निर्णय नं. २५६६ - जालसाज बकसपत्र बदर

निर्णय नं. २५६६ ने.का.प. २०४२ अङ्क १२
डिभिजन बेञ्ज
इजलाश
माननीय न्यायाधीश श्री बब्बरप्रसाद सिंह
माननीय न्यायाधीश श्री हरगोविन्द सिंह प्रधान
सम्वत् ०४१ सालको फौ.वि.नं. ७७
मुद्दा : जालसाज बकसपत्र बदर ।
निवेदक/वादी:ग.अं. गोर्खा जिल्ला हर्मि भन्ज्याङ गा.पं.वडा नं.२ बस्ने नर बहादुर गुरुङको हकमा ऐ.की श्रीमती ऐ.ऐ घर भै हाल वा.अं.का.जि.का.न.पं. वडा नं.१६ पकनाजोल सोर्हखुट्टे बस्ने मनमाया गुरुङ ।
विरुद्ध
विपक्षी/प्रतिवादी :ऐ. ऐ. मुचोक गा.पं. वडा नं. ७ बस्ने कुन्तादेवी गुरुङ ।
ऐ.ऐ बस्ने जुक्तमान गुरुङ ।
ऐ.ऐ पोखरी थोक बस्ने गौरी प्रसाद जोशी ।
ऐ.ऐ बस्ने धनेराज श्रेष्ठ ।
ऐ.ऐ मुचोक मादले बस्ने खर्मा गुरुङ ।
फैसला भएको मिति:२०४२।११।१२ मा
बकसपत्र दिने लिने दुबै पक्षको मन्जूरी भई साक्षी समेत राखी रीतपूर्वक बकसपत्र दिनु लिनु गरेको देखिँदा जालसाजबाट लिनु दिनु गरेको बकसपत्र बदर गरिपाउँ भन्ने वादी दावी पुग्न नसक्ने ।
(प्रकरण नं. १३)
निवेदक तर्फबाट: विद्वान अधिवक्ता श्री जुक्तीजङ्ग लामिछाने
विपक्षी तर्फबाट : विद्वान अधिवक्ता श्री देवेन्द्रनारायण ढुंगाना
उल्लेखित मुद्दाःX
फैसला
न्या.बब्बरप्रसाद सिंहः पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अदालतको फैसला अन्यायपूर्ण हुँदा मुद्दा दोहर्याई इन्साफ जाँच गरिदिनु भन्ने स.अ.का नाउँमा हु.प्र.बक्स पाउँ भन्ने समेत व्यहोराको बिन्तीपत्र परी इन्साफ जाँची कानुन बमोजिम निर्णय गर्नु भन्ने समेत हु.प्र.बक्स भई पेश हुन आएको प्रस्तुत मुद्दाको संक्षिप्त विवरण निम्न प्रकारको रहेछ :
२. दाजु नेप्टे गुरुङ र म एकै घरमा बसी आएको अवस्था दाजु पनि परलोक हुनु भई निज दाजुको श्रीमती २ मा जेठी विष्णुमाया समेत परलोक भएपछि कान्छी विपक्ष कुन्तादेवी मेरो एकै अंशियार भई मानो बेगल भएको । ३ पुस्ताभित्रको भाउजू हुनुभएको निजसँग अंशबण्डा नभएको । भएको श्रीसम्पत्ति सबै विपक्ष भाउजू जिम्मा भएको ०३२ साल जेष्ठ २६ गते म समेतको आधी हक अंश लागी जग्गा ३ पुस्ताभित्रको देवर म छँदाछँदै १०–१२ पुस्ताको जुक्तमान गुरुङलाई मेरो सहोदर देवर भनी शेषपछिको बकस दिने कुन्तादेवी लिने जुक्तमान सो कुरा साँचो हो भनी साक्षी हुने गौरीप्रसाद धर्मराज भई कानुन विरुद्ध बकसपत्र लिए दिएको बकसपत्र बदर गरी विपक्षहरूलाई सजायँ गरिपाउँ भन्ने समेत व्यहोराको मे.ह.नरबहादुरको फिराद दावी ।
