक विश्लेषण गर्दा उपरोक्त उल्लेख भएबमोजिम स्वाभाविक आम्दानीका स्रोतसँग प्रतिवादीहरूको अमिल्दो र अस्वाभाविक उच्चस्तरको जीवनशैली रहे भएको स्थापित भएको र निजको वैधानिक आय तथा वर्तमान समयमा देखिएको निजको आर्थिक हैसियतबीच विरोधाभाष रहेको र सम्मानीत सर्वोच्च अदालतबाट प्रतिपादित न्यायिक सिद्धान्त समेतका आधारमा प्रतिवादीहरूका हालैका बकसपत्रहरूद्वारा आर्जित सम्पत्ति यस आरोप पत्रका माथिल्ला प्रकरणहरूमा दावी लिइएअनुरूप खरीद हो भन्ने स्पष्ट हुँदा गैरकानूनी रुपमा आर्जित कुल सम्पत्तिमध्ये छोरा रितेश चतुर्वेदीलाई संयुक्त राज्य अमेरिकामा अध्ययन गराउदा भएको खर्च अमेरिकी डलर रु.२३,०००।०० बराबर हुन आउने ने.रु.१७,०३,८४०।र भारतस्थित विभिन्न वाणिज्य बैकहरूमा जम्मा गरी हाल लुकाई छिपाई सकेको भा.रु.९०,५३,३५२।को हुन आउने ने.रु.१,४४,८५,३६२।२० गरी जम्मा रु.१,६१,८९,२०३।२० बरावरको सम्पत्ति पनि निज रामाज्ञा चतुर्वेदीको गैरकानूनी आर्जन नै हुँदा सो समेत विगो कायम गरी जरीवाना जफतका हकमा माग गरिएको तथा स्रोत खुलेको तथा अन्य सम्पत्तिबाट यो विगो बराबरको सम्पत्ति जफत हुन र सोबाट नपुग देखिएमा कानूनबमोजिम हुन र स्रोत खुल्न नसकेको हालसम्म प्राप्त सम्पत्तिको मूल्याङ्कन गराई तदनुरुप नगद र शेयर आदि चल सम्पत्तिलाई जे जस्तो रुपमा छ सोही मूल्यमा दावी लिइएको छ 

            अतः प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदी र छोरा अभिषेक चतुर्वेदी एवं आशा चतुर्वेदीका नाममा रहेको विदेशी मुलुक भारतमा लुकाई छिपाई राखेको रकमका साथै एक छोरालाई संयुक्त राज्य अमेरिकामा उच्च शिक्षा दिलाउदाको खर्च समेतको कुल आर्जित सम्पत्ति रु.७,७१,६५,५७३।२९ बराबरको चलअचल सम्पत्तिमध्ये रु.६,९१,८२,५३५।७९ बराबरको चलअचल सम्पत्ति भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) बमोजिम प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीले गैरकानूनी रुपमा आर्जन गरेको उल्लिखित आधार प्रमाणबाट पुष्टि हुन आएकोले नेपाल अधिराज्यको संविधान, २०४७ को धारा १४(१) को सान्दर्भिकता तथा साविकको भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा ७(२) र दफा १५ अनुसार कसूर भई त्यसैलाई निरन्तरता प्रदान गरिएको प्रचलित नेपाल कानून भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) बमोजिम प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीले कसूर गरेको देखिन आयो । सो सम्पत्ति निज प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीले आफ्नी पत्नी आशा चतुर्वेदी, छोराहरू रितेश चतुर्वेदी, अभिषेक चतुर्वेदी र छोरी अदिती चतुर्वेदीका नाममा राखेकोले निज रामाज्ञा चतुर्वेदीको सम्पत्ति तत्कालीन भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा ७(२), दफा १५ तथा १६ग. हाल प्रचलित भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) को कसूरमा ऐ दफा २०(२) बमोजिम रु.६,९१,८२,५३५।७९ विगोबमोजिम जरीवाना गरी हदैसम्म कैद र निजको गैरकानूनी रुपमा आर्जित तालिका नं.१३ मा उल्लिखित चलअचल सम्पत्ति जफत गरी प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदी नेशनल कन्स्ट्रक्शन कम्पनी नेपाल लि., नेपाल आयल निगम लिमिटेड र शाही नेपाल वायुसेवा निगम जस्ता सार्वजनिक संस्थाहरूको क्रमशः महाप्रवन्धक, कार्यकारी निर्देशक र कार्यकारी अध्यक्षको रुपमा प्रमुख पदाधिकारी भए रहेकोले साविक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १४क.र हाल प्रचलित भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २४ बमोजिम थप सजाय समेत गरिपाऊँ 

साथै प्रतिवादी श्रीमती आशा चतुर्वेदी, छोराहरू रितेश चतुर्वेदी, अभिषेक चतुर्वेदी र छोरी अदिती चतुर्वेदीका नाममा रहेका सोही तालिका नं. १३ मा उल्लिखित अवैध आर्जनको सम्पत्ति साविक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ तथा दफा १६ग. हाल प्रचलित भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा ४७ तथा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा २९(ख) बमोजिम जफत हुने हुँदा यसका निमित्त ऐ ऐनको दफा ३० बमोजिम कारबाही भई यो सम्पत्ति जफत गरिपाऊँ भन्ने समेत व्यहोराको अभियोगपत्र 

 

विशेष अदालततर्फको कारवाही

 

प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीको बयानः

मैले कानूनको पालना गरी संस्थानको हितमा मात्र कार्य गरेको हुँ । कुनै किसिमको भ्रष्टाचार गरेको छैन । मैले गैरकानूनी रुपमा सम्पत्ति आर्जन गरेको भन्ने दावी पूर्वाग्रहपूर्ण छ । मैले २०३२ साल मंसिरदेखि नोकरीमा प्रवेश गरेदेखि हालसम्म भएको आम्दानी, ससुरालीबाट पाएको दाइजो रकम, पेवा, टिकाटालो दक्षिणाको रकम, वर्षेनि हुने कृषि आम्दानीको रकम, मेरो श्रीमती आशा चतुर्वेदीले ऊनी गलैंचा उत्पादन एवं निर्यातमूलक उद्योगमा साझेदार भै प्राप्त मुनाफा, विभिन्न इष्टमित्रहरूबाट प्राप्त रकम, बागबगैचा, रुख विरुवा बिक्री गरी प्राप्त रकम, देश विदेश भ्रमणबाट बचत भएको रकम, छोरा रितेशको पारिश्रमिक, माछापालन, घरभाडा जग्गा भाडा, जग्गा बिक्री तथा ब्याजमा लगानी गरेका रकम तथा सोबाट बढेबढाएको सम्पत्ति मेरो आर्थिक स्रोतका मुहानहरू हुन् 

मेरो विवाहको बेला नगद भा.रु.२,२५,०००।–, सुनको गहना ३७ तोला, चांदी ३५ तोला पाएकोमा विवाहमा रु.१ लाख खर्च भै भा.रु.१,२५,०००।को ने.रु.१,७३,७५०।बचत भएको थियो । २०५२ सालमा मेरो आमा यशोदादेवीबाट मेरो श्रीमती आशा चतुर्वेदीलाई १७ तोला सुनको गहना प्राप्त भएको थियो । मेरो पिता स्वर्गे भएपश्चात् २०३२।१२।६ मा हामी परिवारमा मानो छुट्टिएको लिखत खडा गरी आआफ्नो व्यवहार छुट्टाछुट्टै रााखिएकोमा मेरो पैतृक सम्पत्ति आमा यशोदादेवीसँगै रहेकोले मेरो अंश भागमा परेको जग्गाको कृषिजन्य आय एवं अन्य स्रोतबाट प्राप्त भएको आम्दानी २०३३ सालदेखि २०४५ सालसम्म रु.१९,४०,०००।आमाबाट प्राप्त गरेको छु । २०४६ साल साउन १९ मा भएको अशंबण्डाको केही दिन अगाडि तत्कालीन सगोल परिवारबाट चल सम्पत्ति रु.११,००,०००।–, श्रीमतीले दाइजोमा पाएको सम्पूर्ण धनमाल तथा निजसँग रहेको सुनको विभिन्न गहना ३७ तोला, चाँदीको गहना ३५ तोला, विवाह पूर्व तिलकमा पाएको सम्पूर्ण भांडा वर्तनहरू, काठको कडीहरू थान २५, पटरी थान २५ साखुको खम्वा थान २, छोराहरूको पढाई खर्च तथा विवाह खर्च समेत पाएको छु । सो घरसारको चल सम्पत्ति बण्डाको लिखत पेश गरेको छु । २०४६ सालमा भएको अंशबण्डा पछि २०४६ सालदेखि २०५८ सालसम्म मेरो अंशको जग्गाबाट तथा पछि हामीले प्राप्त गरेको र जोडेको थप जग्गामध्येबाट रु.१७,३०,०००।आम्दानी भएको छ । २०४६ सालको अंशबण्डाबाट स्व.माता यशोदादेवी र काकी राजपतीदेवीको संयुक्त नाममा रहेको वैरियाबिर्ता वार्ड नं. ९ कि.नं.६९, १३७, ११०, १३०, १७५, १३१ तथा सिसवा वडा नं.९ को कि.नं.३४६ समेतको जम्मा क्षे.फ.३१६० जग्गा रहेको र उहांहरूको सम्पूर्ण रेखदेख, खानपान, तीर्थपूजा एवं औषधि उपचार हामीबाट हुंदै आएकोले उक्त जग्गाहरूबाट २०४७ सालदेखि हालसम्म भएको आम्दानी आधी मोहीलाई दिई बाँकी रु.६,८४,०००।आय प्राप्त भएको छ । मेरो श्रीमतीले कृषि विकास बैंकबाट २०४५ सालमा रु.३,५६,०००।ऋण लिई रु.३,५०,०००।कमला कार्पेट इन्डष्ट्रिजमा लगानी गरी २५ प्रतिशतको साझेदार भएको र उक्त उद्योगले ऊनी गलैचाको उत्पादन, विदेशमा निर्यात तथा बिक्री वितरण गरी २०४५ सालदेखि २०५७ साल सम्ममा कृषि विकास बैंकको सावाँब्याज भुक्तानी गरी आ.व. ०४५।०४६ मा रु.१,२१,०००।–, २०४६।४७ मा रु.२,३०,०००।–, २०४७।४८ मा रु.१,५०,०००।–, २०४८।४९ मा रु.३,७०,०००।–, २०४९।५० मा रु.७,२५,०००।–, २०५०।५१ मा रु.२,२५,०००।–, २०५१।५२ मा रु.६,१०,०००।–, २०५४।५५ मा रु.३,००,०००।मुनाफा प्राप्त गरेको र २०५५।५६ र ०५६।५७ मा मौज्दात गलैंचा बिक्री र कारखानाको सरसामान विक्रीबाट प्राप्त रकममध्ये रु.७,००,०००।पाएका हौं 

मेरो श्रीमती आशा चतुर्वेदीले आफ्ना माईतीतर्फ नातेदारहरूबाट पाएको दानदक्षिणा, टिकाटालो, व्रतवन्ध, विवाह, समारोहमा पाएको बक्सिस र त्यसैगरी ससुराली तर्फबाट सासू, काकी सासूहरू, जेठ जेठानीहरू, भतिजाहरूको व्रतवन्ध विवाह समारोह आदिमा पाएको बक्सिस रकमलाई गाउँघरमा अधिकतम् ब्याजदरमा लगानी गरी बढेबढाएको रकमको आम्दानी रु.२२,००,०००।–, मामा अम्बिका तिवारीबाट पाएको भा.रु.९,००,०००।अर्थात् ने.रु.१३,००,०००।२०४७ सालदेखि नै विभिन्न बैंकहरू तथा गाउँघरमा अधिकतम् ब्याजमा लगानी गरी बढेबढाएको रकमको आम्दानी रु.३१,००,०००।भएको । मामाले शपथपत्र गरिदिनु भएको प्रमाणको लिखत पेश गरेको छु । मेरो काकी राजपतीदेवी कम समयमानै विधवा भै हाम्रो परिवारसँग वस्नु भएको र उहांको बुवा हरिनारायण तिवारीबाट प्राप्त गर्नु भएको नगद रु.१५,००,०००।उहांको रेखदेख खानपान हामीले गर्दै आएकोले काकी राजपतीदेवी र म रामाज्ञाबीच २०४९।४।१० मा शर्तनामा लिखत भई उक्त रु.१५ लाख दिनु भएको र सो रकम विभिन्न बैंकहरू तथा गाउँघरमा लगानी गरी बढेबढाएको आम्दानी रु.३५,००,०००।हो । मेरो सासू चन्द्रावती देवीले मेरो वच्चाहरूको उच्च शिक्षाको लागि ०५६ मंसिरदेखि ०५७ भाद्रसम्म सहयोगस्वरुप पटकपटक गरी भा.रु.७,५०,०००।अर्थात् ने.रु.१२,००,०००।शपथपत्र गरिदिनु भएको छ । मेरो नाममा राष्ट्रिय बीमा संस्थान जीवन बीमा पोलिसीबाट करीव रु.१,००,०००।प्राप्त गरेको छु । मेरो छोरा रितेश चतुर्वेदी भारतको वैङलोरमा जुलाई १९९० देखि जुन २००० सम्म कार्यरत् रही भा.रु.१,००,०००।पारिश्रमिक प्राप्त गरेको छ 

२०३३ सालदेखिनै विभिन्न स्रोतबाट आएको आम्दानीलाई मेरो परिवारको नाममा विभिन्न बैंकहरूमा मुद्दती र बचत खातामा राखेको रकमको ब्याज मात्र रु.४० लाख जति आएको हुनु पर्दछ, स्टेटमेन्ट मसँग छैन । वीरगञ्ज निवासी अभयकुमार सर्राफबाट नेपाल मेडिकल कलेजमा लगानी गर्नको लागि तमसुक लेखी ऋण लिएको रकम रु.११,५०,०००।प्रमाणको लागि ०५७।११।१४ को तमसुकको प्रतिलिपि पेश गरेको छु । भारतीय जीवन बीमा रक्सौलबाट मेरो नाममा रहेको बीमा पोलिसीबापत भा.रु.२०,०००।को ने.रु.३२,०००।प्राप्त गरी नेपाल एस.वि.आईं. बैंक दरवार मार्गमा मिति २०५९।३।५ मा आफ्नो खातामा जम्मा गरेको छु । मेरो श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नाममा रहेको नेपालगञ्ज वाड नं.८(ख) स्थित कि.नं.३३७, ३३९ को क्षे.फ.०८ जग्गा तरकारी उत्पादनको लागि जुगलाल भन्ने जगता थारुलाई प्रतिकठ्ठा प्रति महिना रु.३००।को दरले भाडामा दिई २०३८ सालदेखि ०५२ सालसम्म १५ वर्षको रु.१,२९,६००।प्राप्त गरेको प्रमाणको हकमा ०३८।२।५ को सम्झौताको प्रतिलिपि पेश छ । रुपन्देही भैरहवा वार्ड नं.८ मा मेरो श्रीमतीको नाममा रहेको कि.नं.१६३६ क्षे.फ.०१२ को जग्गा थमन सिंहलाई प्रति कठ्ठा प्रति महिना रु.४००।का दरले भाडामा दिएको २०४१ सालदेखि ०५१ सालसम्म रु.३,३०,०००।प्रमाणको लागि सम्झौता लिखतको प्रतिलिपि पेश गरेको छु । छोरी अदिती चतुर्वेदीको नाममा रहेको पर्सा, नौतनवा वार्ड नं.६ को कि.नं.१६१ को जग्गा ट्रकको वर्कसप राख्न ठाकुर शर्मा लोहारलाई रु.५००।प्रति महिनाको दरले ०५२ सालदेखि ०५८ सालसम्म भाडामा दिएको जम्मा रु.३६,०००।प्राप्त भएको शर्तनामा कागजको प्रतिलिपि पेश गरेको छु । श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नाममा रहेको पर्सा वहुअरी वार्ड नं.२ कि.नं.२११, २१२ को जग्गा प्रति महिना रु.१,०००।को दरले ठाकुर शर्मा लोहारलाई भाडामा दिएको ०५२ सालदेखि ०५८ सालसम्म ६ वर्षको रु.७२,०००।भएको शर्तनामा कागजको प्रतिलिपि पेश गरेको छु । श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नाममा रहेको पर्सा वहुअरी वार्ड नं.२ कि.नं.२१३ को जग्गा खेतीको लागि ठाकुर शर्मालाई प्रति महिना ५००।का दरले २ वर्षको लागि दिएको रु.१२,०००।भएको प्रमाण पेश गरेको छु । मेरो नाउँमा रहेको हेटौडा वार्ड नं.८ को कि.नं.४४७ र १०५१ को जग्गा शैलेस कार्कीलाई प्रति महिना रु.७००।मा कृषिको लागि ०५१ देखि ०५७ सम्म ७ वर्ष भाडामा दिई रु.५८,८००।प्राप्त भएको । अभिषेक चतुर्वेदीको नाममा रहेको चितवन भरतपुर वार्ड नं.६ कि.नं. ३६९ को जग्गा वाजे भन्ने व्यक्तिलाई मौखिक आधारमा ०५२ देखी ०५७ सम्म ६ वर्षको लागि प्रति महिना रु.६००।का दरले भाडामा दिएको रु.५०,४००।आम्दानी भएको थियो । रितेश चतुर्वेदी र दीपेन्द्र टण्डनको संयुक्त नाउँमा रहेको का.जि.का.म.न.पा.वडा नं.७(ख) कि.नं.२०९, २२३, २२४, ७९१ तथा रामाज्ञा चतुर्वेदी र वीरेन्द्रनाथ टण्डनको संयुक्त नाउँमा रहेको का.म.न.पा. वार्ड नं.७(ख) कि.नं.१८७, १९६, १९८, १९९, २०१, २०३, २०४, २०५, २०६,२०७, २०८, २२१, २२२ को जग्गाहरू सानो दाई भन्ने व्यक्तिलाई कृषिको लागि ०५० देखि ०५७ सम्म दिएको र रु.९६,०००।प्राप्त भएकोमा मेरो भागमा रु.४८,०००।प्राप्त भएको । पर्सा श्रीपुर ६ को कि.नं. ८१४ र ८१७ को जग्गाभित्र करीव ३ कठ्ठामा रहेको पोखरीमा माछा पालन गरी बिक्री वितरण गरेको र सोही जग्गामा रहेको आँपको फल, लिचीको फल एवं अन्य तरकारी विक्रीबाट ०५१ देखी ०५५ सम्म आम्दानी रु.३ लाख भएको । यसै जग्गामा रहेको सिसौको रुखहरू, आँपको रुखहरू, लिचीको रुखहरू आ.व. २०५५।५६ मा यज्ञानन्द पुरी हस्ते बिक्री गरी रु.२,४०,०००।प्राप्त भएको कागजको प्रतिलिपि यसैसाथ पेश गरेको छु 

