निर्णय नं. १६८७ - उत्प्रेषणयुक्त परमादेशको आदेश जारी गरिपाउँ

निर्णय नं. १६८७ ने.का.प. २०४० अङ्क ७
डिभिजनबेञ्च
माननीय न्यायाधीश श्री बासुदेव शर्मा
माननीय न्यायाधीश श्री गजेन्द्रकेशरी बास्तोला
सम्वत् ०३९ सालको रिट नं. ८५६
आदेश भएको मिति : २०४०।६।३।२ मा
निवेदक : कृषि तथा पशुविज्ञान संस्थान केन्द्रीय क्याम्पस रामपुर चितवनका अध्ययनरत स्नातक तहका टिकाराम पुलिचा
विरूद्ध
विपक्षी : कृषि र पशुविज्ञान अध्ययन संस्थान केन्द्रीय क्याम्पस रामपुर चितवनका का.मु.डिन नन्दप्रकाश जोशी समेत
विषय : उत्प्रेषणयुक्त परमादेशको आदेश जारी गरिपाउँ
(१) त्रिभुवन विश्वविद्यालय नियमहरू (संशोधन सहित) को परिच्छेद २३ को छात्रहरूको आचरण संहिताको नियम २३ बमोजिम निवेदकहरू उपर का.मु.डिनले जरिवाना गर्ने गरेको कारवाई कानुन बमोजिमको अधिकार भित्र रही गरेको देखिने ।
(प्रकरण नं. ९)
निवेदकतर्फबाट : विद्वान अधिवक्ता श्री विश्वकान्त मैनाली
विपक्षीतर्फबाट : विद्वान वरिष्ठ अधिवक्ता श्री शम्भुप्रसाद ज्ञवाली
आदेश
न्या.गजेन्द्रकेशरी बास्तोला
१. नेपालको संविधानको धारा ७१ अन्तर्गत उत्प्रेषणयुक्त परमादेशको आदेश जारी गरी विपक्षी डिनले ०३९।४।१ मा मलाई (३२५) जरिवाना गर्ने गरेको सूचना खारेज गरिपाउँ भनी रिट निवेदन ०३९।५।१४।२ मा यस अदालतमा दर्ता भएको प्रस्तुत मुद्दाको संक्षिप्त विवरण यस प्रकार छन् ।
२. त्रि.वि.वि.कृषि तथा पशुविज्ञान अध्ययन संस्थान केन्द्रीय क्याम्पस रामपुर चितवनको म स्नातक तहको विद्यार्थीलाई ०३९।४।१ मा रू.१००। जरिवाना विपक्षी डिनद्वारा गर्ने गरेको सूचना पाएँ । कस्तो अपराधमा त्रि.वि.वि.को नियमहरू अनुरूप जरिवाना भएको सो स्पष्ट छैन । प्रकाशित सूचनामा त्रि.वि.नियमहरूको २३(४) बमोजिम आचारण सम्बन्धी नियम उल्लंघन गरेको भनेकोमा सो नियममा कस्तो किसिमको कुराबाट सजाय विपक्षीलाई गरेको उल्लेख छैन । २३(६)(३) अनुरूप कुनै निर्धारित समयसम्म अध्ययन गरिरहेको शिक्षण संस्थाबाट उल्लघंन गर्ने अधिकार २३.२ मा उल्लिखित पदाधिकारीमा विद्यमान हुँदैमा यस अवस्थालई लचिलो बनाई मलाई जरिवाना गरी पूर्वाग्रही प्रयोजन गर्ने अधिकार विपक्षीमा नभएको हुँदा विपक्षी डिनले ०३९।४।१ मा मलाई जरिवाना गर्ने गरेको सूचनालाई खारेज गरिपाउँ भन्ने व्यहोरा उल्लेख गर्दै रिट निवेदकले जिकिर लिएको रहेछ ।
३. विपक्षीहरूद्वारा लिखितजवाफ आएपछि पेश गर्नु भन्ने ०३९।५।१८।६ को यस अदालतको सिड्डलबेञ्चको आदेशानुसार प्राप्त हुनआएको लिखितजवाफ यस प्रकार छन् ।
४. विद्यार्थीहरूलाई अनुशासित गराई अध्ययन अध्यापन सूचारु रूपले सञ्चालन गर्ने गराउन त्रि.वि.नियममा छात्रहरूको आचारसंहिताको व्यवस्था भएको र निज निवेदक समेतमा विद्यार्थीहरूलाई सोही नियमानुसार कारवाई भएको छ । यसै सिलसिलामा निवेदकले शिक्षाध्यक्ष समक्ष दिनुभएको निवेदन उपर कारवाही भई का.मु.डिनको निर्णय कायम राखिएकोले रिट निवेदन खारेज गरिपाउँ भन्ने त्रि.वि.वि.का उपकुलपति तथा शिक्षाध्यक्षको लिखितजवाफ ।
५. त्रि.वि.वि.नियममा छात्रहरूको आचरण संहिताको व्यवस्था भएकोले सोही नियमानुसार विद्यार्थीहरूलाई कारवाही भई का.मु.डिनको निर्णय कायम राखिएकोले रिट निवेदन खारेज गरिपाउँ भन्ने त्रि.वि.वि.कृषि तथा पशुविज्ञान अध्ययन संस्थानका का.मु.डिनको लिखितजवाफ ।
६. तारेखमा रहेका निवेदक टिकारामको वारेस जगन्नाथ अधिकारी र विपक्षीको वारेस नकुल बस्नेतलाई रोहवरमा राखी निवेदकतर्फका विद्वान अधिवक्ता श्री विश्वकान्त मैनाली र विपक्षी श्री उपकुलपति त्रि.वि.वि. समेतको तर्फबाट विद्वान वरिष्ठ अधिवक्ता श्री शम्भुप्रसाद ज्ञवालीको बहस समेत सुनियो ।
७. प्रस्तुत मुद्दामा रिट निवेदकको माग बमोजिमको आदेश जारी हुने नहुने के रहेछ निर्णय दिनुपरेको छ ।
८. यसमा मलाई जरिवाना गरी पूर्वाग्रही प्रयोजन गर्ने अधिकार विपक्षीमा नभएको हुँदा विपक्षी डिनले ०३९।४।१ मा मलाई जरिवाना गर्ने भएको सूचना खारेजी गरिपाउँ भन्ने रिट निवेदकले जिकिर लिएको देखिन्छ ।
९. प्रस्तुत मुद्दामा त्रिभुवन विश्वविद्यालय नियमहरू (संशोधन सहित) को परिच्छेद २३ को छात्रहरूको (३२६) आचरणसंहिताको नियम २३ बमोजिम निवेदकहरू उपर का.मु.डिनले जरिवाना गर्ने गरेको कारवाई कानुन बमोजिमको अधिकार भित्र रही गरेको देखिँदा प्रस्तुत रिट निवेदनपत्र खारेज हुने ठहर्छ । नियमानुसार फाइल बुझाई दिनु ।
उक्त रायमा म सहमत छु ।
न्या.बासुदेव शर्मा
इतिसम्वत् २०४० साल आश्विन ३ गते रोज २ शुभम् ।