३. वादीको र मेरो पुस्तेवारी फिरादमा उल्लेख भएबमोजिम नभई अंश मुद्दाको प्रतिउत्तरमा उल्लेख भएबमोजिम भई वादी र मेरो खसम नेप्टे एकाघर सगोलमा बसेको पनि छैन। ९८ सालमा मानो छुटी भिन्न भएको नहुनाले वादीलाई मैले अंश दिनु नपर्ने र यसभन्दा अघि देवर जुक्तमानले हाम्रो हेरबिचार गरेकोले १ कित्ता खेत र ४ कित्ता पाखा जग्गा निज जुक्तमानलाई शेषपछिको बकसपत्र गरिदिएको ऋण तिर्न र घर खर्च गर्न धर्म गर्दा लागेको ऋण तिर्न १ कित्ता खेत एक कित्ता पाखो पूर्णचन्द्र उपाध्यायलाई राजीनामा बिक्री गरेको जालसाजी होइन । जालसाजी हो बदर गरी पाउँ भन्ने मेरा उपर झुठ्ठा उजूर गरेको भन्ने समेत कुन्तादेवीको मन्जूर भएको र बकसपत्र लिन मेरो मन्जूर भएको हुँदा ०३३।२।२६ मा रजिष्ट्रेशन पारित गरी शेषपछिको बकस लिएको छु वादीको अंशहरू जग्गा जालसाज गरी मैले बकस लिएको हैन वादी दावी झुठ्ठा हो भन्ने प्र.जुक्तमान जालसाज गरेको छैन भन्ने समेत व्यहोराको शंखमान गुरुङ धर्मराज र गौरीप्रसाद समेतको एउटै प्रतिउत्तरपत्र रहेछ ।
४. जालसाजबाट शेषपछिको बकसपत्र गरिदिएको बदर गरिपाउँ भन्ने वादीले प्रतिवादीहरू उपर झुठ्ठा उजूर गरेको ठहर्छ भन्ने समेत व्यहोराको गोरखा जिल्ला अदालतले ०३२।१०।४ को फैसला ।
५. उक्त फैसलाामा चित्त बुझेन उल्टाई फिराद दावी बमोजिम ठहर गरिपाउँ भन्ने समेत व्यहोराको वादी नरबहादुर गुरुङको पुनरावेदन जिकिर ।
६. यीनै पुनरावेदक नरबहादुर र प्र.कुन्तादेवीको दे.सि.पु.नं.२०७ को अंश मुद्दामा विपक्ष झिकाउने आदेश भएकोले यसमा पनि अ.बं.२०२ नं.बमोजिम विपक्षी झिकाई नियम बमोजिम पेश गर्नु भन्ने समेत क्षे.अ.सिंगल बेञ्जको आदेश ।
७. यीनै वादी र यीनै प्रतिवादी भएको अंश मुद्दामा वादी दावी पुग्न नसक्ने ठहर गरेको गोरखा जि.अ.को इन्साफ मनासिव ठहरी आजै फैसला भएकोले प्रस्तुत जालसाजी बकस बदर मुद्दामा पनि शुरु गोरखा जि.अ.को इन्साफ मनासिव ठहर्छ भन्ने समेत पश्चिमान्चल क्षेत्रिय अदालतको फैसला ।
८. उक्त पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अदालतबाट भएको निर्णय त्रुटिपूर्ण हुँदा इन्साफ जाँची दिनु भन्ने स.अ.का नाउँमा पनि हु.प्र.बक्स पाउँ भन्ने बिन्तीपत्र परी हु.प्र.भई बिन्तीपत्रको लगतमा दर्ता भएको रहेछ ।