जिल्ला पर्सा, वैरियाबिर्ता वार्ड नं.७ कि.नं.२१५, २१६, ३५३ को जग्गाको आँप विक्रीबाट ०४७ सालदेखि ०५५ साल सम्ममा रु.१,६०,०००।आम्दानी भएको र आँपका रुखहरू ०५४।५५ मा बिक्री गरी रु.२,६०,०००।प्राप्त भएको लिखतको प्रलिलिपी साथै पेश गरेको छु । जिल्ला पर्सा सिर्सिया वार्ड नं. १ मा मेरो नाउँमा रहेको कि.नं.४२ को जग्गामा रहेको आँप, लिची, कटहर ०४७ देखि ०५७ सम्म फुलेना पण्डितलाई बिक्री गरी रु.३,५०,०००।प्राप्त भएको, लिखत कागजको प्रतिलिपि पेश गरेको छु साथै बिजु आँपको रुख, बाँस, मौवाको रुखहरू बिक्री गरी रु.२,५०,०००।प्राप्त भएको मिति ०५८।१।२ को लिखत कागजको प्रतिलिपि पेश गरेको छु 

काठमाडौं जिल्ला का.म.न.पा. वार्ड नं.७ चावहिल मा २०४३ सालमा घर निर्माण लगतै प्रो.सामर्थबहादुर सिंहलाई करीव १८ महिना जति रु.७,०००।प्रति महिनाको दरले घरभाडा लगाई रु.१,२६,०००।प्राप्त भएको हो । लिखत प्रमाण छैन । सोही घरमा आ.व. ०५२।५३ देखि ०५३।५४ सम्म करीव १५ महिना जति वच्चाहरूको संरक्षणसम्बन्धी क्ष्ल्न्इ बहिनी फाउण्डेसनलाई रु.११ हजार प्रति महिनाका दरले घरभाडामा दिई प्राप्त भएको रु.१,६५,०००।मध्ये कर कार्यालय क्षेत्र नं. १ मा १५ प्रतिशत कर तिरेको र बाँकी आम्दानी रु.१,४०,२५०।भएको छ । छोरा रितेश चतुर्वेदीको नाममा रहेको श्रीपुर वडा नं. ६ को घर जग्गा २०५१ सालदेखि ०५३ सालसम्म उप्रेती केमिकल इण्डष्ट्रिजलाई रु.१० हजारप्रति महिनाको दरले करीव २१ महिना जति भाडामा दिएबापत रु.२,१०,०००।प्राप्त भएको छ । यसै घर जग्गा ०५५ देखी ५ वर्षको लागि करार गरी भाडामा दिएको र चार वर्षको प्राप्त भाडा रु.६ लाख रहेको छ । सो सम्बन्धमा ६ अगष्ट १९९८ को करार प्रतिलिपि यसैसाथ पेश गरेको छु 

२०३२ साल मंसिरदेखि ०५० असारसम्म विभिन्न पदमा रही सेवा गरेबापत प्राप्त तलव, योजना भत्ता, ओभरटाईम भत्ता र अन्य भत्ताहरू एवं अन्य सुविधाबाट १७ वर्षमा पाएको करीव रु.६,१२,०००।–, ०५०।४।१ देखी ०५९।७।८ सम्म पटकपटक गरी महाप्रवन्धक भएदेखि ९ वर्षमा करीव १२,९६,०००।–, २०३२ देखी ०५९ सम्म स्वदेशभित्रै आयोजना आदिमा तथा भारत भ्रमणबाट भएको बचत करीव रु.३,००,०००।–, विभिन्न कार्यालयमा विभिन पदमा रहँदा पाएको वैठक भत्ता तथा अन्य भत्ताहरू बाट भएको आम्दानी करीव रु.२,५०,०००। । अफीसको कामले सन् १९८५ मा दक्षिण कोरिया जाँदा बचत भएको रु.५०,०००।–, सन् १९९० मा इजरायल जाँदा बचत रु.५०,०००।सन् १९९७ मा जापान र चिन जाँदा बचत भएको डलरबाट उपयोगी सामान र सुन खरीद गरी बिक्री गरी आएको रकम र सन् २००० मा श्रीलंका जाँदा बचत भएको रकम गरी रु.१,००,०००।प्राप्त भएको RNAC को कार्यकारी अध्यक्ष भै निगमको विदेशस्थित कार्यालयको निरीक्षण भ्रमण तथा अन्य अफीसियल भ्रमणहरू गरेको र सन् २००२ मा बैंकक जाँदा बचत भएको यू.एस.डलर ३२०।–, सन् २००२ मा अमेरिका भ्रमणबाट बचत यू.एस.डलर १०८०।–, सन् २००२ मा दुवही भ्रमणबाट बचत भएको यू.एस.डलर ३६०।–, सन् २००२ मा हङकङ भ्रमणमा बचत भएको यू.एस.डलर २२५।–, सांघाई भ्रमणबाट बचत यू्.एस. डलर १५०।गरी जम्मा यू.एस.डलर २११५।बचत भएको सोमध्ये यू.एस. डलर २१००।११ अक्टुवर २००२ मा हिमालयन बैंक लिमिटेड न्यूरोड शाखामा खाता खोली ट्राभलर चेक जम्मा गरेको हुँ 

जिल्ला बाँके नेपालगञ्ज वार्ड नं.८ (ख) कि.नं.३३७ र ३३९ को जग्गा ०५७।७।१२ मा बिक्री गरी प्राप्त भएको रु.१,८६,०००।को प्रमाणको प्रतिलिपि पेश गरेको छु । जिल्ला पर्सा श्रीपुर वार्ड नं.८ मा रहेको आशा चतुर्वेदीको नामको कि.नं. ४९१, ५१४, ५१५ को जग्गा ०५२ सालमा बिक्री भई प्राप्त रु.१,४२,५००।, यसको लिखत प्रतिलिपि पेश गरको छु । यिनै मेरा आफ्नो कानूनी वैध स्रोतहरू रहेको व्यहोरा अनुरोध गर्दछु 

मेरो अचल सम्पत्ति तथा घरको सम्बन्धमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले अस्वाभाविक मूल्याङ्कन गरेको छ । घर निर्माण भएको समय र अवस्थालाई विचार नगरी बढी मूल्याङ्कन गरेको छ । जग्गा खरीद गर्दाको अवस्था किसिम र मोललाई विचार गरिएको छैन । मा.पो.का.ले हक हस्तान्तरण गर्दा राखेको मूल्यलाई कायम गर्नुपर्नेमा नगरी अस्वाभाविक तरिकाले मूल्याङ्कन गरिएको छ 

कृषि विकास बैंक वानेश्वर, वत्तिसपुतली शाखामा श्रीमती आशा चतुर्वेदीको नाउँमा रहेको खाता मलाई कारवाही गर्नुपूर्व नै बन्द भइसकेको हुनाले उक्त खातामा रहेको रु.२०,६९०।२० दावीमा सामेल हुने रकम होइन । अदिती चतुर्वेदीको नाममा रहेको विभिन्न इष्टमित्रबाट टिकाटालो, दानदक्षिणाको रुपमा प्राप्त गरी बचत गरेर करीव १० लाख खातामा जम्मा गरेको हुनु पर्दछ । बैंक मौज्दात विवरण ठीक छ । मेरो वैध स्रोतको हो, दावीबाट हटाई पाऊँ । आरोप पत्रको पाना नं. ३, , ५ मा देखाईएको तालिकाको विवरण सम्बन्धमा सि.नं.१ मा देखाईएको जग्गाको मूल्य विपक्षीले रु.४९,६२,५००।राखेकोमा उक्त जग्गा खरीद गर्दा मेरो रु.८०,०००।मात्र परेको र रकम दाइजो पेवाको स्रोतको हो । यसैमा बनेको घरको मूल्याङ्कन २८,०२,८४३।उल्लेख गरे पनि उक्त घर वनाउँदा रु.९,५०,०००।मात्र परेको छ । सि.नं. २, ३ र ४ मा उल्लिखित जग्गा र सि.नं.३ मा भएको घर समेतमा मेरो पैसा परेको छैन, ती सवै बकसपत्रबाट प्राप्त हुन् र सि.नं.५ र ६ को जग्गा खरीदगर्दा मेरो रु.१,१५,०००।मात्र परेको छ । सि.नं. ७ र ८ मा उल्लिखित जग्गा श्रीमती इन्दिरादेवी नेपालबाट निजको साविक कित्ता २३७ मध्येबाट रु.२०,०००।मा खरीद गरी मेरो नाममा कायम भएको कि.नं.३८९ कल्याणी शाहसँग सट्टापट्टा भई कायम हुन आएको कि.नं.९०१ र ९०२ हो । सि.नं.९, १०, ११, १२ का जग्गा देवेन्द्रकुमार र प्रल्हाद शेरचनबाट ०५१ सालमा बकस पत्रबाट प्राप्त भएको हो । सि.नं.१३ को कि.नं.४४२ जग्गाको रु.१,२१,८७५।र कि.नं.४४६ को जग्गा रु.१,७८,१२५।खरीद गरेको हो । कि.नं.२११ र २१२ को जग्गा ०५२ सालमा चन्द्रादेवी र शम्भुप्रसाद मानन्धरबाट बकसपत्र प्राप्त भएको हो । सि.नं.१५ को जग्गा दाजु राम सिंहासन चौवेबाट ०५७ सालमा बकस पाएको हो । सिन.१६ को जग्गा १६ हजारमा, सिनं.१७ को जग्गा रु.५,०००।मा खरीद हो । सि.नं.१८ को जग्गा ०५७ मा गोविन्दलाल के.सी. बाट बकस पाएको हो । सि.नं. १९ को कि.नं.३५५ को जग्गा दाजु राम सिंहासन र कि.नं.३५६ को जग्गा भाई राम अयोध्याबाट ०५२ सालमा बकस प्राप्त भएको हो । सि.नं.२० को जग्गा पैतृक हो । सि.नं.२१ को जग्गा ४ जनाको संयुक्त भई मरो भागमा रु.५५,६२५।मात्र परेको छ । सि.नं.२२ को जग्गा खरीद जग्गा हो । सि.नं.२३ को जग्गा मोहमदमियाँ अन्सारीबाट बकस प्राप्त हो । सि.नं.२४ र २५ को जग्गा खरीदबाट हो । सि.नं.२६ को जग्गा सुरज शाहबाट बकस पाएको हो । सि.नं.२७ को जग्गा रु.५,०००।मा खरीद भएको हो । सि.नं.२८ को जग्गा साझेदारीमा खरीद भई हाम्रो भागमा रु.१,५९,२३५।पर्न आउँछ । सि.नं.२९ को जग्गा ६ हजारमा खरीद जग्गा हो । सि.नं.३० को जग्गा तेजप्रसाद भट्टराईबाट र सि.नं.३१ को जग्गा श्रीमती कृष्णदेवी समेतबाट बकस पाएको जग्गाहरू हो । सि.नं.३२ को जग्गा कमला कार्पेटले खरीद गरेको हो । मेरो भागमा रु.१,६५,६२५।पर्न आउंछ । सि.नं.३३ को जग्गा रु.१२ हजारमा खरीद हो । सि.नं.३४ को जग्गा दाइजो पेवाबाट रु.३५ हजारमा खरीद जग्गा हो । सि.नं.३५ को जग्गा कमला कार्पेटको आ.व.०४९।५० को मुनाफाबाट खरीद भएको हो । सि.नं.३६ को जग्गा श्रीमती पूण्यदेवीबाट बकस पाएको हो । सि.नं.३७ को जग्गा खरीद भएको हो । मेरो राजीनामाबाट प्राप्त जग्गा राजीनामा गराई लिंदा र घर निर्माण गर्दा परलमूल्य रु.३६,०१,४८५।मात्र हुन आउंछ । उक्त परल मूल्यलाई मान्यता नदिई विपक्षी आयोगले अस्वाभाविक रुपमा रु.२,२५,६०,५७७।७८ मागदावी लिई रु.१,८९,५९,०९२।७४ बढी दावी लिएको ले सो रकम माग दावीमा समावेश हुने होइन । त्यस्तै मेरो र परिवारको सदस्यहरूको नाममा बकसपत्रबाट प्राप्त भएको घर जग्गाहरूलाई कानूनको मान्यताविपरीत खरीदको संज्ञा दिई दावी गरेको रु.२,७८,९०,१६९।५३ समेत मागदावीबाट कटाई पाउँ 

छोरा अभिषेकको नामबाट SBI बैंक न्यू दिल्लीमा खाता खोलिँदा संरक्षकको नाताले मेरो नाम समावेश गरी २१।१०।१९९७ मा भा.रु.८५,०००।नगद राखी खाता खोलिएको हो । पछि २२।४।१९९८ मा भा.रु.२० लाखको ड्राफ्ट पठाएको हो । उक्त खातामा ड्राफ्ट, जम्मा रकम र ब्याज समेत गरी भा.रु.४०,८९,८५२।को मात्र कारोवार भएको हो । भा.रु.६०,८९,८५२।को होइन । हाल सो खातामा रकम नभई खाता बन्द भइसकेकोले विपक्षीको मागदावी बाट उक्त रकम कट्टा गरिपाऊँ । ओम हस्पिटल एण्ड रिसर्च सेन्टर प्रा.लि.मा छोरा अभिषेक चतुर्वेदीको नाममा रु.३० लाखको शेयर खरीद मैले माथि उल्लेख गरेका विभिन्न स्रोतहरू तथा बैंकबाट झिकिएको रकमबाट गरेको हो । छोरी अदितीको नाममा खरीद भएको सेकेण्ड ह्याण्ड मारुती कार मेरो श्रीमती आशाको ने.बैं.लि.न्यूरोड शाखाको खाताबाट रकम झिकी खरीद गरिएको हो । मेरो केटाकेटीलाई पढाउँदा लागेको खर्च रु.२६,९०,०००।–, अचल सम्पत्ति रु.३६,०१,४८५।–, बैंक व्यालेन्स सम्पत्ति रु.१६,४६,३६३।५७, शेयरको लगानी रु.६५,००,०००।–, ऋण रकम रु.७,००,०००।गरी जम्मा मेरो रु.१,५१,३७,८४८।५७ मात्र हुन्छ यो रकम मेरो सम्पत्ति हो । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले भनेको जस्तो रु.७,७१,६५,५७३।२९ सम्पत्ति मसँग नभएकोले हुँदै नभएको सम्पत्ति आफै मूल्याङ्कन गरी बढी सम्पत्ति देखाउने दुष्प्रयास गरेको मात्र देखिन्छ । मिति ०५७।४।२ मा एकै दिनमा हिमालयन बैंक वीरगञ्जमा २ वटा भौचरमार्फत् रु.६८ लाख ५० हजार जम्मा भएको सम्बन्धमा सोमध्ये ७ लाख मेरो साडुभाई कमलेश तिवारीले फिर्ता गरेको रकम, करीव १३ लाख रुपैयां श्रीमतीको नाममा ने.वै.लि.न्यूरोड काठमाडौंबाट झिकिएको रकम, मेरो नाममा सोही बैंकमा रहेको रकममध्येबाट ०५५।१२।१६ देखि ०५६।१२।७ सम्म झिकिएको रकममध्येबाट रु.१३,४०,०००।तथा श्रीमतीको नाममा नेपाल राष्ट्र बैंकको ऋणपत्र विक्रीको रु.२१ लाख र बाँकी अन्य बैंकहरूबाट झिकिएका रकम हुन् । भारतमा रु.६० लाख पठाएको भन्ने कथन झूठा हो । भा.रु.२० लाख पठाएको हो । सो रकम मामा अम्बिका तिवारीबाट ०४६ सालमा सहयोग स्वरुप प्राप्त रकमबाट बढेबढाएको रकम समेतबाट पठाएको हो 

अकूत सम्पत्ति कमाई उच्चस्तरको जीवन निर्वाह गरी भ्रष्टाचार निवारण ऐनको प्रतिकूल कार्य गरेको भन्नेतर्फ कुनैपनि सम्पत्तिको स्रोत, सम्पत्ति खरीद, प्राप्त गर्दाको अवस्था हेर्नु पर्दछ । साथै सो सम्पत्तिको मोल वा प्राप्त गर्दाको किसिमलाई पनि हेर्नु पर्दछ । मेरो सम्पत्ति कानूनबमोजिम नै प्राप्त गरेको सम्पत्ति हो । मेरो हैसियतको तुलनामा उच्च जीवन निर्वाह समेत नगरेको हुँदा आरोप तथ्यहीन छ । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले लिएको दावीअनुसारको कसूर मैले गरेको छैन । मैले गैरमाध्यमबाट सम्पत्ति आर्जन गरेको पनि छैन । मेरो धेरै सम्पत्ति जग्गाहरू बकसपत्रबाट प्राप्त भएको छ । बकसपत्रबाट प्राप्त गरेको जग्गालाई खरीद गरी लिएको भनी दावी लिइएको छ । दाइजो पेवाबाट खरीद भएको सम्पूर्ण जग्गाहरूको पञ्चकिर्ते मोल गरी गराई अचल सम्पत्ति प्राप्त गर्दाको अवस्था तथा किसिम केही पनि विचार नगरी ऐन नियम कानूनको पालना नगरी भ्रष्टाचार गरी अकुत सम्पत्ति आर्जन गरेको भन्ने परिभाषाभित्र पारी अभियोग दायर गरेकोले दावी झूठो छ । मेरो विरुद्धमा भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ अन्तर्गतको कुनै आरोप लाग्न सक्ने होइन भन्ने समेत व्यहोराको प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीले विशेष अदालतसमक्ष गरेको बयान 

 

आशा चतुर्वेदीको बयान

मेरो विवाह सन् १९७६ मा भएको र विवाहको समयमा माइतीबाट पाएको नगद भा.रु.२,२५,०००।मध्ये लगभग एकलाख विवाहमा खर्च भई बाँकी रहेको भा.रु.१,२५,०००।को ने.रु.१,७३,७५०।मसँग रही बढेबढाएको हो । सासू यशोदादेवीले सगोलको परिवारबाट ०३३ सालदेखि ०४५ सालसम्म दिनुभएको करीव रु.२०,००,०००।–, २०४६ सालमा तत्कालीन सगोल परिवारमा अंशबण्डाको बखत चल सम्पत्ति घरसारमा श्रीमान्‌ले पाउनु भएको रु.११,००,०००।–, २०४६ सालदेखि २०५८ सालसम्म अंशको जग्गा तथा हामीले जोडेको जग्गाबाट वर्षेनी भएको कृषिजन्य आम्दानीबाट आएको रकम रु.१७,३०,०००।कमला कार्पेट इन्डष्ट्रिजबाट मेरो भागमा आएको मुनाफा रकम करीव रु.३५,००,०००।श्रीमान्‌को मामा अम्बिका तिवारीबाट श्रीमान्‌ले पाउनु भएको भा.रु.९,००,०००।–, काकी सासू राजपतीदेवीबाट श्रीमान्‌ले पाउनु भएको रकम रु.१५,००,०००।–, मेरी आमा चन्द्रावतीदेवीले सहयोगस्वरुप दिनु भएको भा.रु.७,५०,०००।–, वगैंचाको फल आँप विक्रीबाट आएको रकम, माछापालनबाट आएको रकम, बगैंचामा भएको रुखहरू विक्रीबाट आएको रकम, घरभाडाको रकम, जग्गाहरू विक्रीबाट आएको रकम, शपथपत्रबाट प्राप्त भएको रकम, श्रीमान्‌को तलवभत्ता आदिबाट बचत भएको रकम र मेरो स्त्रीधन, दान दक्षिणा एवं पेवाको रकम आदिलाई गाउँघरमा अधिकतम् ब्याजदरमा लगानी गरी बढेबढाएको साथै विभिन्न बैंकहरूमा बचत तथा मुद्दतीमा लगानी गरी बढेबढाएको हो । चावहिलमा वनेको घर जम्मा ९,५०,०००।मा वनेको हो । २०४१ सालमा उक्त घर निर्माणको लागि मेरा पति रामाज्ञा चतुर्वेदीको आमाले दिनु भएको रु.३,००,०००।सगोलको कृषिजन्य आय तथा पतिको तलवभत्ता आदिबाट भएको बचत एवं मेरो दान दक्षिणा, टिकाटालो, दाइजो पेवा समेत बाट रु.२,५०,०००।र नेपाल बैंक लिमिटेड भूगोलपार्कबाट झिकिएको रु.४,००,०००।बाट बनेको हो । का.जि.चपली भद्रकाली गा.वि.स.वडा नं. ५ कि.नं. ४४२ को जग्गा रु.१,२१,८७५।मा र कि.नं. ४४६ को जग्गा रु.१,७८,१२५।मा खरीद भएको हो । स्रोतको हकमा सासू यशोदादेवीबाट सगोलको कृषि आयबाट प्राप्त रकम, काकी राजपती देवीबाट प्राप्त सहयोग रकम, कमला कार्पेट उद्योगबाट आएको मुनाफा समेतबाट खरीद भएको हो । पर्सा जिल्ला वहुअरी गा.वि.स. वडा नं. २ कि.नं.२११ को जग्गा श्रीमती चन्द्रावतीदेवीबाट बकस पाएको, कि.नं.२१२ को जग्गा शम्भुप्रसाद मानन्धरबाट बकस पाएको, रामगढवा गा.वि.स. वडा नं.४ कि.नं.६२८ को जग्गा ०५८ सालमा रु.२,४५,०००।मा खरीद गरेकी हुँ । स्रोतको हकमा वैनीज्वाई कमलेश तिवारीले लिनु भएको ऋण रु.७,००,०००।फिर्ता गर्नु भएको रकम, नेपालराष्ट्र बैंकको ऋणपत्रको विक्रीबाट आएको रु.२,००,०००।–, पतिको नामको नेपाल बैंक लिमिटेडमा रहेको खाताबाट झिकिएको रु.१४,००,०००।–, मेरो नाममा नेपाल बैंक लिमिटेडमा रहेको खाताबाट झिकिएको रु.१३,००,०००।र मेरो श्रीमानका नाममा अन्य बैंकहरूबाट झिकिएको रकम गरी रु.६८,५०,०००।हिमालयन बैंक वीरगञ्जमा बचत खाता खोली जम्मा गरेको र सोही खाताबाट झिकिएको रकम रु.३,५०,०००।मध्येबाट सो जग्गा खरीद गरिएको हो । चितवन कल्याणपुर गा.वि.स.वडा नं.३ कि.नं. ८६० र ८६२ को जग्गा कमला कार्पेट इण्डष्ट्रिजले आफ्नो पूँजिबाट खरीद गरेको हो । मेरो भागमा रु.१,६५,६२५।पर्न आउँछ । पर्सा जिल्ला सिर्सिया गा.वि.स.वडा नं. १ कि.नं. ३१९ को जग्गा रु.१२,०००।मा ०४५ सालमा सगोल परिवारको कृषिजन्य आम्दानीबाट खरीद भएको हो । वहुअरी गा.वि.स. वडा नं. २ कि.नं.२१३ को जग्गा रु.२,००,०००।मा खरीद भएको स्रोतको हकमा पतिको नाममा ने.वै.लि.न्यूरोडको बचत खाताबाट झिकिएको रकम रु.५,००,०००।मध्येबाट खरीद भएको हो । रुपन्देही जिल्ला भैरहवा नगरपालिका वडा नं. ८ कि.नं १६३६ को जग्गा २०४० सालमा रु.३५,०००।मा दाइजोको रकमबाट बढेबढाएको रकममध्येबाट खरीद भएको हो 

कृषि विकास बैंक वत्तीसपुतलीमा देखाइएको बैंक मैज्दात नरहेकोले सो लेखिएको रकम झूठा हो । क्र.सं.९ मा देखाइएको हिमालयन बैंक वीरगञ्जमा देखाईएको बैंक मौज्दात ठीक हो । भारतको यूनाईटेड बैंक अफ इण्डिया, लाजपदनगर नयाँदिल्लीमा मेरो नाममा रहेको खातामा जम्मा भएको रकम मेरो माईती भारतबाट वाल्यकालदेखी समय समयमा पाएको दानदक्षिणा, ससुरालबाट पाएको नगद उपहार मैले आफ्नो माइतीमा अधिकतम् ब्याजमा लगानी गरी बढेबढाएको रकम, मैले आमाबाट पाएको रकम साथै मेरो आमासँग रहेको स्त्रीधन समेत मलाई भा.रु.३० लाख दिनुभएको हो । सोमध्ये भा.रु.१५ लाख उपरोक्तानुसार खाता खोली राखेको र बांकी भा.रु.छोरा अभिषेकलाई दिएकी हुं । मेरी आमा चन्द्रावतीदेवीले सन् २००२।४।६ मा शपथपत्र गरिदिनु भएको कागजात यसैसाथ पेश गरेकी छु । बैंक लकरबाट वरामद भएका सुनका गहनाहरू विवाहको बखत माईतीबाट पाएको र पछि मेरो सासू स्वर्गीय यशोदादेवीबाट समेत पाएका गहनाहरू हुन्, जुन मेरो वैध सम्पत्ति हो । सो सम्पत्तिमा जफत मागदावी लिनुपर्ने होइन । मैले मेरो आयको स्वयं आयकर घोषणा गरी रु.१ करोड २० लाखको हुने कर रु.१२ लाख सरकारलाई राजस्व तिरेकी छु 

मैले कृषि विकास बैंक पुतली सडक शाखाबाट रु.३,५६,०००।ऋण लिई कमला कार्पेटमा रु.३,५०,०००।लगानी गरी उनी गलैंचा उत्पादन, विदेशमा निर्यात गरी आ.व. ०४५।४६ देखि ०५६।५७ सम्ममा उद्योगले आर्जन गरेको मुनाफामध्ये करीव ३५/३६ लाख मुनाफा आफ्नो भागमा पाएकी हुँ । मेरो नाममा रहेको सम्पत्ति वैध आर्जनबाट कमाएको र बढेबढाएको हुनाले जफत हुनु पर्ने होइन भन्ने समेत व्यहोराको प्रतिवादी आशा चतुर्वेदीले विशेष अदालतमा गरेको बयान 

 

थुनछेकको आदेश

पछि प्रमाण बुझ्दै जाँदा ठहरेबमोजिम हुने गरी हाललाई प्र.रामाज्ञा चतुर्वेदीबाट विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा ७ (घ) बमोजिम रु.३,७५,००,०००।नगद धरौट वा सो बापत आरोप पत्रमा दावी लिएको सम्पत्ति वाहेक जेथा जमानत दिए लिई तारेखमा राखी र दिन नसके कानूनबमोजिमको सिधा खान पाउने गरी थुनामा राखी मुद्दाको पुर्पक्ष गर्ने भन्ने समेत व्यहोराको विशेष अदालतबाट मिति २०५९।११।१२ मा भएको आदेश 

 

अभिषेक चतुर्वेदीको बयान

            मेरो नाममा रहेको काठमाडौं जिल्ला धापासी गा.वि.स. वडा नं. ८क. कि.नं.८७०, ८७५, ८७३, ८६७ का जग्गाहरू देवेन्द्रकुमार गौचन र श्री इन्द्रबहादुर शेरचनबाट रिझाएबापत बकस पाएको हुँ । चितवन जिल्ला भरतपुर न.पा.वडा नं.६ को कि.नं. ३६९ को ०० जग्गा पञ्चकन्या तेल मिल प्रा.लि.को मिति २०५१।८।२५ को निर्णयअनुसार श्री तेजबहादुर भट्टराईलाई रिझाएबापत बकस पाएको हुँ । मेरो दिल्लीस्थित एस.बी.आई.बैंकमा रहेको खातामा मेरो वावुको नाम संरक्षकको हैसियतले मात्र रहेको हो । पिताले पढाइ खर्चबापत समय समयमा नगद तथा ड्राफ्टद्वारा पठाउनु भएको रकम समेत उक्त खातामा जम्मा भएको हो । पिताले मिति २५।४।१९९८ मा ड्राफ्टद्वारा पठाउनु भएको भा.रु.२०,००,०००।मध्येबाट नै ४ वटा मुद्धती खातामा जम्मा गरेको हो । सोबाट भा.रु.१२,७०,९२४।ब्याज प्राप्त भएको थियो र बचत खाताबाट प्राप्त ब्याज रु.१२,९९३।समेत गरी जम्मा भा.रु.३२,८३,९१७।प्राप्त भएको थियो । पिताले मिति २५।४।१९९८ मा भा.रु.२०,००,०००।विभिन्न मितिमा ड्राफ्टद्वारा भा.रु.१,६०,०००।–, विभिन्न मितिमा नगद भा.रु.६,४५,९३४।समेत गरी जम्मा भा.रु.२८,०५,९३४।मात्र पठाउनु भएको थियो । आयोगले दावी गरेको भा.रु.६०,८९,८५२।को कारोवार गलत हो 

            त्यस्तै अर्को खाताको सम्बन्धमा मेरो आमा आशा चतुर्वेदीले हजुरआमाबाट पाएको भा.रु.३०,००,०००।मध्येबाट दिनु भएको भा.रु.१५,००,०००।जति मैले बचत खाता नं.३२९३२४५ मा जम्मा गरेको हो । उक्त रकम आमाले आफ्नी आमाबाट ६ अप्रिल २००२ मा बैध रुपमा प्राप्त गरी मलाई दिएबाट उक्त रकम बैध हो । मेरा नाउँमा कृषि विकास बैंक चावहिलमा रहेको बचत खातामा रहेको रकम आमा आशा चतुर्वेदीले कमला कार्पेटमा साझेदार रहेबाट उक्त उद्योगबाट प्राप्त मुनाफा रकममध्येबाट र हजुर आमाले आमालाई पटकपटक दिनु भएको रकम उक्त खातामा रहेको हो । सोमध्ये बाँकी मौज्दात रु.५०,१०८। । सो मेरो बैध रकम हो । ओम हस्पीटल एण्ड रिसर्च सेन्टरको मेरो नाउँमा रहेको ३०,००० कित्ता शेयर पिताले खरीद गरी दिनु भएको हो सो खरीद गर्दाको रकम पारिवारिक आयस्रोतको बैध रकम हो, जफत हुनुपर्ने होइन भन्ने समेत व्यहोराको प्र.अभिषेक चतुर्वेदीको विशेष अदालतमा भएको बयान 

 

अदिती चतुर्वेदीको बयान

मेरा नाउँमा रहेको पर्सा जिल्ला नौतन गा.वि.स. वडा नं.६ कि.नं.१६१ मा रहेको जग्गा श्री रामहरि शर्माले बकस दिनु भएको हो । मेरा नाउँमा एभरेष्ट बैंक न्यूरोडमा रहेको बचत खाता नं.०२७२६ मा मिति २०५४।४।१४ मा मैले जम्मा गरेको रकम रु.१०,००,०००।र सोको ब्याज समेत गरी बैंक मौज्दात जम्मा रकम रु.१०,२३,०३०।मेरो वाल्यकालदेखि नै ठुलो बुवा, ठूलीआमाहरू लगायतका परिवारका मान्यजनहरूले टिकाटालो, भाईटिका, विवाह ब्रतबन्ध आदि उत्सवमा पाएको दान दक्षिणा, माता पिताले लगानी गरी दिनु भएको र सोहीबाट बढेबढाएको बैध रकम हो । मेरो नाममा रहेको सेकेण्ड हेण्ड मारुती कार पिताले परिवारको बैध आम्दानीबाट मिति २०५१।१२।७ मा रु.३,४५,०००।मा खरीद गरी दिनु भएको हो । यो सब जफत हुनुपर्ने होइन भन्ने समेत व्यहोराको प्रतिवादी अदिती चतुर्वेदीको विशेष अदालतमा भएको बयान 

     

साक्षी बकपत्र लगायतका अन्य कारवाही

            प्रतिवादी रितेश चतुर्वेदी विशेष अदालतबाट मिति २०५९।११।२२ मा जारी भएको म्यादमा हाजिर नभै शुरु म्यादै गुजारी वसेका रहेछन् 

            प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीका साक्षी फुलेना पण्डित, यज्ञानन्द पुरी, गोपालप्रसाद कुर्मी, प्र.आशा चतुर्वेदीका साक्षी रामचन्द्र चतुर्वेदी, अमरेश शुक्ल, सतिष पाण्डे तथा वादी नेपाल सरकारका साक्षी नवराज प्याकुरेल, जागेश्वर महासेठ, जयन्तकुमार राजवंशी तथा गणेशप्रसाद पाठकको बकपत्र सम्पन्न भै मिसिल सामेल रहेको 

            मैले मिति २०५७।११।१४ गतेका दिन तमसुक बनाई रामाज्ञा चतुर्वेदीलाई रु.११,५०,०००।रुपैयाँ ऋण दिएको थिएँ । उक्त रकम मैले वहांकी श्रीमती आशा चतुर्वेदी हस्ते मिति २०५८ पुस २६ गते बुझी लिई कागज फट्टा गरी कागज पनि वहाँलाई नै फिर्ता दिएको छु भन्ने समेत व्यहोराको अ.वं.१३९ नं. बमोजिम बुझिएका अभयकुमार सर्राफले गरेको बयान 

विशेष अदालतको ठहर

प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीले सार्वजनिक जवाफदेहीको पदमा रहेका बखत आफ्नो आम्दानीको बैध स्रोतको अनुपातमा नमिल्दो गरी सम्पत्ति आर्जन गरी आफ्नो र परिवारका सदस्यको नाममा राखी भ्रष्टाचारको कसूर गरेको भन्ने अभियोग दावी भएकोमा निजले सो कसूर गरेका हुन् होइनन् भन्ने सम्बन्धमा निजको र परिवारका नाउँको सम्पत्तिको स्वरुप, परिमाण, दातासँगको नाता सम्बन्ध, दाताको हैसियत आदि कुरा ती सँग सम्बद्ध परिस्थितिजन्य प्रमाण समेतको मूल्याङ्कन र विवेचना गरी निस्कर्षमा पुग्नुपर्ने हुँदा सम्पत्ति जफत प्रयोजनको लागि प्रतिवादी बनाइएका आशा चतुर्वेदी, रितेश चतुर्वेदी, अभिषेक र अदितीका हकमा समेत अनुमानको सिद्धान्त लागू हुने होइन भन्न मिलेन 

            भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ ले राष्ट्र सेवकको आम्दानीको स्रोतको अनुपातमा नमिल्दो आर्थिक साधन वा सम्पत्ति आर्जन गरेको देखिएमा र निजले सन्तोषजनक सबूद दिन सकेमा बाहेक निजले रिसवत लिएको अनुमान गर्ने गरी कसूर मानेको थियो भने हालको भ्रष्टाचार निवारण ऐन,२०५९ को दफा २० मा ‘‘गैरकानूनी रुपमा आर्जन गरेको मानिनेभन्ने शीर्षकमा कुनै राष्ट्रसेवकको साथमा अमिल्दो र अस्वाभाविक सम्पत्ति देखिन आएमा सो सम्पत्तिको स्रोत निजले प्रमाणित गर्नु पर्दछ, प्रमाणित गर्न नसकेमा गैरकानूनी रुपमा आर्जन गरेको मानिनेछ भनिएबाट साविक ऐनको दफा १५ र हालको ऐनको दफा २० को संरचनालाई दृष्टिगत गरी वादी पक्षले प्र.रामाज्ञा चतुर्वेदीउपर भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ समेत र भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) अन्तर्गतको कसूर अभियोगमा दफा २०(२) र २४ अन्तर्गतको सजाय समेतको माग दावी लिई मुद्दा दायर गरिएको परिप्रेक्ष्यमा भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा ७ (२), १५ र १६(ग) अन्तर्गतको दावी समेत लिइयो भन्ने आधारमा मात्र सम्पूर्ण अभियोग दावी नै कानूनप्रतिकूल खारेजभागी छ भन्न मिल्दैन 

            पश्चात्दर्शी असर सम्बन्धमा भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ मिति २०५९।३।५ देखि लागू भएको हुँदा सोभन्दा अघि आर्जित सम्पत्तिको हकमा यो ऐनको प्रावधान लागू गर्न मिल्ने नमिल्ने सम्बन्धमा भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० लाई समग्रमा हेर्दा राष्ट्रसेवक वा सर्वाजनिक पद धारण गरेको व्यक्तिले त्यस्तो पदमा रहँदाको अवस्थाको आम्दानीको स्रोतको अनुपातमा नमिल्दो, अस्वाभाविक र अत्याधिक सम्पत्ति आर्जन गरेको देखिएमा कारवाही गर्ने उद्देश्य राखेको देखिन्छ भने दफा २०(१) ले ऐन लागू भएपछि आर्जित सम्पत्तिको मात्र कानूनी स्रोत खोजिने भनी सीमित गरेको देखिदैन । यसरी सार्वजनीक पद धारण गरेको राष्ट्रसेवकको साथमा रहेको सम्पत्ति के कसरी आर्जित हो भनी बैध र स्वाभाविक आय आर्जनको स्रोत हेरिने, गैरकानूनी रुपमा आर्जन गरेको होइन, बैध रुपमै आर्जित हो भनी सम्पत्तिको स्रोत प्रमाणित गर्नुपर्ने गरी प्रमाणको भार प्रतिवादी मै रहने कानूनी प्रावधानअनुरूप आय आर्जनको स्रोत खोज्नुबाट पश्चातर्शी असर पर्छ भन्न मिल्दैन 

            हदम्यादतर्फ बिचार गर्दा प्र.रामाज्ञा चतुर्वेदी नेपाल वायुसेवा निगमको कार्यकारी अध्यक्ष पदमा बहाल रहेकै अवस्थामा निजउपर भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को परिच्छेद २ अन्तर्गतको कसूरको अभियोगमा कारवाही प्रारम्भ भै निज उपर २०५९।१०।२९ मा प्रस्तुत मुद्दा दायर भएको देखिएको र मुलतः उक्त ऐनको दफा २०(१) ले राष्ट्रसेवकको साथमा रहेको हालको सम्पत्तिको यथार्थ स्थितिलाई हेरी कारवाही गर्ने र कसूर आरोपित गर्ने अभिप्राय राखेको देखिएको परिप्रेक्ष्यमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन २०४८ को दफा १३ (२) अन्तर्गतको हदम्यादभित्रै प्रस्तुत मुद्दा दायर गरेको मान्नुपर्ने हुन्छ 

            प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदी पटकपटक एन.सि.सि.एन. को महाप्रवन्धक, आयल निगमको कार्यकारी निर्देशक र मुद्दा दायर हुँदाका अवस्थासम्म नेपाल वायुसेवा निगमको कार्यकारी अध्यक्ष पदमा रही काम गरेको कुरा निजले स्वीकार गरेको र भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १४ क र हालको भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २४ मा सार्वजनिक संस्थाको प्रमुख, महाप्रवन्धक वा सो सरहको पदाधिकारीले भ्रष्टाचारको कसूर गरेको ठहरेमा निजलाई त्यस्तो कसूरमा हुने सजायमा थप सजाय हुने व्यवस्था भएकोले निज विशेष जिम्मेवारीको महाप्रवन्धक, कार्यकारी निर्देशक र कार्यकारी अध्यक्ष रहेको अवस्थामा थप सजाय हुन सक्दैन भन्न मिलेन 

प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदी राष्ट्रसेवकको रुपमा सार्वजनिक पदमा वहाल रहेको अवधिमा निजले आर्जन गरी आफू र आफ्ना एकाघर सगोलका परिवार अन्य प्रतिवादीहरूका नाउँमा रहेभएको आर्जन गर्दाको अवस्थाको मूल्यअनुसार रु.५२,२८,२९१। को घरजग्गा, बैंक मौज्दात र नगद गरी रु.१६,४५,६७३।३७, शेयर लगानी रु.६५,००,०००।, रु.३,४५,०००। को मारुती गाडी, रु.३,२३,८५९।२१ का सुनका गहना, छोरा छोरीलाई विदेशमा पढाउदाको खर्च रु.२६,९४,२४०। र लुकाए छिपाएको रु.९०,७१,०९४।४० समेत गरी (बढेबढाएको बाहेक) जम्मा रु.२,५८,०८,१५७।९८ को चलअचल सम्पत्ति आर्जन गरेको देखिन्छ भने सोही अवधिमा प्रतिवादीको तलवभत्ता, कृषि, कमला कार्पेटलगायत पैतृक स्रोत समेतबाट मौद्रीक आय रु.६३,६०,३४२।०४ र पेवा दाइजो, दान दक्षिणा एवं बकसबाट रु.३,६८,१८९।६९ गरी जम्मा रु.६७,२८,५३१।७३ सम्मको स्रोत पुष्टि हुन आउछ । त्यसैले प्रतिवादीले कुल आर्जन गरेको सम्पत्तिको विगो रु.२,५८,०८,१५७।९८ बाट स्रोत खुलेको सम्पत्तिको विगो रु.६७,२८,५३१।७३ कटाउदा बाँकी विगो रु.१,९०,७९,६२६।२५ को सम्पत्तिको स्रोत पुष्टि भएको पाइदैन 

भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(२) र दफा ४७ ले स्रोत नखुलेको सम्पत्ति र त्यसबाट बढेबढाएको सम्पत्ति समेत जफत हुने व्यवस्था गरेको पाइन्छ । आरोप पत्रमा प्रतिवादी आशा चतुर्वेदीका नाउँको काठमाडौं चावहिलको कि.नं.५० को जग्गा, रामाज्ञा चतुर्वेदीका नाउँको राष्ट्रिय वाणिज्य बैक मुख्य शाखा र हिमालयन बैंकको खाताको मौज्दात रु.२,२६,७०७।९० र अभिषेक तथा अदिती चतुर्वेदीलाई भारतमा पढाउदाको खर्च रु.९,९०,४००। लाई स्रोत खुलेको सम्पत्ति मानेको छ । सो वाहेक प्रतिवादीहरूका नाउँको बाँकी चल अचल सम्पत्ति, छोरा रितेश चतुर्वेदीलाई अमेरिकामा पढाउदाको खर्च र लुकाए छिपाएको रकममध्ये स्रोत खुलेको र नखुलेको अलगअलग नछुट्याई स्रोत खुलेको र नखुलेको सम्पत्तिको विगोसम्म छुट्याई दावी गरेको देखिन्छ 

प्रतिवादीहरूका नाउँमा रहेको सम्पत्तिमध्ये स्रोत खुलेको सम्पत्ति कुन हो र नखुलेको सम्पत्ति कुन हो भनी छुटयाउने निश्चित आधार नभएको अवस्थामा न्यायिक विवेकको आधारमा छुट्याउनु पर्ने हुन आउँछ । सम्पत्ति आर्जन गर्दाको अवस्थामा देखिएको वैध आयस्रोत, वैध आयस्रोत बाट आर्जन हुन सक्ने सम्पत्तिको किसिम, प्रकृति, त्यसको आवश्यकता र मात्रा एवं खर्चको प्रकार समेतलाई दृष्टिगत गरी न्यायिक विवेकको आधारमा छुट्याउदा स्रोत पुष्टि भएको मौद्रिक आयतर्फ प्रतिवादी आशा चतुर्वेदीको नाउँको काठमाडौं महानगर पालिका वडा न. ७(ग) कि.नं.५०को रु.१०,३०,०००। को घरजग्गा, निजकै नाउँको भैरहवा नगरपालिका वडा नं. ८(क) कि.नं.१६३६ को रु.३५,०००। जग्गा, चितवन कल्याणपुर गाउविकास समिति वडा नं. ३ को कि.नं.८६० र ८६२ को जग्गामध्ये चार भागको एक भागले हुने रु.१,६५,६२५। को जग्गा, निजैका नाउँको नेपाल बैक लि.काठमाडौं अफीसको खाता नं. ८४५२१५० को मौज्दात रकम रु.६८,०७६।४० मध्ये रु.२८,८३५।१४, प्रतिवादी रितेश चतुर्वेदीका नाउँको पर्सा श्रीपुर गाउँ विकास समिति वडा नं.६ को कि.नं.८१४, ८१७, ९१० र ९११ को रु.९,२१,९३४। का घरजग्गा, प्रतिवादी अदिती चतुर्वेदीका नाउँको वा २ च ५२७६ को रु.३,४५,०००। को मारुती गाडी, प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीका नाउँको राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक मुख्य शाखा र हिमालयन बैंकको खाताको मौज्दात रु.२,२६,७०७।९०, निजैका नाउँको नेपाल मेडिकल कलेज काडमाडौंको रु.३०,००,०००। को शेयरमध्ये रु.३,००,०००। को शेयर कित्ता ३०००, निजैका नाउँको शिखर पेन्टस् प्रा.लि.काठमाडौंको रु.५,००,०००। को शेयर, प्रतिवादीको घरबाट वरामद भएको नगद रु.१,१३,०००।, प्रतिवादी अभिषेक, अदिती र रितेश चतुर्वेदीलाई अमेरिका तथा भारतमा पढाउँदाको खर्च रु.२६,९४,२४०। समेत गरी जम्मा रु.६३,६०,३४२।०४ को र पेवा दाइजो, दान दक्षिणा एवं बकसतर्फ बैकको लकरबाट वरामद भएका रु.३,२३,८५९।२१ का सुनका गहना, प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीका नाउँको पर्सा सिर्सिया ७ को कि.नं.२१७, पर्सा वैरियाबिर्ता ७ को कि.नं.३५५ र ३५६ को गरी रु.२१,३००। को जग्गा र प्रतिवादी अदिती चतुर्वेदीका नाउँको एभरेष्ट बैंक न्यूरोडको खाता नं ०२७६७ को मौज्दात रु.१०,२३,०३०।४८ मध्ये रु.२३,०३०।४८ समेत गरी कुल जम्मा रु.६७,२८,५३१।७३ र सोबाट बढेबढाएको सम्पत्तिको सम्म स्रोत पुष्टि भएको देखिन्छ 

सो वाहेकका प्रतिवादी अदिती चतुर्वेदीका नाउँको पर्सा नौतन गा.वि.स वडा नं.६ को कि.नं. १६१ को जग्गा, प्रतिवादी रितेश चतुर्वेदीका नाउँको का.म.पा वडा नं.३५ को कि.नं.६५को जग्गा र वडा नं.७ को कि.नं. ७९१को जग्गामध्ये निजको आधा भाग हिस्साको जग्गा, निजकै नाउँको पर्सा वहुअर्वाभाठा गा.वि.स वडा नं.७ को किंनं १३० को जग्गा, प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीका नाउँको पर्सा श्रीपुर गा.वि.स. वडा नं.६ को कि.नं.९०१ र ९०२ को जग्गा, पर्सा सिर्सिया गा.वि.स.वडा नं.१ को कि.नं.४१२ को जग्गा, सोही गा.वि.स. वडा नं.७ को कि.नं.२१६ को जग्गा र काठमाडौं सुन्ताखान वालुवा गा.वि.स वडा नं.६(क) कि.नं.२ को जग्गा मध्ये निजको भाग हिस्साको ४ भागको १ भाग जग्गा, पर्सा रामगडवा गा.वि.स वडा नं.४ को कि.नं.३२, ७१९, ७२० र वडा नं.७ को कि.नं.११० र पर्सा श्रीपुर गा.वि.स. वडा नं.६ को कि.नं.७४१ को जग्गा, काठमाडौं का.म. पा. वडा नं.३५ को कि.नं.५१ र ६४ को जग्गा मध्ये निजको भाग हिस्साको आधा जग्गा, पर्सा वहुअर्वा भाठा गा.वि.स वडा नं.७ को कि.नं.५६० को जग्गा, मकवानपुर हेटौडा नगरपालिकाको वडा नं.९ को कि.नं.४७७ र १०५१ को जग्गा, पर्सा वैरियाबिर्ता वडा नं.७ को कि.नं.२१७ को जग्गा, प्रतिवादी अभिषेक चतुर्वेदीका नाउँको काठमाडौं धापासी गा.वि.स वडा नं.८(क) को किनै ८७०, ८७५, ८७३ र ८६७ को जग्गा, चितवन भरतपुर नगरपालिका वडा नं.६ को कि.नं.३६९ को जग्गा, प्रतिवादी आशा चतुर्वेदीका नाउँको काठमाडौं चपलि भद्रकाली गा.वि.स वडा नं ५(ख) को कि.नं.४४२ र ४४६ को जग्गा, पर्सा वहुअरी गा.वि.स वडा नं.२ को कि.नं.२११ र २१२ को जग्गा, पर्सा रामगडवा गा.वि.स वडान ४ को कि.नं.६२८ को जग्गा, पर्सा सिर्सिया गा.वि.स वडा नं.१ को कि.नं.३१९ को जग्गा र पर्सा वहुअरी गा.वि.स वाड नं. २ को कि.नं.२१३ को जग्गा, प्रतिवादी अभिषेक चतुर्वेदीका नाउँको ओम हस्पीटलको रु.३०,००,०००। को ३०,०००। कित्ता शेयर, प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीका नाउँको नेपाल मेडिकल कलेज काठमाडौंको रु.३०,००,०००। को ३०,०००। कित्ता शेयरमध्ये रु.२७,००,०००। को २७,००० कित्ता शेयर, प्रतिवादी अदिती चतुर्वेदीका नाउँको एभरेष्ट बैंक न्यूरोडको खाता नं. ०२७६७ को मौज्दात रु.१०,२३,०३०।४८ मध्ये रु.१०,००,०००। ,प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीका नाउँको नेपाल एस.बि.आई. बैकको खाता नं.०१५३१००१९१६ को मौज्दात रु.५७,६६१।६५ र नेपाल बैंक लिमिटेड धर्मपथको खातानं ६५८१८ को मैज्दात रु.३२,१२७।३४, प्रतिवादी आशा चतुर्वेदीका नाउँको नेपाल बैक लिमिटेड काठमाडौं अफीसको खाता नं. ८४५२१५० को मौज्दात रु.६८,०७६।४० मध्ये रु.३९,२४१।२६, निजकै नाउँको हिमालयन बैंक वीरगञ्जको खाता नं. १३१४०व को मौज्दात रु.७४,९६१।३६, प्रतिवादी अभिषेक चतुर्वेदीका नाउँको कृषि विकास बैक चावहिलको खाता नं. २७२७१६ को मौज्दात रु.५०,१०८।२४, भारतीय बैकहरूबाट झिकी लुकाई छिपाई राखेको रु.९०,७१,०९४।४० समेत गरी जम्मा विगो रु.१,९०,७९,६२६।२५ को र सोबाट बढेबढाएको सम्पत्तिको स्रोत पुष्टि गर्न सकेको पाइएन 