९. नियम बमोजिम दैनिक पेशी सूचीमा चढी पेश हुन आएको प्रस्तुत मुद्दामा निवेदक मनमाया र विपक्षी जुक्तमानलाई बेञ्चबाट बोलाउन लगाउँदा उपस्थित नभएका र निवेदकको तर्फबाट उपस्थित विद्वान अधिवक्ता श्री जुक्तिजंग लामिछाने र विपक्षको तर्फबाट विद्वान अधिवक्ता श्री देवेन्द्रनारायण ढुंगानाले गर्नु भएको बहस जिकिर समेत सुनियो ।
१०. प्रस्तुत मुद्दामा पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अदालतबाट भएको फैसला मनासिव बेमनासिव के रहेछ इन्साफ जाँची निर्णय दिनु पर्ने हुन आयो ।
११. यसमा वादी नरबहादुर गुरुङको मेरो समेत अंश लाग्ने जग्गा मेरो सहोदर भाउजू कुन्तादेवी गुरुङले जुक्तमान गुरुङलाई जालसाज गरिदिएको बकसपत्र बदर गरिपाउँ भन्ने मुख्य फिराद दावी भएकोमा देवर जुक्तमान गुरुङले हाम्रो हेरबिचार गरेकोले १ कित्ता खेत र ४ कित्ता पाखो जग्गा निज जुक्तमानलाई शेषपछिको बकसपत्र गरेर ऋण तिर्ने र घर खर्च गर्न लागेको ऋण तिर्न एक कित्ता खेत र एक कित्ता पाखो पूर्णचन्द्रलाई राजीनामा बिक्री गरेको छु । शेषपछिको बकसपत्र मेरो मन्जूरीले दिएको हुँ भन्ने समेत कुन्तादेवीको र शेषपछिको बकसपत्र दिने निज कुन्तादेवीको मन्जूर भएको बकसपत्र लिन मेरो मन्जूर भएको हुँदा ०३३।२।२६ मा रजिष्ट्रेशन पारित गरी लिएको हुँ । वादीको अंश हकको जग्गा जालसाजी गरी मैले बकस लिएको हैन वादी दावी झुठ्ठा हो भन्ने समेत प्र.जुक्तमान र जालसाज गरेको होइन भन्ने समेत शंखमान समेतको प्रतिउत्तर जिकिर देखिन्छ ।
१२. प्रतिवादी कुन्तादेवीको पूर्णचन्द्र उपाध्यायलाई गरिदिएको राजीनामा बदर गराउन फिराद दिएको भन्ने वादीले फिराद लेखबाट नदेखिने केवल जग्गा कुन्तादेवीले जालसाजबाट पूर्णचन्द्रलाई राजीनामा गरिदिएको भन्ने उल्लेख गरी जालसाजबाट प्र.जुक्तमानलाई दिएको बकसपत्र बदर गरिपाउँ भन्ने जिकिर लिएको पाइन्छ ।
१३. प्रतिवादी कुन्ता गुरुङलाई प्र.जुक्तमान गुरुङले हेरबिचार गरेको हो र निज जुक्तमानलाई बकस दिएको जालसाज गरेको हैन भनी प्र.का साक्षी म खड्गबहादुर समेतले बकपत्र गरिदिएको देखिन्छ । यसरी बकसपत्र दिने लिने दुबै पक्षको मन्जूरी भई साक्षी समेत राखी रीतपुर्वक बकसपत्र लिनु दिनु गरेको देखिँदा जालसाजबाट लिनु दिनु गरेको बकसपत्र बदर गरिपाउँ भन्ने वादी दावी पुग्न सक्ने नदेखिँदा वादी दावी पुग्न नसक्ने ठहर गरेको गोरखा जि.अ.को इन्साफ मनासिफ ठहराई गरेको पश्चिमान्चल क्षेत्रिय अदालतको इन्साफ मनासिव ठहर्छ । मिसिल नियम बमोजिम गरी बुझाई दिनु ।
उक्त रायमा म सहमत छु ।
न्या.हरगोविन्द सिंह प्रधान
इतिसम्वत् २०४२ साल फाल्गुण १२ गते रोज शुभम् ।