अतः उल्लिखित आधार कारण र मिसिल संलग्न सबूद प्रमाणहरूबाट प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीले राष्ट्रसेवकको रुपमा सार्वजनिक पद धारण गरेको अवधिमा आर्जन गरी आफ्नो र आफ्ना श्रीमती तथा छोराछोरीका नाउँमा राखेको आरोप पत्रमा उल्लिखित सम्पूर्ण चल अचल सम्पत्ति निजले आर्जन गरेको समयको मूल्यका आधारमा हुन आउने जम्मा रु.२,५८,०८,१५७।९८ को चल अचल सम्पत्तिमध्ये जम्मा रु.६७,२८,५३१।७३ को मात्र स्रोत खुलेको पुष्टि हुन आएको हुँदा सो बाहेक स्रोत खुलेको पुष्टि हुन नसकेको रु.१,९०,७९,६२६।२५ को चल अचल सम्पत्ति आरोप पत्र माग दावीबमोजिम प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीले गैरकानूनी रुपमा आर्जन गरी भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) अन्तर्गतको कसूर गरेको ठहर्छ । सो ठहर्नाले स्रोत खुलेको पुष्टि हुन आएको उपरोक्तबमोजिमको चल अचल सम्पत्ति बाहेक स्रोत पुष्टि हुन नसकेको भनी माथि विश्लेषण गरिएका चल अचल सम्पत्ति, भारत स्थित एस.बि.आई. बैंक र यूनाइटेड बैंक अफ इन्डियामा खोलिएका खाताहरूमा जम्मा भै पछि खाता बन्द गरी लुकाए छिपाएको जम्मा रु.९०,७१,०९४।४० समेतको चल अचल सम्पत्ति र सोबाट बढे वढाएको सम्पत्ति समेत भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(२) तथा दफा ४७ बमोजिम जफत हुन्छ । साथै निज प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीलाई भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(२) अनुसार विगोबमोजिम रु.१,९०,७९,६२६।२५ जरीवाना र १ वर्ष कैद तथा उक्त ऐनको दफा २४ बमोजिम १ वर्ष थप कैद समेत जम्मा २ वर्ष कैद हुन्छ । कानूनबमोजिम जफत हुने गैरकानूनी रुपमा आर्जन गरेको सम्पत्तिमध्ये विदेश भारतस्थित बैंकहरूमा राखेको रु.९०,७१,०९४।४० र सोबाट बढेबढाएको (ब्याज) रु.२०,५४,२६७।२० समेत जम्मा रु.१,११,२५,३६१।६० बैंकबाट निकाली लुकाई छिपाइ राखेको पुष्टि भएको हुँदा सो रकम प्रतिवादीको स्रोत खुलेको अन्य सम्पत्ति समेतबाट कानूनबमोजिम गरी भराउने ठहर्छ भन्ने समेत व्यहोराको विशेष अदालत काठमाडौंको मिति २०६१।१०।८ को फैसला 

 

वादी पक्षको पुनरावेदनपत्र

विगोको अङ्क कायम गर्ने सम्बन्धमा :

विशेष अदालतले सम्पत्ति आर्जन गर्दाको समयको मूल्यलाई आधार मानी विगो कायम गरेको मिलेको छैन । किनभने गैरकानूनी आर्जनको सम्पत्ति र सोबाट बढेबढाएको सम्पत्ति जफत हुने ऐनको प्रावधान रहेको र आर्जन गर्दाको मूल्यलाई मात्र विगो मान्दा बढेबढाएको सानो अंशबाटमात्र जरीवाना तिर्न पुग्ने भै गैरकानूनी आर्जनको बिगोको परिमाण बराबर दण्ड गर्ने कानूनको उद्देश्य पराजीत हुने हुँदा हालको मूल्यलाई कायम गर्नु कानूनसंगत हुन जान्छ त्यसैले हालको मूल्यलाई आधार मानी विगो कायम गरी तदनुकूल सजाय गरिपाऊँ 

           

खेतिपातिबाट हुने आय गणना सम्बन्धमा :

आफू र आफ्नो परिवार कृषि कार्यमा नरहेको, प्रतिवादीले मोही नभएको जग्गाबाट मोहीबाट प्राप्त गर्न सक्ने आयको दोब्बर मुख्य बालीबापत र हिँउदे बालीबापत थप आय समेत प्राप्त गर्नसक्ने अनुमान गरी कृषि आयको अङ्क कायम गरेको, त्यस्तै बगैंचा, माछा पोखरीको वार्षिक आय भनी कायम गरेको अङ्क तर्कसंगत नभै अनुमानका आधारमा कायम गरिएको छ । भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० अन्तर्गतको कसूर सम्बन्धी मुद्दामा प्रतिवादीको बैध आय र निजको सम्पूर्ण सम्पत्तिको बीचको अन्तरलाई आरोप पत्रमा स्पष्ट पारिएको अवस्थामा प्रतिवादीले पुष्टि गर्नुपर्नेमा अदालतले स्वयंले अनुमान गरी आय कायम गरेको त्रुटिपूर्ण हुँदा सो बदर गरिपाऊँ 

 

सगोलमा रहँदाको कृषि आय सम्बन्धमा :

अंशबण्डा हुनुअघि सगोल परिवारले खर्च गरी बचाएको चल अचल सम्पत्ति अंशबण्डा हुँदा सो आय समेत निजको भाग बण्डामा परी सकेको मान्नु कानूनसम्मत र व्यवहारसम्मत कुरा हो । तर विषेश अदालतले २०३८ सालअघिको कृषि उब्जनीको दर भाउ समेत २०३८ को सरह अनुमान गरी सगोलमा रहँदाको आय प्रतिवादीले पृथक रुपमा प्राप्त गरेको भनी आयमा समावेश गरेको सम्पूर्ण परिवारको व्यवहार र अंशबण्डाको कानूनी आधारलाई उल्लघंन गरी त्रुटिपूर्ण फैसला गरेकोले बदर गरिपाऊँ 

 

बैध आय आर्जन र सम्पत्तिको सम्बन्धमा :

प्रतिवादीले बिभिन्न पदमा काम गर्दाको अवधिमा आर्जन गरेको रकम र सोही अवधिमा आर्जन गरेको सम्पत्तिसँग तुलना गरी आरोप पत्रमा स्रोत खुले नखुलेको यकीन विश्लेषण गरी छुट्याएकोमा अदालतले प्रतिवादीको समग्र अवधिको आयस्रोतको अङ्क कायम गरी गोमलटोल किसिमबाट आयस्रोत पुष्टि भएको भनी ठहर गरेको तथ्यगत विष्लेषणबाट पुष्टि हुन नसकेको हुँदा आरोप पत्रमा उल्लेख गरिएबमोजिमको सम्पत्तिलाई गैरकानूनी आर्जनको कायम गरिपाऊँ 

 

कमला कार्पेटको आय सम्बन्धमा :

जग्गा धितो राखी प्राप्त गरेको रकम कमला कार्पेटमा लगानी गरेकोमा धितो राखेको उक्त कि.नं. १६३६ को जग्गाको नै बैध स्रोत नखुलेको हुँदा अवैध आयको लगानीबाट बैध आय प्राप्त गरेको भन्न मिल्ने देखिदैन । त्यस्तै कर कार्यालयमा पेस भएका कागजातको आय अङ्क कमला कार्पेटले घोषणसम्म गरेको भएपनि सो आय कहिले र कुन तरिकाबाट प्राप्त भएको भन्ने प्रमाण नभएको अवस्थामा प्रतिवादीले पूरा गर्न नसकेको दायित्व स्वयं अदालतले पूर्ती गर्न मिल्दैन । त्यसैले कमला कार्पेटको आय कानूनसम्मत नहुनाले बदर गरिपाऊँ 

 

दाजुभाइबाट बकसपत्रको लिखत बनाई प्राप्त गरेको जग्गा सम्बन्धमा :

रामाज्ञा चतुर्वेदी सरकारी संस्थानको उच्च ओहदामा रही आर्थिक र शैक्षिक स्थितिमा समेत सम्पन्न रहेको अवस्थामा त्यस्तो आर्थिक सम्पन्नता नभएका दाजुभाइले दान बकस दिनुको कारण नभएकोले सो सम्पत्ति खरीद गरेको हो । त्यसैले आरोप पत्रको तालिका नं. १३ को क्र.सं. १२, १३ मा उल्लेख भएको. कि. नं. २१७, ३५५, ३५६ का जग्गा बिना मूल्य प्राप्त गरेको भन्ने ठहरको तार्किक र कानूनी आधार समेत उल्लेख छैन । यस्तो ब्यवहारलाई मान्यता दिने हो भने गैरकानूनी आर्जनलाई बैध देखाउने प्रबृति वढ्न सक्छ । त्यसैले सो त्रुटिपूर्ण फैसला बदर गरी दावीबमोजिम गरिपाऊँ 

 

जग्गाको खरीद मूल्य सम्बन्धमा :

गैरकानूनी आयबाट सम्पत्ति खरीद गर्नेले आफ्नो बैधानिक आयले पुष्टि हुन सक्नेसम्म वा न्यूनतम् रकममात्र थैली राखी लिखत तयार गर्ने गर्दछ । सो गरेर लिखत पारीत गर्दा लाग्ने दस्तूर बढी तिर्नुपर्ने तथा आयस्रोत पुष्टि गर्नुपर्ने दुवै दायित्वबाट बच्ने उद्देश्य राखिएको हुन्छ । सम्पत्ति खरीद गर्दा वा खरीद गर्नुभन्दा निकट पहिले ठूलो परिमाणमा रकम बैंकबाट झिकिएको र सम्पत्ति खरीद गरेपछि वा अघि सो रकम अन्यत्र प्रयोग भएको पुष्टि नभएको अवस्था हुँदा बैंकबाट झिकिएको रकम त्यस्तो सम्पत्ति खरीद गर्न प्रयोग गरिएको मान्नु पर्ने भई बैंकबाट झिकिएको रकम नै अवैध हुँदा लिखत मूल्यलाई अकाट्य मान्न मिल्दैन । त्यसैले आरोप पत्रको तालिका नं. १३ को क्रं.सं १३, २२, २३, र २७ मा उल्लेख गरिएका जग्गाको मूल्य बढि कायम गर्नुपर्नेमा घटी कायम गरेको त्रुटिपूर्ण छ 

 

लकरमा पाइएका गहनाका सम्बन्धमा :

प्रतिवादीको घरबाट बरामद भएको २० तोला बराबरका सुनका गहना दाइजो पेवाको हुन सक्ने भनी निजकै जिम्मा दिइसकेको अवस्थामा लकरमा पाइएको रु.३,२३,८६९।२१ मूल्यका गहनालाई बिना आधार बैध सम्पत्तिमा समावेश गर्ने गरेको फैसला त्रुटिपूर्ण हुँदा बदर गरी ति गहनालाई माग दावीबमोजिम स्रोत नखुलेको गैरकानूनी आर्जनको कायम गरी वादी दावीबमोजिम गरिपाऊँ 

 

प्रत्यक्ष त्रुटि गरिएको सम्बन्धमा :

आशा चतुर्वेदीका नामको काठमाडौं ७ ग. कि.नं. ५० को जग्गासम्मलाई स्रोत खुलेको मानी अन्य चल अचल सम्पत्ति अबैध आर्जनको भनी माग दावीमा स्पष्ट हुँदाहुँदै फैसलामा काठमाडौंको उक्त जग्गामा बनेको घर र प्र. रितेशका नामको पर्सा श्रीपुरको कि. नं. ८१४ र ८१७ को घर जग्गा र निजकै नामको ऐ.कि.नं. ९१० र ९११ को जग्गालाई स्रोत खुलेको सम्पत्ति भनी आरोप पत्र दायर भएको भन्ने उल्लेख गरी तथ्यगत प्रत्यक्ष त्रुटि गरी भएको फैसला आफैँमा त्रुटिपूर्ण छ । त्यस्तै बैंकमा रहेका अन्य नगद मौज्दातको स्रोत पुष्टि नभएको अवस्थामा अनुमानका आधारमा बैध स्रोत मानिएको हुँदा सो त्रुटिपूर्ण भै बदरभागी छ 

अतः विशेष अदालतबाट २०६१।१०।८ मा भएको फैसलाउपरोक्त कारणबाट त्रुटिपूर्ण हुँदा उक्त फैसला बदर गरी आरोप पत्रमा उल्लेख गरिएबमोजिम प्रतिवादीहरूलाई अभियोग माग दावीअनुसार सजाय गरी गैरकानूनी आर्जनको सम्पत्ति जफत गरीपाऊँ भन्ने समेत व्यहोराको वादी नेपाल सरकारको तर्फबाट पर्न आएको पुनरावेदनपत्र 

 

प्रतिवादी आशा चतुर्वेदीको पुनरावेदन पत्र

कानूनी प्रश्नः

संयुक्त राज्य अमेरिकामा अध्ययनरत प्रतिवादी रितेश चतुर्वेदी भनी आरोप पत्रमै उल्लेख भएको र बिदेशमा रहेको व्यक्तिलाई ३० दिन सम्मको म्याद पठाउनु पर्नेमा १५ दिने म्याद पठाई तामेल गरेको हुँदा उक्त समाव्हान विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा १०(१) को प्रतिकूल रहेको छ । कानूनबमोजिमको म्याद तामेल नभएको कारणले विशेष अदालत काठमाडौंबाट भएको प्रस्तुत फैसलाअनुसार छोरा प्र. रितेश चतुर्वेदीका नामको सम्पत्ति जफत गर्ने गरी भएको फैसला बदरभागी छ 

साविक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ लाई प्रचलित भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा ६५(२) ले खारेज गरेको छ । खारेज भैसकेको ऐनको कसूरमा सोही ऐनको सजायको मागदावी लिइएको आरोप पत्र कानून व्याख्या सम्बन्धी ऐन, २०१० को दफा ४(ङ) एवं नेकाप २०२९, नि.नं.७११, पृ.३८५ मा प्रकाशित श्री ५ को सरकार विरुद्ध बेदप्रसाद लोहनी समेतको मुद्दामा प्रतिपादित नजीर सिद्धान्त समेतको विपरीत प्रस्तुत मुद्दा चल्न नसक्नेमा मुद्दा चली पश्चातदर्शी असर दिई भएको फैसला कानूनी सिद्धान्तको विपरीत रहेको हुँदा उक्त फैसला खारेज गरिपाऊँ 

विशेष अदालतले सार्वजनिक पदधारण गर्ने मुख्य प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीको हकमा आकृष्ट हुने आर्जन भएको सम्पत्तिको वैध स्रोत प्रमाणित गर्न नसके अवैध आर्जन अनुमान गर्नेप्रमाणको भारको सिद्धान्त निजको परिवार म समेतका सबै सदस्यका हकमा लागू हुने होइन । म समेतका प्रतिवादीहरूको हक भोग तथा नाउँमा रहेका अंशबण्डाका १८ नं. बमोजिम निजी सम्पत्तिको वैधता कानूनले स्वतः अनुमान गर्ने भएकाले ती सम्पत्तिहरू मुख्य प्रतिवादीको अवैध सम्पत्तिबाट आर्जन भएको भनी वादी पक्षले प्रमाणित गर्न सकेको छैन । यसरी मुलुकी ऐन अंशबण्डाको १८ नं., स्त्री अंशधनको १।५ नं., दान बकसको १ नं. समेतको सम्पत्तिसम्बन्धी नेपालको प्रचलित कानूनी व्यवस्था, सिद्धान्त, स्थापित परम्परा एवं मान्यता समेतको विपरीत विशेष अदालतले फैसला गरेको हुँदा बदर गरिपाऊँ 

त्यस्तै भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ लागू हुँदाका बखत (२०५९।३।४ सम्म) म समेतका परिवारका सदस्यहरूको निजी आर्जनको सम्पत्ति तथा हाम्रो अंश हक लाग्ने सगोलको आर्जनको सम्बन्धमा गैर राष्ट्रसेवकको हैसियतले हाम्रो हकमा उक्त ऐनको दफा १५ लागू गर्न मिल्दैन । त्यसरी मिति २०५९।३।५ देखि लागू भएको भ्र.नि ऐन, २०५९ को दफा २० को कानूनी व्यवस्था सो मितिअघिको म समेतको निजी आर्जनको सम्पत्तिको हकमा अतीतप्रभावी कानूनको रुपमा समेत आकृष्ट हुन सक्दैन 

दाइजो (तिलक) र सोबाट आर्जित जग्गा बिक्रीबाट प्राप्त आयको सन्दर्भमा :

म पुनरावेदकले आयोग तथा अदालतमा बयान गर्दा विवाहको बेला पाएको दाइजो (तिलक) भा.रु.२ लाख २५ हजारमध्ये बाँकी रहेको भा.रु.१,२५,०००।को हुने रु.१,७३,७५०।लाई विशेष अदालतले स्वीकार गरी स्रोत खुलेको सम्पत्तिमा गणना गरेको छ । २०३२ सालमा पाएको दाइजो (तिलक) को रकममध्ये बाँकी १,७३,७५०।लाई २०३३ सालदेखि नै बैंकमा लगानी गरी तत्काल समदर ७ प्रतिशतले ब्याज प्राप्त गरी बढेबढाएका स्रोत समेतबाट नेपालगञ्ज ८ ख को कि.नं.३३७ र ३३९, काठमाडौं ७ को कि.नं. ५०, भैरहवा ८(क) को कि.नं. १६३६, श्रीपुर ८ को कि.नं. ५१४,५१५ जग्गा खरीद गरेकोमा नेपालगञ्जको कि.नं. ३३७, ३३९ चावहिलको कि.नं. ५० र भैरहवाको १६३६ को जग्गालाई विशेष अदालतले मान्यता दिएको तर सोही दाइजोको स्रोतबाट नै खरीद गरेको श्रीपुर ८ को कि.नं. ५१४ र ५१५ तथा कृषिजन्य आयबाट खरीद भएको श्रीपुर ८ को कि.नं. ४९१ को जग्गालाई आयस्रोत नखुलेको सम्पत्ति भनी सो बिक्रीबाट आएको रकमलाई बैध आयको मान्यता दिएको छैन । तसर्थ श्रीपुरको कि.नं.५१४,५१५ र ४९१ का जग्गाहरू बिक्रीबाट प्राप्त रु.१,४२,५००।र नेपालगञ्जको कि.नं. ३३७ र ३३९ को बिक्रीबाट प्राप्त रु.१,८६,०००।मध्येबाट १,६८,०००।मात्र स्रोतमा लिइएकोले छूट हुन गएको रु.१८,०००।समेत रु.१,६०,५००।लाई बैध आयस्रोतमा समावेश गरिपाऊँ 

टिकाटालो दान दक्षिणाको सन्दर्भमा :

सामाजिक परम्परा रीतिअनुरूप मैले बाल्यकालदेखि नै माइतीतर्फबाट पाएको स्त्री धन, दान दक्षिणा, टिकाटालो, ब्रतवन्ध, विवाह समारोहमा पाएको बक्सिस भा.रु.१,१५,००० को हुने रु.१,५९,८५० र विवाहपश्चात् माइती तथा ससुरालीतर्फबाट पाएको बक्सिस रु.४३,०००।समेत रु.२,०२,८५०।लाई २०३३ सालदेखि नै २५ प्रतिशत ब्याजदरमा गाउँघरमा लगानी गरी सो बाट बढेबढाएको तालिका अनुसारको रु.२२,१९,१५६।पुनरावेदिकाको निजी वैध आम्दानी भएकोलाई बिना कुनै वस्तुनिष्ट आधार प्रमाण मेरो आयमा नलिई केवल रु.१,५०,०००।सम्म दान दक्षिणाको रकम कायम गरी सो रकमबाट गहना खरीद गरेको अनुमान गरी २०३२ सालमा मैले विवाहमा पाएको र २०५२ सालमा सासूले दिनु भएको हाल रु.३,२३,८५९।३१ का गहनाहरूलाई दान दक्षिणाको भनी आयमा कायम गरेको छैन । सो गहना दाइजो तथा आमाबाट प्राप्त भएको भन्ने तथ्य पति रामाज्ञाले सम्पत्ति जाँचबुझ आयोगमा २०५९।१।२६ मा दिएको विवरण र मेरा साक्षीहरूले अदालतमा गरेको बकपत्र समेतले प्रमाणित गरेको छ । तसर्थ विशेष अदालतले टिकाटालो, दान दक्षिणाको रकम र सोबाट बढेबढाएको रु.२२,१९,१५६।रकममध्ये मात्र रु.१,५०,०००।मानी अमान्य गरेको रु.२०,६९,१५६।लाई समेत वैध आयमा समावेश गरिपाऊँ 

 

जग्गा भाडाको सन्दर्भमा :

म पुनरावेदकले जिकीर लिएका सबै जग्गाहरू बैध आर्जनबाट आर्जित गरेका र कानूनबमोजिम बकसमा पाएका जग्गाहरू मैले करारनामा गरी जग्गा भाडामा दिएको र भाडाबापत पाएको आम्दानी रु.५,४३,६००।रहेकोमा नेपालगञ्जको कि.नं.३३७ र ३३९ र भैरहवाको कि.नं. १६३६ को भाडामा दिएको जग्गाको विशेष अदालतले क्रमशः रु.८,६९४।र १८,९४८।६० कृषि आय कायम गरेको छ । ब्यापारिक प्रयोजन तथा व्यवसायिक तरकारी खेती गर्नको लागि जग्गाहरू भाडामा दिएको र करारबमोजिम रकम प्राप्त गरेको अवस्थामा विशेष अदालतले आफूखुशी कृषि आयस्ता कायम गरेको त्रुटिपूर्ण हुँदा जग्गा भाडा बापतको पूरै आय रु.५,४३,६००।पुनरावेदकको आयस्रोतमा गणना गरिपाऊँ 

 

काठमाडौं चावहिलको घर भाडा सम्बन्धमा :

 मेरो नामको चावहिलको घर प्रोफेसर सामर्थबहादुर सिंह र आइ.एन.जि.ओ.बाहिनी फाउन्डेशनलाई भाडामा दिएबापत घर भाडा रु.२,६६,२५०।प्राप्त गरेकोमा विशेष अदालतले रु.१,२६,००० लाई मात्र मान्यता दिएको छ । बाहिनी फाउन्डेशनलाई करार गरी दिएको भाडा बापत प्राप्त रकमको कर कार्यालय क्षेत्र नं. १ मा १५ प्रतिशत कर बुझाएको अवस्थामा समेत मान्यता नदिएको हुँदा उक्त आइ.एन.जि.ओ. बाट प्राप्त घर भाडा बापतको रु.१,४०,२५०। लाई समेत घरभाडाको आयस्रोतमा समावेश गरिपाऊँ 

 

कमला कार्पेटको आयस्रोत र सोबाट आर्जित सम्पत्तिको सन्दर्भमा :

कमला कार्पेटले आ.व. २०४५।४६ देखि २०५४।५५ सम्म जम्मा रु.१,३४,१५,१४६।६३ वास्तविक आय गरेको लेखा परीक्षण भएको वासलात बाट पुष्टि भएको छ । सो मुनाफा रकममध्येबाट र उद्योग बन्द हुँदा बाँकी रहेको पूँजी, मौज्दात गलैँचा र कारखानाको सेड, काठको तानहरू एवं अन्य मालसामान बिक्री समेतबाट आएको रकममध्येबाट अनुसूची क. मा उल्लिखित रु.३९,१७,४२६।विभिन्न मितिमा चेक तथा नगद समेतबाट मैले प्राप्त गरेकोमा विशेष अदालतले रु.१४,३६,४२२।६९ मात्र आय मानेको छ । तसर्थ मिसिल संलग्न अनुसूची १७ अनुसारको मुनाफा रकम रु.३९,१७,४२६।मा रु.१४,३६,४२२।घटाउँदा छूट भएको रु.२४,८१,००३।३१ समेत वैध आयमा समावेश गरिपाऊँ 

 

विशेष अदालतले कमला कार्पेटको व्यवसायबाट

(कमला कार्पेटकै नाउँको चितवन कल्याणपुरको कि.नं. ८६० र ८६२ बाहेक) मुनाफा प्राप्त गरेको भनेको छ । तर सो मुनाफा रकममध्येबाट रु.२,७४,९६०।लगानी गरी खरीद गरेको का.जि.का.म.पा.वडा नं. ३५ को कि.नं.६५ र वडा नं. ७ (ख) को कि.नं. ७९१, सुन्ताखाना वालुवा ६ को कि.नं. २ तथा पर्सा बहुअर्वा भाठा ७ को कि.नं. ५६० को स्वतः स्रोत खुलेको सम्पत्ति कायम हुनेमा अवैध स्रोतबाट खरीद नभएको भनी त्रुटिपूर्ण फैसला गरेको छ । त्यसैले उक्त जग्गाको हुने मोल रु.२,७४,९६०।समेत स्रोत खुलेको सम्पत्तिमा समावेश गरिपाऊँ 

 

काठमाडौं चावहिलको घरको मूल्याङ्कन सम्बन्धमा :

चावहिलको घर २०४१।४२ सालमा रु.५,५०,०००।लागतमा निर्माण भएको र ०५७ सालमा आवश्यक सुधार तथा मर्मतमा ४ लाख खर्च भएकोले Maintenance ले Structural Addition लाई नजनाउँने भई १६ वर्ष पुरानो घरमा मर्मत सुधार आवश्यक हुँदा मर्मत सुधारको खर्चलाई जोडी कुल लागत कायम गर्न मिल्दैन । त्यसैले सोको वास्तविक मूल्य कायम गरिपाऊँ 

 

आमा चन्द्रावतीदेबीबाट बच्चाहरूको उच्च शिक्षाको लागि सहयोगस्वरुप प्राप्त रकमको सन्दर्भमा :

मेरी आमा चन्द्रावतीदेवीले आफ्ना नाति नातिनीहरूको (पुनरावेदकको छोराछोरी) उच्च शिक्षाको लागि पटकपटक २०५६ मंसिरदेखि २०५७ भदौसम्म भा.रु.७ लाखको हुने रु.१२ लाख मलाई दिनु भएको थियो । २०००।८।७ को शपथपत्र तथा मेरा साक्षीको बकपत्र समेतले सो तथ्य पुष्टि गरेको अवस्थामा मेरो आयमा नजोडेकोले उक्त रु.१२ लाख वैध आयस्रोतबाट प्राप्त सम्पत्तिमा समावेश गरिपाऊँ 

 

बैंक ब्याजबाट भएको आय सन्दर्भमा :

२०३३ सालदेखि २०४९ असोज मसान्तसम्मको अवधिमा मेरो विभिन्न वैध आयस्रोत दाइजो (तिलक) दान दक्षिणा, दाइजो पेवा, कृषिजन्य आय, घरभाडा जग्गा भाडा, कमला कार्पेटबाट प्राप्त रकम, जग्गा बिक्री, माता चन्द्रावतीबाट उच्च शिक्षाको लागि प्राप्त रकम, मेरो विभिन्न बैंकहरूमा रहेका बचत तथा मुद्दती खाताबाट प्राप्त ब्याज सम्बन्धित बैंकको स्टेटमेन्टमा आधारित संलग्न अनुसूचीको रु.२६,५२,६८१।०७ मध्ये रु.१६,६३,२१५।१८ ब्याज पुष्टि भैरहेको छ । २०३३ देखि २०४७ सम्मको आयस्रोतबाट बढेबढाएको आम्दानी विभिन्न बैंकमा लगानी भएको मिसिल संलग्न नगद प्रवाह (Cash flow) विवरण अनुसूची १८ बमोजिम सरदर ७ प्रतिशतका दरले रु.१,५४,१८७।८३ समेत प्राप्त भएकोले रु.१८,१७,४०३।०१ आय पुष्टि भएकोमा सोलाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिमा समावेश गरिपाऊँ 

 

सगोल परिवारको २३ विगाहा पैतृक जग्गाको कृषि आयमध्येबाट खरीद भएको जग्गाहरूको सन्दर्भमाः

विशेष अदालतले २०३३ देखि २०४५ सालसम्म सगोलको पैतृक जग्गाबाट कृषिजन्य आय आर्जन भएको मानेको अवस्था हुँदा सोही अवधिमा मेरा नाउँको कि.नं. ४९१ र ३१९ का जग्गा रु.९३,०००।मा खरीद भएको स्पष्ट प्रमाणित भएकोले उल्लिखित जग्गालाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिमा समावेश गरिपाऊँ 

 

बकसपत्रबाट प्राप्त सम्पत्तिको सन्दर्भमा :

मैले पर्सा बहुअरी २ को कि.नं. २११ र २१२ का जगगाहरू सम्बन्धित दातालाई रिझगुण गरेबापत दान बकससम्बन्धी कानूनबमोजिम मेरो निजी हकको सम्पत्तिको रुपमा प्राप्त गरेकी हुँ । यसरी कानूनबमोजिम प्राप्त गरेको बकसपत्रलाई मनोगत कथनको आधारमा खरीद बिक्री हो भनी ठहर गर्नु सर्वथा गैरकानूनी हुँदा बकसपत्रबाट प्राप्त जग्गा अंशबण्डाको १८ नं. बमोजिम मेरो निजी सम्पत्ति हो । बकसपत्रबाट प्राप्त सम्पत्तिलाई खरीदको अनुमान गर्न भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ समेतमा कुनै कानूनी व्यवस्था नभएको हुँदा उक्त फैसला त्रुटिपूर्ण छ 

 

UBI मा रहेको खाताको सन्दर्भमा :

युनाइटेड बैंक अफ इन्डियामा मेरो नामको खातामा भा.रु.१५,०१,०००।र छोरा अभिषेकको नाममा भा.रु.१४,६२,५००।समेत भा रु.२९,६३,५००।को हुने रु.४७,४१,६००।का सम्बन्धमा मूल प्रतिवादी पति रामाज्ञालाई कुनै जानकारी, सम्बन्ध र संलग्नता समेत नभएको भनी बयान गरेको र वादी स्वयंले पनि सो रकम नेपालबाट गएको भनी दावी लिएको छैन । उक्त रकम आमा चन्द्रावतीदेबीले २००२।४।६ मा शपथपत्रमार्फत् भा.रु.३० लाख म छोरी आशालाई दिई भारतकै UBI बैंकमा खाता खोली राखेको, पटकपटक पिताको उपचार समेतमा उक्त रकम झिकी खाता नै बन्द भैसकेको अवस्थामा अस्तित्वमा नरहेको ४७,४१,६००।को थप विगो भराउने र जरीवाना समेत गरेको फैसला गैरकानूनी एवं अन्यायपूर्ण हुँदा बदर गरिपाऊँ 

 

ने.बै.लि.को लकरबाट बरामद भएको गरगहनाका सन्दर्भमा

मलाई विवाहको बेलामा २ मार्च १९७६ (१९ फागुन २०३२) मा दिएको दाइजो नगद भा.रु.२,२५,०००।–, सुनका गहना ३७ तोला, चाँदीका गहना ३५ तोला प्राप्त भएको, बाबु जनार्दन मिश्रले गरिदिनुभएको १९७६ मार्च ४ को कबुलियतनामाबाट पुष्टि भएकोमा नगद भा.रु.२,२५,०००।मध्ये खर्च भै बाँकी भा.रु.१,२५,०००।को हुने रु.१,७३,७५०।लाई विशेष अदालतले स्रोत खुलेको सम्पत्तिमा समावेश गरी सोही लिखतमा उल्लिखित गर गहनालाई आय स्वीकार नगरी भएको फैसला वस्तुनिष्ठ नभई त्रुटिपूर्ण छ । त्यस्तै सासू यशोदादेवीले १७ तोला सुनका गहना ०५२ सालमा दिनु भएको थियो । ती गहनाहरूको बनावट डिजाइन समेतबाट पुरानो तथा स्वाभाविक परिमाणका रहेका छन् । ती गहनाहरू पतिको कुनै पनि आयबाट खरीद गरेको होइन । कुनै ठोस आधार र सबूद प्रमाण विना अनुमानको भरमा टिकाटालोको रकम रु.१,५०,०००।बाट खरीद गरिएको भनी विशेष अदालतबाट भएको फैसला सबूद प्रमाणको रोहमा बदरभागी रहेको छ 

 

बैंक खाताहरूको सम्बन्धमा :

            मेरा नामको ने.बै.लि. धर्मपथको खातामा रहेको रु.६८,०७६।४० को स्रोतमा कृषिजन्य आय, कमला कार्पेटको मुनाफा, अंशबण्डा हुँदा घरसारमा पाएको रकम, घरभाडा, फलफूल बिक्री, माछा बिक्री आदिको रकमलाई जम्मा गरेको भनेकोमा उल्लिखित स्रोतबाट आयआर्जन भएको भनी सैद्धान्तिक रुपमा मानेपछि उक्त रकममध्ये बिना कुनै मापदण्ड रु.३९,२४१।२६ मात्रै वैध मान्ने गरी फैसला भएकोले पूरै व्यालेन्स रु.६८,०७६।४० लाई वैध स्रोत कायम गरिपाऊँ । त्यस्तै हिमालयन बैंक वीरगञ्जको मेरो नामको खाताबाट झिकीएको रकम मध्ये रु.३५,०००।बाट खाता खोलिएकोमा सेन्टजेभियर्स स्कूलले भाडाबापत जम्मा गरेको रकम र ब्याज समेत गरी रु.७४,९६१।३६ रहेको बैंक स्टेटमेन्टबाट प्रमाणित भएकोमा अदालतले घर भाडाको स्रोत स्वीकार गरेको अवस्थामा सो स्रोतबाट आएको रकममध्ये ब्यालेन्स रहेको रु.७४,१०८।२४ लाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिमा समावेश गरिपाऊँ 

शेयर तथा जग्गा खरीदको सन्दर्भमा :

            कमलेश तिवारीबाट ऋण फिर्ता गरेको ७ लाखबाट नै मेरो नाउँको हिमालयन बैंक वीरगञ्जको खाता नं. ००७१०० मा २०५७।४।२ मा खाता खोलिएको तथ्य विशेष अदालतले स्वीकारेको छ । बाँकी रकम २०५५।१२।१० देखि २०५७।३।२९ सम्ममा पति रामाज्ञाका नाउँको ने.बै.लि.न्यूरोडको खाताबाट रु.१३,४०,०००।–, मेरा नाउँको सोही बैंकको खाताबाट रु.१३,६०,०००।–, मेरा नाउँको कृषि विकास बैंक चावहिलको खाताबाट १७,००,०००।तथा म र पतिका नाउँका विभिन्न बैंकहरूबाट झिकिएको रकम र कमला कार्पेटबाट प्राप्त रकम तथा छोरा रितेशले दिएको रकम समेत घरमा नगद जम्मा पार्दै राखेको रु.७९ लाख मध्येबाट बहुअरी २ को कि नं. २१३, चपली भद्रकालीको कि.नं.४४२ र ४४६ तथा रामगढवाको कि.नं. ६२८ का जग्गा खरीद गरेको र सोही अवधिमा छोरी अदितीका नाममा सेकेण्ड हेण्ड मारुती कार खरीद गरेको हो । पति रामाज्ञाको नाममा शिखर पेन्टसको शेयर खरीदको तथा छोरा रितेषलाई पढाई खर्च पठाएको समावेश छ । बाँकी रहेको रु.६२,९०,०००।मध्ये ६१,५०,०००।मैले नगदै ०५७।४।२ मा वीरगञ्ज हिमालयन बैंकमा जम्मा गरेको अनुसूची (ख) मा उल्लिखित विवरण तथा बैंक स्टेटमेन्टहरू तथा ०६१।९।२८ मा वहसनोट साथ पेश भएको ५४ पानाको नगद प्रवाह (Cash flow)अनुसूची १८ समेतबाट पुष्टि भई रहेको छ । तसर्थ अभिषेकका नामको ओम हस्पिटलको रु.३० लाखको शेयर सोही बैंकबाट झिकीएको बैध स्रोतबाट खरीद गरेको प्रमाणित रहेकाले उक्त शेयरलाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिमा समावेश गरिपाऊँ 

 

VDIS सम्बन्धमा :

मैले आर्थिक ऐन, २०५८ को दफा ४२(१), (२) र (३) बमोजिम कमला कार्पेट र घरभाडा आदि समेतबाट आर्जित सम्पत्तिलाई घोषणा गरी रु.१२ लाख कर तिरेको (रसिद मिसिल संलग्न छ) बाट जम्मा सम्पत्तिमध्ये १ करोड २० लाखको सम्पत्तिको स्रोत कुनै पनि प्रयोजनका लागि खोज्न उक्त दफा ४२ (३) को कानूनी व्यवस्थाले निषेध गरेको छ । यस्तो अवस्थामा त्यसरी घोषित सम्पत्तिको स्रोतको बारेमा राज्यको कुनै अंगबाट छानबीन गर्न प्रमाण ऐन, २०३१ को दफा ३४ र Doctrine of Promissory Estoppel समेतले नमिल्ने हुँदा उक्त १ करोड २० लाख बराबरको सम्पत्ति वैध रहेको स्पष्ट छ । यसको बावजूद उक्त UDIS योजनाको अवधि समाप्त भएको करीव ७ महिनापछि आएको भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ लाई सिरानी हाली अगावै भए गरेको काम क्रियालाई असर पार्न नसक्ने कानूनी सिद्धान्तको प्रतिकूल अन्यथा भनी भएको फैसला बदरभागी छ 

            अतः माथि उल्लिखित म पुनरावेदकले लिएको जिकीर र विवेचना तथा पेश गरेको सबूद प्रमाणको आधारमा मेरो दाइजो (तिलक) टीकोटालो, दान दक्षिणा, जग्गा भाडा, घरभाडा, जग्गा बिक्री, कमला कार्पेट, माता चन्द्रावतीबाट आएको सहयोग, विभिन्न बैंक खातामा रहेको लगानीबाट प्राप्त ब्याज आदिको स्रोतबाट प्राप्त कुल आय रु.१ करोड १५ लाख २२ हजार ८४ पैसा ९९ र सो आयबाट भएको खर्च रु.१ करोड १० लाख ७९ हजार ७ सय ६६ पैसा ७२ तथा बाँकी रहेको ब्यालेन्स रु.४,४२,३१८।८७ को विवरण अनुसूची (ग) आयव्यय विवरणमा पेश गरेकी छु 

            यसरी, सम्पत्तिको स्रोत तथा सम्पत्तिको योगफलबीच स्पष्ट रुपमा तादाम्यता रही आफूसँग रहेको सम्पत्तिको योगफलभन्दा आय बढी (सरप्लस) भएकोले आय र बचतबीच तादम्यता रहेको पुष्टि भइरहेको छ । तसर्थ स्रोत खुलेको र नखुलेको सम्पत्ति कुन कुन हो भनी छुट्याउने निश्चित् कानूनी आधार र न्यायिक मापदण्ड नभएको तथ्य स्वीकार गर्दै हचुवाको भरमा शुरु अदालतले मेरो र मेरा परिवारका सदस्य समेतको बयान, साक्षीहरूको बकपत्र र प्रमाणको रुपमा पेश गरिएका लिखत प्रमाणहरू तथा विभिन्न बैध स्रोतबाट पारीत खरीद गरिएको चल अचल सम्पत्तिको तथ्यगत सबूद प्रमाणको मूल्याङ्कन नगरी केवल अनुमानको भरमा केही चल अचल सम्पत्तिलाई अबैध ठहर गरिएकोले आफ्नो विविध स्रोतबाट आर्जन गरेको सम्पत्तिको विवरण उपरोक्तानुसार पेश गरिएकोमा बैध स्रोतबाट आर्जन गरेको सम्पत्ति विवरण माथि बिचार गरी वैयक्तिक सम्पत्तिको आय, आयस्रोत तथा कुल सम्पत्तिको हिसाव निर्धारणको मान्य एवं न्यायोचित मापदण्ड कायम गरी म पुनरावेदक एवं मेरा परिवारका सदस्यहरूको नामको सम्पूर्ण चलअचल सम्पत्ति बैध ठहराई मिति २०६१।१०।८ को फैसला बदर गरी गैरकानूनी आरोपबाट पूर्ण सफाइ पाऊँ भन्ने समेत व्यहोराको प्रतिवादी आशा चतुर्वेदीको पुनरावेदनपत्र 

 

प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीको पुनरावेदन जिकीर :

कानूनी प्रश्नहरूका सम्बन्धमाः

मुलुकी ऐन अंशबण्डाको १८ नं तथा स्त्री धनको ४ नं.ले निजी सम्पत्तिको अस्तित्वलाई कानूनी मान्यता एवं संरक्षण प्रदान गरेको अवस्थामा सार्वजनिक पद धारण गर्ने कर्मचारीहरूका हकमा लागू हुने अनुमानको सिद्धान्त स्वतः निजका गैर कर्मचारी परिवार सदस्यका हकमा लागू गर्ने गरी अदालतले कानून संशोधन गर्न मिल्दैन । वादी पक्षले निर्विवाद एवं स्वतन्त्र प्रमाणबाट गैरकर्मचारी परिवार सदस्यका नाममा रहेको सम्पत्ति सार्वजनिक पद धारण गर्ने कर्मचारी म पुनरावेदकको आर्जनको अवैध सम्पत्ति नै हो भनी निश्चित् सबूद प्रमाण पेश गरी प्रमाणित गर्न सक्नुपर्नेमा सो गर्न सकेको छैन । यस सम्बन्धमा भारतीय सर्वोच्च न्यायालयबाट सार्वजनिक पद धारण गर्ने व्यक्तिले परिवारको सदस्य वा अन्य कुनै व्यक्तिका नाममा अवैध आर्जनको सम्पत्ति लुकाई छिपाई राखेको छ भनी आरोप लगाउने वादीले नै अकाट्य प्रमाण पेश गर्नुपर्ने भन्ने सिद्धान्तको प्रतिपादन गरेको प्रस्तुत मुद्दाका सन्दर्भमा अनुकरणीय देखी विशेष अदालतसमक्ष प्रस्तुत गरेकोमा सोको कुनै विवेचना नगरी भएको फैसला गैरकानूनी भै बदरभागी छ 

मुख्य प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीउपर वादीले दावी गरेको भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा ७(२), १५, १६ को कानून मिति २०५९।३।५ अघि आर्जन गरेको सम्पत्तिका सम्बन्धमा आकृष्ट हुन सक्दैन । किनभने भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ लाई भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा ६५ (२)ले मिति २०५९।३।५ देखि खारेज गरिसकेको छ । त्यस्तै नेपाल कानून व्याख्यासम्बन्धी ऐन, २०१० को दफा ४ को कानूनी व्यवस्थाले समेत साविक ऐन अन्तर्गत आरोप लाग्न सक्दैन । तसर्थ भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ अन्तर्गतको आरोप स्वतः खारेजभागी हुँदा विशेष अदालतको २०६१।१०।८ को फैसलाले गरेको यस सम्बन्धी कानूनी व्याख्या गम्भीर रुपमा त्रुटिपूर्ण भै बदरभागी छ । भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा ७(२) अन्तर्गतको कसूरको अनुसन्धान तहकीकात वादी पक्षबाट भएको छैन । उक्त ऐनको दफा १५ आफैं कसूर र सजाय तोक्ने कानून होइन । मिति २०५९।३।५ अघि बहाल रहेको भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ अन्तर्गतको कसूर कायम गर्ने तर सो मितिदेखि मात्र लागू भएको भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० समेत अन्तर्गतको कानून प्रयोग गरी सजाय हुने गरी भएको उक्त फैसला देखादेखी गैरकानूनी छ । भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ को कमीकमजोरी तथा दोषको निराकरण गर्नकै लागि भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० मिति २०५९।३।५ देखि मात्र पश्चात र्शी रुपमा लागू भएकोले सो मितिभन्दा अघिको मितिदेखि लागू हुने गरी भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ मा नयाँ ऐनको दफा २० (१) (२) लाई जवर्जस्ती सन्निहीत गर्ने गरी भएको फैसला बदरभागी छ 

भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा २४क. बमोजिम मुद्दा दायर गर्ने हदम्यादको दृष्टिकोणबाट हेर्दा समेत साविक ऐन बहाल रहेको अवधिभित्र भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा ७ (२),१५,१६ग. अथवा १४क. अन्तर्गतको कुनै अभियोगमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ अन्तर्गत समेत मुख्य प्रतिवादी रामाज्ञा चतुर्वेदीका विरुद्धमा कुनै जाहेरी वा उजूरी परी तत्सम्बन्धमा कुनै अनुसन्धान शुरु गरी २०५९।३।५ भित्र मुद्दा दायर हुन सकेको पाईदैन । त्यसैले आरोप पत्र हदम्यादको अभावमा खारेजभागी छ 

भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा ५० ले सो दफा प्रारम्भ हुदाका बखत सार्वजनिक पदमा बहाल रहेको व्यक्तिले ६० दिनभित्र र त्यसपछि हरेक आ.व.मा सम्पत्ति विवरण पेश गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेर दफा २० सँग दफा ५० को कानूनी सम्बन्ध अन्योन्याश्रित भएकोले अन्यथा अर्थ गरी सो दफाको कानूनी संरक्षणबाट मलाई ठाडै बञ्चित गरी हिरासतमा राखी अनुसन्धान गरेकोबाट सम्पत्तिको वैधानिक स्रोत पेश गर्ने कानूनी हकबाट समेत वंञ्चित गरेको तथा उक्त दफाहरूको व्याख्यामा पूर्णतः त्रुटि गरेको छ 

भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९, मिति २०५९।३।५ देखि लागू भएकोले सोभन्दा पछि आर्जन गरेको सम्पत्तिको बैध स्रोत प्रमाणित गर्नुपर्ने कानूनी दायित्वसम्म प्रतिवादीउपर रहन्छ । सो अघि आर्जित सम्पत्तिको हकमा उक्त ऐनको प्रावधान आकृष्ट हुन सक्दैन र लागू गर्न पनि मिल्दैन । स्वयं विधिकर्ताले भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० लगायतका अन्य कुनैपनि दफाको कानूनलाई अतीतप्रभावी (Retrospective effect) नबनाई दफा ५० ले तोकेको म्यादपछि मात्र दफा २० को कारवाही प्रारम्भ हुनेगरी भविष्यसूचक (Prospective) कानून बनाको हुँदा साविक ऐन लागू भैरहेको बखतको कामकारवाहीलाई समेट्न नमिल्ने गरी पछि फर्काएर कारवाही गर्न मिल्दैन 

२०५९।३।५ अघि भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० तथा ५० ले गरेको जस्तो सम्पत्ति विवरण पेश गर्नुपर्ने बाध्यात्मक एवं दण्डनीय कानूनी व्यवस्था लागू नरहेको हुँदा पुनरावेदकले आफ्नो पैतृक, निजी एवं सगोल परिवारको आर्जनको सम्पत्ति सालवसाली हरहिसावको अभिलेख राख्ने र प्रमाणित गराउने वाध्यता नभएको अवस्थामा वादी तथा विशेष अदालतले बिना आधार काल्पनिक आधारमा पुनरावेदक र पुनरावेदकको परिवार समेतका सम्पत्तिको मूल्याङ्कन गरेर स्रोत देखाउन नसकेको भनी बैध सम्पत्तिलाई अवैध मानी अस्पष्ट र अन्यायपूर्ण व्याख्या गरी त्रुटिपूर्ण फैसला गरेको हुँदा न्यायिक व्याख्या गरिपाऊँ 

 

तलब भत्ता र सोबाट आर्जित सम्पत्ति सन्दर्भमा :

फैसलामा पुनरावेदकको तलब भत्ता, दैनिक भ्रमण भत्ता र अन्य सुबिधा समेत गरी रु.२६,२६,५१६।४५ मात्र कायम गरेको छ । वादी स्वयंले एन.सि.सि.एन.को पत्रमा उल्लिखित रु.१,२९,००६।लाई शत प्रतिशत मान्यता दिई स्रोत खुलेको सम्पत्तिमा गणना गरेकोमा विशेष अदालतले भ्रमण भत्ताको ७० प्रतिशतसम्म बचत भएको भनी छुटाएको रु.३,७९,४८१।७५ मा ३० प्रतिशतले हुने रु.१,१३,८४४।५३ कट्टी गरिएको फैसला कानूनसंगत नहुँदा भ्रमण भत्ताको र रकमले मान्यता पाउने निर्विवाद छ 

बैंकक, अमेरिका, दुवई, हङ्गकङ्ग, संघाई मात्रको भ्रमणबाट यू.एस.डलर २१०० बचत भएको भनी जिकीर लिएको थिएँ । तर भारतको दिल्ली, बम्बई, कलकत्ता, वेगंलोर कार्यलय तथा नेपालभित्रै अनेकौं कार्यालयको पटकपटक गरेको भ्रमणबापतको कुल भुक्तानी रु.५,०४,०४४।३७ लिएको भन्ने कुरा शाही नेपाल बायुसेवा निगमको पत्रबाट नै प्रमाणित भैरहेकोमा यू.एस डलर २१०० को हुने रु.१,६३,२७५।लाई मात्र मान्यता दिई बाँकी रकमलाई नमानिएकोले सो रकम घटाउँदा हुन आउने रु.३,४०,७६९।३७ लाई पुनरावेदकको आयमा समावेश गरिपाऊँ 

            त्यस्तै नेपाल आयल निगमको पत्रमा दैनिक भत्ताको महलमा स्पष्टरुपमा रु.१,३८,१८५।१२ उल्लेख रहेकोमा विशेष अदालतले रु.१,३४,७४८।१२ मात्र गणना गरेकोले रु.३,४३७।छूट हुन गएकोले त्यसलाई आय कायम गरिपाऊँ 

विशेष अदालत आफैले तलब भत्ताबाट बैध आय भएको मान्यता दिए तापनि सोही तलब भत्ताको आयस्रोत मध्येको रु.३१,०००।बाट खरीद भएका श्रीपुर, ६ का कि. नं. ९०१ र ९०२, सिर्सिया ७ को कि.नं. २१६ तथा बहुअरीभाठा ७ को कि.नं. १३० लाई मान्यता नदिएको न्यायसंगत नहुँदा मान्यता दिई उक्त जग्गाहरूलाई मेरो तलवभत्ताको स्रोतमध्येबाट नै खरीद गरिएको बैध कायम गरिपाऊँ 

 

कमला कार्पेटको आयस्रोत र सोबाट आर्जित सम्पत्ति सन्दर्भमा :

मेरो श्रीमती आशा चतुर्वेदी कमला कार्पेटको साझेदार रहेकी र सो उद्योगबाट बैध आर्जन गरेको फैसलामा स्वीकारिएको छ । आ.व. २०४५।४६ देखि २०५४।५५ सम्म सो उद्योगले जम्मा रु.१,३४,१५,१४६।६३ खुद नाफा गरेको लेखा परीक्षणको वासलातमा उल्लिखित बिदेश निर्यात रकम, निर्यात गर्दाको प्रतीतपत्र, प्रज्ञापनपत्र, इन्भ्वाइस, एलो पेपर तथा बैंकको क्रेडिट नोट समेतका आधारबाट पुष्टि भएको छ । सो नाफा भएको रकम र उद्योगमा रहेको मौज्दात पूँजी, गलैंचाको बिक्री, कारखानाको सेड र तानहरू एवं अन्य मालसामान बिक्री समेतबाट विभिन्न मितिमा चेक र नगद समेतबाट जम्मा रु.३९,१७,४२६।प्राप्त भएको सप्रमाण जिकीर लिइएको छ । सम्बन्धित बैंकको स्टेटमेन्ट नझिकाइ आन्तरिक राजस्व क्षेत्र नं. १ ले दिएको विवरणका आधारमा रु.१७, ८६,४४२।६९ मात्र आय मानी उद्योगमा लगानी गर्न लिएको ऋण रु.३,५०,०००,लाई समेत आयमा नजोडी, घटाई बाँकी रु.१४,३६,४२२।लाई मात्र आय मानेको फैसला तथ्यमा आधारित छैन । छूट भएको रु.२४,८१,००३।३१ समेत बैध आयमा समावेश गरिपाऊँ 

 

आमा यशोदादेवी र काकी राजपतीदेवीको जग्गाको कृषि आम्दानीको सन्दर्भमा :

मिति २०३२।१२।६ मा मानो छुट्टिए पनि म र श्रीमती आशाले निजहरूको सोही सालदेखि नै स्याहार संभार रेखदेख पालनपोषण, तिर्थब्रत, पूजा एवं उपचार समेत गरेकोले अंशबण्डाबाट निजहरूले पाएको संयुक्त नाउँको ३१६० जग्गाको रु.३०,०००।प्रति विगाहा आम्दानी हुने हुँदा आधा रु.१५,००० प्रति विगाहाका दरले सम्बन्धित मोहीले १२ वर्षमा रु.६,८४,०००।मलाई बुझाएको कुरालाई मेरो साक्षी समेतले पुष्टि हुने गरी बकपत्र गरिदिएको अवस्थामा विशेष अदालतले बैध आयमा समावेश नगरेकाले समावेश गरिपाऊँ 

 

कृषि उत्पादन र सोको आम्दानीबाट आर्जित सम्पत्तिको सन्दर्भमा :

            २०४६।४।१९ मा पारीत बण्डापत्रबाट मैले ४१५१४ जग्गा पाई त्यसमध्येको सिर्सिया १ को ०१५ जग्गाको आँपको पूरै बगैंचा मेरो भागमा परेको छ । सोही पैतृक सम्पत्तिमध्ये बैरियाबिर्ता ७ को कि.नं. २१५,२१६,३५३ को ०० जग्गामा आँप बगैंचा रहेको पूर्जाबाट देखिएको छ । पैतृक सम्पत्ति, कृषि आय, तलवका साथै कमला कार्पेटको मुनाफाबाट खरीद गरेका जग्गाहरूबाट २०४६ देखि २०५८ सम्ममा खर्च कटाई रु.१७,३०,००० कृषि आय प्राप्त गरेकोमा विशेष अदालतले रु.६,८२,८३३। मात्र कायम गरेको गैरकानूनी छ । उक्त जग्गाहरू नारायणी सिँचाई कमाण्ड क्षेत्रभित्र पर्ने भई सिंचाई सुबिधा भएकाले वर्षे २ बाली तथा नगदे बाली समेत हुने र म जग्गाधनी आफैंले निरन्तर खेती लगाएको भनी लिएको जिकीरलाई मेरो साक्षीहरूको बकपत्र र सम्बन्धित गाउँ विकास समितिले प्रमाणित गरिदिएको अवस्थामा त्यसलाई मान्यता नदिएको हुँदा कृषि आयको पूरै रकम रु.१७,३०,००० कायम गरिपाऊँ । त्यस्तै सोही कृषिजन्य आय मध्येबाट रु.१२,५०० मा खरीद गरेको श्रीपुर ६ को कि.न.७४१ को जग्गालाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिमा समावेश नगरेकोले समावेश गरिपाऊँ 

प्र.रितेशका नामको श्रीपुर ६ को कि.नं. ८१४ र ८१७ को ०११० जग्गाघर कम्पाउण्डभित्र ०० मा रहेको पोखरीमा २०५१ सालदेखि २०५५ साल सम्म ५ वर्षको माछा पालन उल्लिखित जग्गामा रहेको आँप तथा लिचीको फल बिक्रीबाट एवं ब्यवसायिक रुपमा उत्पादित तरकारी बिक्रीबाट समेत रु.तीन लाख आय आर्जन भएको तथ्यलाई मेरा साक्षीहरूको बकपत्रले पुष्टि गरेको र सोलाई वादीले कुनै खण्डन एवं जिकीर नगरेको अवस्थामा हचुवाको भरमा माछा बिक्रीको रु.७५ हजार कायम गरेको फैसला त्रुटिपूर्ण हुंदा पुनरावेदन जिकीर समेतबमोजिम रु.३ लाख नै कायम गरी बैध सम्पत्तिमा समावेश गरिपाउ 

 

बगैंचाको फलफूल बिक्रीबाट प्राप्त आम्दानीको सन्दर्भ्रमा :

पर्सा, सिर्सिया कि. नं. ४२ को ०१५ जग्गामा रहेको आँप, लीची र कटहरको फल फुलेना पण्डितलाई घरसारमा लिखत गरी बिक्री गरेबाट २०४६ सालदेखि २०५७ सालसम्म रु.३,५०,०००।आएको छ । वैरियाबिर्ता ७ को कि.नं.२१५,२१६ र ३५३ को ०५ मा रहेको आँपको बगैंचाको फल यज्ञानन्द पुरीलाई घरसारको लिखतबाट बिक्री गरी ०४६ देखि ०५४ सम्म रु.१,६०,०००।समेत जम्मा रु.५,१०,०००।आय भएको कुरा स्वयं खरीदकर्ता तथा अन्य साक्षीले सो कुरालाई समर्थन गरी बकपत्र गरेकोबाट प्रमाणित हुँदाहुँदै सम्पूर्ण बाग बगैंचाको कृषि आय रु.८४,३३६।कायम गरेको न्यायोचित छैन । तसर्थ फलफूल विक्रीबाट प्राप्त रकम रु.५,१०,०००।लाई वैध स्रोतमा समावेश गरिपाऊँ 

बगैचाको रुखसहित काठ बिक्रीबाट प्राप्त आम्दानीको सन्दर्भमा :

श्रीपुर बैरिया बिर्ता र सिर्सियाको बगैचाको आँप लिची र सिसौका रुख बिक्रीबाट रु.७,५०,०००।प्राप्त गरेको भन्ने पुनरावेदकको जिकीरलाई खरीदकर्तासँग भएको बिक्रीनामाको कागज, स्वयं खरीदकर्ता तथा अन्य साक्षीको बकपत्र समेतले पुष्टि गरिरहेकोमा अन्यत्र जिल्लामा निकासी गरे जस्तो ठानी वन कार्यालयबाट छोडपूर्जी लिनुपर्ने भनी सो आयलाई मान्यता नदिई भएको फैसला अन्यायपूर्ण भई बदरभागी छ । उल्लिखित रुख बिक्रीबाट प्राप्त रु.७,५०,०००।लाई बैध आयस्रोत गणना गरिपाऊँ 

 

सगोल परिवारको २३ विगाहा पैतृक जग्गाको कृषि आयबाट आर्जित सम्पत्तिको सन्दर्भमा :

मिति २०३२।१२।६ मा लिखत खडा गरी मानो छुट्टिएपछि मेरो अंशको, आमाको अंशको र काकीको अंशको आयस्ता समेत २०३३ सालदेखि २०४५ सालसम्म १३ वर्षको आम्दानी रु.१९,४०,०००।आमाले दिनु भएको भनी पुनरावेदकले जिकीर लिएकोमा उक्त रकम पाएको यथार्थलाई गलत व्याख्या गरी उक्त अवधिको कृषि आय रु.३,०६,८४०।कायम गरेको फैसला न्याय र कानूनसंगत नहुँदा वास्तविक उत्पादन परिमाण र भूमीसुधार कार्यालय पर्साको न्यूनतम् कुतवालीको मूल्यका आधारमा पूरै रकम रु.१९,४०,०००।पुनरावेदकको आयस्रोत कायम गरिपाऊँ । त्यस्तै २०३३ देखि ४५ सम्मको अवधिमा पैतृक सम्पत्ति कृषि आयबाट प्राप्त उक्त रकममध्येबाट रु.१,०९,०००।मा तत्तत् मितिमा खरीद भएको पर्सा श्रीपुर ८ को कि.नं. ४९१, पर्सा श्रीर्सिया १ को कि.नं. ४१२ र ३१९ को जग्गालाई समेत बैध आयमा समावेश गरिपाऊँ 

 

बण्डापत्रबाट प्राप्त नगद रु.११ लाखको सन्दर्भमा :

            मिति २०४६।४।१९ मा बण्डापत्र पारीत हुनु ५ दिनअघि २०४६।४।१४ मा चल सम्पत्तिको घरसारमा बण्डा गर्दा नगद रु.११ लाख मेरो भागमा परेको घरायसी बण्डापत्रबाट स्पष्ट छ । सो तथ्यलाई अंशियारमध्येका रामचन्द्र चतुर्वेदी समेतका साक्षीले बकपत्रद्वारा पुष्टि गरिदिएका छन । चल सम्पत्ति बण्डा गर्दा लिखत पारीत गर्नुपर्ने वाध्यता नभएको र घरसारमै तिजोरीमा राखेको रकम बैंकमा नराखेको आधारमा विशेष अदालतले मान्यता नदिएको नमिलेको हुँदा उक्त रु.११ लाखलाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिमा समावेश गरिपाऊँ 

 

घर भाडा सम्बन्धमा :

प्र.आशाको नाउँको चावहिलको घर र रितेशको श्रीपुरको घर व्यक्ति र संस्थालाई भाडामा दिएबापत रु.१०,७४,३७०।प्राप्त भएकोमा विशेष अदालतले रु.७,२४,०८०।मात्र स्रोत खुलेको आय कायम गरी बहिनी फाउण्डेशन र उप्रेती केमिकल संस्था भएको हुँदा संस्थासँग घर भाडा लिँदादिँदा करार गरेको नदेखिएको भनी रु.३,५०,२५०।लाई मान्यता दिएको छैन । उक्त संस्थाहरूसँग करार गरेको तर ९ वर्षपछि उक्त कागजात फेला नपरेकोले कर कार्यालय र सम्बन्धित संस्था बुझिपाऊँ भनी जिकीर लिएकोमा बुझ्दै नबुझी उक्त रकमलाई घरभाडामा कायम नगरेको हुँदा उक्त रु.३,५०,२५०।लाई घरभाडाको बैध आयस्रोतमा समावेश गरिपाऊँ 

 

मामा अम्बिका तिवारीबाट सहयोगस्वरुप प्राप्त रकमको सन्दर्भमा :

भारत विहार बस्ने मामा अम्बिका तिवारीसँग म र मेरो श्रीमतीको विशेष आदरभाव रहेकाले सेवा गरेबापत २०४६ सालमा शपथपत्रमार्फत् भा.रु.९,००,०००। (ने.रु.१३ लाख) पाएकोमा २०४७ सालदेखि नै सो रकम २५ प्रतिशत ब्याजमा गाउँघरमा लगानी गरी बढेबढाएको रु.३१,०१,७५७।लाई मान्यता नदिएकोले मान्यता दिलाइ पाऊँ 

 

काकी राजपतीदेबीबाट प्राप्त रकमको सन्दर्भमा :

      मिति २०४९।४।१० को सर्तनामाको लिखतबाट काकी राजपतीको स्याहार सुसार, पालन पोषण, तिर्थ ब्रत गराउने शर्तमा मैले काकीबाट रु.१५ लाख घरसारमा प्राप्त गरी सो रकमलाई गाउँघरमा २५ प्रतिशतका दरले लगानी गरी बढेबढाएको समेत गरी रु.३५,१७,९६८।आर्जन गरेको कुरा उक्त लिखत र मेरो साक्षीहरूको बकपत्रबाट पुष्टि भएकोमा विशेष अदालतले आय नमानेकोले प्रतिवादीको आयमा समावेश गरिपाऊँ 

 

चन्द्रावतीदेबीबाट बच्चाहरूको उच्च शिक्षाको लागि सहयोगस्वरुप प्राप्त रकमको सन्दर्भमा :

मेरी सासू चन्द्रावतीदेबीबाट आफ्ना नाति नातिनीहरूको (पुनरावेदकको छोरा छोरी) उच्च शिक्षाको लागि पटकपटक गरी २०५६ मंसिरदेखि २०५७ भदौसम्म भा.रु.७,५०,०००।को ने.रु.१२ लाख आफ्नी छोरी प्र.आशालाई मिति २०००।८।७ को शपथपत्रमार्फत् दिएकोमा सो शपथपत्र पेश गरिएको र उक्त कुरा प्र.आशाका साक्षीले अदालतमा बकपत्र गरी पुष्टि गरिदिएको तथ्य र प्रमाणलाई वादीले ठोस खण्डन समेत गर्न नसकेको अवस्थामा उक्त रकमलाई पुनरावेदकको आयमा जोड्नु पर्नेमा नजोडी भएको फैसला प्रत्यक्ष त्रुटिपूर्ण हुँदा उक्त रु.१२ लाखलाई स्रोत खुलेको बैध सम्पत्तिमा समावेश गरिपाऊँ 

अभयकुमार सर्राफबाट लिएको ऋणको सम्बन्धमा :

अभयकुमार सर्राफबाट मिति २०५७।११।१४ मा तमसुक गरी लिएको ऋण रु.११ लाख ५० हजार मध्ये १० लाखबाट नेपाल मेडिकल कलेज काठमाडौंको शेयर खरीद गरेको तथ्य २०५७।१२।१ को रसिदबाट देखिन्छ । त्यसलाई स्वयम् अभयकुमारको अदालतको बकपत्रले पुष्टि गरेको छ । यसरी सो ऋणमध्ये रु.१० लाखको नेपाल मेडिकल कलेजको शेयर खरीद गरेको तथ्यलाई विशेष अदालतले मान्यता नदिएको हुँदा ऋण लिएको जम्मा रकम रु.११ लाख ५० हजारलाई स्रोत खुलेको सम्पत्तिमा समावेश गरिपाऊँ 

 

बैंक ब्याजबाट प्राप्त आयको सन्दर्भमा :

२०३३ सालदेखि २०५९ साल असोज मसान्तसम्मको अवधिमा म पुनरावेदक समेतको विभिन्न बैध आयस्रोत दाइजो (तिलक), तलबभत्ता, दानदक्षिणा, दाइजो पेवा, अंशबण्डाबाट प्राप्त नगद, कृषिजन्य आय, घर भाडा, जग्गा भाडा, कमला कार्पेटबाट प्राप्त रकम, फलफूल बिक्री, बगैँचाको रुख बिक्री, माछा पालन, जग्गा बिक्री, सासू चन्द्रावतीबाट बच्चाको उच्च शिक्षाको लागि प्राप्त रकम, रितेशले वेङ्गलोरमा नोकरी गरी प्राप्त गरेको रकम आदिबाट आएको बैध आयस्रोतलाई म पुनरावेदक, श्रीमती आशा र छोराछारीको नाममा विभिन्न बैंकमा रहेको बचत तथा मुद्दती खातामा गरेको लगानी समेतबाट प्राप्त कुल ब्याज रु.४५,६९,७९३।मध्ये रु.२६,५२,६८१।०७ रकम ब्याजबापत प्राप्त गरेको बिभिन्न बैंकहरूको स्टेटमेन्टले नै पुष्टि गरेको छ । २०३३ देखि २०४७ सम्म बिभिन्न आयस्रोतबाट बढेबढाएको आम्दानीलाई बैंकमा लगानी गरी रु.१९,१७,११२।ब्याज प्राप्त भएको प्रष्ट छ । निकै पुरानो अवधिको भएकाले बैंक स्टेटमेन्ट उपलब्ध हुन नसकेकोले मिसिल सामेल नगद प्रवाह विवरण अनुसूची १८ लाई प्रमाण लगाई पाऊँ 

प्रतिवादी आशा चतुर्वेदीको टिकाटालो दान दक्षिणाको सन्दर्भमा :

पुनरावेदककी पत्नी प्र.आशा चतुर्वेदीले माइतीतर्फबाट बाल्यकालदेखि पाएको स्त्री धन, दान दक्षिणा, बक्सिस समेत भा.रु.१,१५,०००।को हुने रु.१,५९,८५०।र हाम्रो विवाहपश्चात् माइतीतर्फका आफन्त र पतिघरतर्फका नातेदारहरूबाट पाएको बक्सिस रु.४३,०००।समेत जम्मा रु.२,०२,८५०।लाई २०३३ सालदेखि नै २५ प्रतिशत ब्याजदरमा गाउँघरमा लगानी गरी बढेबढाएको र सालबसाली पाएको दान दक्षिणा रकम समेत गरी रु.२२,१९,१५६।निज आशा चतुर्वेदीको बैध निजी आम्दानी भएकोमा विशेष अदालतले मान्यता नदिई बिना आधार दान दक्षिणा रकम रु.१,५०,००० हुन सक्ने अनुमान गरेको छ । २०३२ सालमा विवाहको बेलामा दाइजोमा पाएको र २०५२ सालमा माता यशोदादेवीले दिनुभएको गरगहनालाई हालको मूल्याङ्कन गरी हुन आएको रु.३,२३,८५९।३१ लाई उक्त दान दक्षिणाबाट खरीद गरेको भनी फैसला गरेको मिलेको छैन । यसबाट अमान्य गरिएको रु.२०,६९,१५६।लाई समेत बैध आयस्रोतमा समावेश गरिपाऊँ 

जग्गा विक्रीबाट प्राप्त आयको सन्दर्भमाः

प्र.आशा चतुर्वेदीले नेपालगञ्ज ८ को कि.नं. ३३७, ३३९, श्रीपुर ८ को कि.नं.४९१, ५१४ र ५१५ का जग्गा बिक्री गरी रु.३,२८,५००।प्राप्त गरेकोमा विशेष अदालतले नेपालगञ्जको जग्गा बिक्री गरेको तथ्यलाई मात्र मान्यता दिई श्रीपुरको जग्गा २०४१ सालभन्दापछि खरीद गरेको हुँदा स्रोत नै पुष्टि नभएको भनी रु.१,४२,५००।लाई बैध आयमा लिएको छैन । विवाहमा आएको दाइजो रकममध्ये बाँकी रहेको रु.१,७३,७५०।बाट नेपालगञ्ज, चावहिल, भैरहवाको जग्गा खरीद भएको र बाँकी दाइजो पेवाको रकममध्येबाट श्रीपुर ८ को कि.नं.५१४,५१५ तथा बैध कृषि आयमध्येबाट ४९१, को जग्गा खरीद गरेको हो । ती जग्गाको राजीनामा लिखतमा नै जग्गा खरीदको स्रोत दाइजो पेवा भएको स्पष्ट उल्लेख भएको छ । बैध स्रोत प्रयोग भइ खरीद भएका उक्त जग्गाहरूको बिक्रीबाट प्राप्त रकम रु.१,४२,५०० र नेपालगञ्जको जग्गा बिक्रीबाट प्राप्त रु.१,८६,००० मध्ये रु.१,६८,००० मात्र लिएबाट छूट हुन गएको रु.१८,०००। समेत रु.१,६०,५०० लाई बैध आयस्रोतमा समावेश गरिपाऊँ 

प्र. अदिती चतुर्वेदीको टिकाटालो, दान दक्षिणाको सन्दर्भमा :

प्र अदिती चतुर्वेदीले एभरेष्ट बैंक न्यूरोड शाखामा रहेको ब्यालेन्स रु.१०,२३,०२३।वाल्यकालदेखि नै परिवारका मान्यजनहरूबाट दानदक्षिणा समेतबाट पाएको र सोबाट बढेबढाएको रकम जम्मा गरेको हो भनी बयान गरेकी छन् । मिसिल संलग्न बैंक स्टेटमेन्टअनुसार रकम झिक्ने र राख्ने शैली स्वाभाविक रहेकोमा साँवा रु.१० लाखलाई मान्यता नदिई सो रकमबाट प्राप्त ब्याज रु.२३,०३०।४८ लाई मात्र बिना आधार मान्यता दिएको हुँदा साँवा ब्याज समेतको जम्मा रु.१०,२३,०३०।४८ लाई नै स्रोत खुलेको बैध सम्पत्तिमा समावेश गरिपाऊँ